55
Creighton’ın Türkiye ziyareti İrlanda’nın AB Bakanlar Konse-
yi dönem başkanlığını 1 Ocak 2013’te devralacak olması ba-
kımından öneme sahiptir. Bilindiği üzere, hâlihazırda AB dö-
nem başkanlığını elinde bulunduran Güney Kıbrıs Rum Yö-
netimi Türkiye tarafından tanınmamaktadır. Bu süreçte Av-
rupa Komisyonu ile ilgili bakanlıklar arasındaki uyum çalış-
maları ve Pozitif Gündem kapsamındaki çalışmalar devam
edecek olmasına karşın, dönem başkanlığı makamı ile ilişki
kurulmayacağı gibi yeni bir başlığın da müzakereye açılma-
sı beklenmemektedir. Dolayısıyla, altı ay sürecek durgunluk-
tan sonra İrlanda Dönem Başkanlığı, müzakerelerdeki dur-
gunluğun aşılması için bir fırsat niteliğindedir. Nitekim İr-
landalı mevkidaşını kabul eden AB Bakanı ve Başmüzake-
reci Egemen Bağış da, İrlanda Dönem Başkanlığı’nın Türki-
ye için bir yıl süreceğini vurgulayarak hazırlıklara başladık-
larını kaydetmiştir.
İKİLİ TİCARİ VE EKONOMİK İLİŞKİLER
Türkiye-İrlanda arasındaki ikili ticari ve ekonomik iliş-
kiler İrlanda’nın etkilendiği mali ekonomik krize kadar bü-
yük bir gelişme göstermiştir. İthalat ve ihracat verileri ince-
lendiğinde, Türkiye’nin İrlanda’ya ihracatının, İrlanda’dan it-
halatına kıyasla daha fazla artış kaydettiği görülmektedir. İki
ülke arasında imzalanan Çifte Vergilendirmenin Önlenmesi
Anlaşması, 2011 yılı Ocak ayında yürürlüğe girmiş, ancak Ya-
tırımların KarşılıklıTeşviki ve Korunması Anlaşması’nın akde-
dilmesiyle ilgili olarak uzun bir süredir uzlaşma sağlanama-
mıştır. (Bkz. Tablo 1)
İkili ticaret ürün grupları bazında incelendiğinde, İr-
landa ve Türkiye arasındaki ticaretin her iki ülkenin de en çok
ihraç ve ithal ettiği ürünleri yansıttığı görülmektedir. (Bkz.
Tablo 2 ve Tablo 3)
İki ülke arasındaki yatırım ilişkileri incelendiğinde, kriz
sonrası İrlanda’da faaliyet gösteren Türk sermayeli şirketle-
rin azaldığı görülmektedir: 2009 itibarıyla İrlanda’da 14 Türk
şirketi bulunmaktayken, krizden sonra bu sayı 9’a düşmüş-
tür. Bunların bir kısmını da Uluslararası Finansal Hizmetler
Merkezi’nin bünyesinde bulunan finansal hizmet şirketleri
oluşturmaktadır. Türkiye’deki İrlandalı sermayeli yabancı şir-
ket sayısı ise 2009 itibarıyla 277 olarak kaydedilmiştir. Bun-
lardan 119’u gayrimenkul sektöründe, 87’si inşaat sektörün-
de, 35’i hizmet sektöründe, 19’u toptan ticaret ve ticaret ko-
misyonculuğu sektöründe, 17’si ise seyahat acenteciliği sek-
töründe faaliyet göstermektedir
11
.
Turizm verileri incelendiğinde, İrlanda ekonomisinin
içerisinde bulunduğu krize rağmen Türkiye’nin İrlandalı tu-
ristler tarafından bir tatil destinasyonu olarak daha çok rağ-
bet gördüğünü ortaya koymaktadır. 2011 yılında, Türkiye’yi
ziyaret eden İrlandalı turist sayısı 2010 yılına oranla yüzde
6,80
oranında artış göstermiş ve 118 bin 620 seviyesinde
kaydedilmiştir
12
.
Tablo 1. Türkiye’nin İrlanda ile Dış Ticareti (milyon Avro)
Yıl
2005
2006
2007
2008
2009
2010
2011
2011
2012
(
Ocak-Mayıs)
(
Ocak-Mayıs)
İthalat
322.1
369
414.9
401.7
381.1
429.9
467.5
221.4
198.4
İhracat
409.4
515.1
534
411.6
251.1
256.3
294.2
125.7
133
Hacim
731.5
884.1
948.9
813.3
632.2
686.2
761.6
347.1
331.5
Denge
87.3
146.1
119.1
9.9
-130
-173.6
-173.3
-95.7
-65.4
Kaynak:
T.C. Dublin BüyükelçiliğiTicaret Müşavirliği, İrlanda Merkez İstatistik Ofisi
Tablo 2. İrlanda’nın Türkiye’den İthal Ettiği Başlıca Ürünler (bin Dolar)
Ürünler
2009
2010 (
Ocak-Ekim dönemi)
Giyim ürünleri (triko)
98.274
45.733
Elektronik ekipmanlar
44.750
20.927
Makina, kazan, nükleer reaktör
44.668
17.111
Giyim ürünleri(triko hariç)
38.359
9.729
Karayolu araçları(tren, tramvay hariç)
21.572
22.680
Demir, çelik mamulleri
13.496
9.709
Plastik ve mamulleri
12.315
12.245
Kâğıt, karton ve mamulleri
9.639
6.217
Meyve, narenciye
6.909
5.476
Diğer giyim ürünleri (ikinci el ürünler)
6.671
3.609
Kaynak:
DEİK,Trademap.org
Tablo 3. İrlanda’nın Türkiye’ye İhraç Ettiği Başlıca Ürünler (bin Dolar)
Ürünler
2009
2010 (
Ocak-Ekim dönemi)
Tıbbi ürünler
157.054
117.107
Parfüm, kozmetik ürünleri, esanslı yağlar
95.630
93.447
Makina, kazan, nükleer reaktör
94.148
54.502
Çeşitli kimyasal ürünler
59.629
58.561
Elektronik ekipmanlar
28.741
20.779
Organik kimyasallar
17.996
9.937
Çeşitli ham maden mamulleri
9.445
2.913
Optik, teknik, medikal araçlar
8.950
8.359
Çeşitli yenilebilir ürünler
5.378
6.716
Günlük ürünler, yumurta, bal, yenilebilir hayvan
5.221
2.524
Kaynak:
DEİK,Trademap.org
11
NilüferYılmaz Esen, İrlanda
Ülke Raporu,T.C. Ekonomi
Bakanlığı, Haziran 2012
12
T.C. Kültür veTurizm Bakanlığı,
2011
Yılı Aralık Ayı Sınır
Giriş-Çıkış İstatistikleri,
tr/TR,9854/sinir-giris-cikis-
istatistikleri.html, Erişim tarihi:
25.07.2012
Egemen Bağış ile İrlanda’nın
Avrupa İşlerinden Sorumlu
Bakanı Lucinda Creighton
