Page 69 - İktisadi Kalkınma Vakfı Dergisi

69

büyüme yüzde 5,5 ortalamasına çıkmıştı. Bu dönemdeki bü-

yüme artışında, büyük ölçüde yüksek yatırım oranları ve ve-

rimlilik büyümesi etkiliydi.

Ancak Slovenya, AB’ye yeni katılan ülkeler arasın-

da “örnek öğrenci” olarak gösterilmesine rağmen küresel

mali krizden nasibini aldı. İrlanda ve İspanya’da olduğu gibi

Slovenya’da da gayrimenkul piyasasındaki çalkalanmayla

birlikte bankalar iflasın eşiğine geldi. Avro Alanı’ndaki ba-

şarı hikâyelerinden biri olan Slovenya resesyona girerken,

ülkenin büyük ölçüde ihracata dayalı ekonomisi 2009 yılın-

da yüzde 8 oranında daraldı. 2010 yılındaki kısa bir topar-

lanmanın ardından Slovenya ekonomisi, 2011’de tekrar re-

sesyona girdi. Geçtiğimiz yıl ise Avro Alanı’ndaki büyümenin

yavaşlaması ve dış finansal koşulların kötüleşmesiyle birlik-

te özel tüketimde büyüme negatife döndü. Analistler, Slo-

venya ekonomisindeki daralmanın bu yıl da devam edece-

ği ve ekonominin yüzde 1,5 oranında küçüleceğini öngörü-

yor. Ancak yine analistlere göre 2014 yılında Slovenya eko-

nomisi, yüzde 1 oranında büyüme sergileyebilir. Bununla

birlikte, Slovenya’nın, Avro Alanı’na üye olan Yunanistan, İr-

landa, Portekiz, İspanya ve GKRY’nin ardından kurtarma pa-

keti talebinde bulunacak altıncı ülke olması olasılığı da sık-

lıkla telaffuz ediliyor

9

. Slovenya’nın kamu borcu 2007 yılında

GSYH’nin yüzde 23’ü seviyesinde seyrederken, 2012 yılının

üçüncü çeyreğinde GSYH’sinin yüzde 48,2’si oranında ger-

çekleşmişti. Bu yılsa kamu borcunun GSYH’nin yüzde 62’sine

ulaşacağı tahmin ediliyor

10

. Yine 2011 yılında Slovenya’da

kişi başına GSYH AB ortalamasının yüzde 84’ü seviyesinde,

17.620 avro olarak gerçekleştiğini ve işsizliğin de geçtiğimiz

Kasım ayında yüzde 12,2’ye ulaştığını

11

anımsatalım.

Slovenya hükümeti, krizin etkilerinin üstesinden gele-

bilmek ve GSYH’nin yüzde 6,4’ü seviyesinde seyreden büt-

çe açığının GSYH’nin yüzde 3,5’i seviyesine çekilebilmesi için

birçok kemer sıkma önlemini kabul etmek zorunda kalırken,

IMF’ye (Uluslararası Para Fonu) göre, büyümenin canlandı-

rılması ve mali istikrarın sağlanması için bankaların yeniden

sermayelendirilmesi, mali konsolidasyonun sürdürülmesi,

iddialı emeklilik ve iş gücü piyasası reformlarının uygulan-

ması ile özelleştirme; Slovenya’nın önündeki en büyük zor-

luklar olarak öne çıkıyor

12

.

SLOVENYA-TÜRKİYE SİYASİ İLİŞKİLERİ

Slovenya, bağımsızlığını ilan etmesinin hemen ertesin-

de, 6 Şubat 1992 tarihinde Türkiye tarafından tanındı. Türki-

ye ile Slovenya arasındaki diplomatik ilişkilerin tesisi ise 26

Ağustos 1992’ye dayanıyor. Türkiye’nin Ljubljana Büyükelçi-

liği 1 Nisan 1993 tarihinde faaliyete geçerken, Slovenya’nın

Ankara Büyükelçiliği ise 1996 yılının Eylül ayında açıldı. Ha-

len, Türkiye ile Slovenya arasında karşılıklı saygı, anlayış ve

dostluk temeline dayalı ikili ilişkiler dostane bir şekilde de-

vam ediyor. Olumlu seyreden ilişkiler, dönemin Slovenya

Başbakanı Borut Pahor’un Türkiye ziyareti sırasında, 3 Mart

2011 tarihinde imzalanan Stratejik Ortalık Anlaşması ile ayrı

bir boyut kazanmış durumda. Slovenya, genişleme yanlısı

bir ülke olarak tanınıyor. Ülke, Türkiye’nin AB üyelik sürecine

destek veren ülkeler arasında konumlanırken, Slovenya’nın

Birleşmiş Milletler ve NATO üyeliğine verdiğimiz güçlü des-

tekten dolayı müteşekkir olduklarını her fırsatta dile getiren

Slovenyalı yetkililer, Türkiye’nin AB üyeliğinin en kararlı des-

tekçileri arasında yer aldıklarını ifade ediyorlar

13

.

SLOVENYA-TÜRKİYE EKONOMİK

VE TİCARİ İLİŞKİLERİ

Slovenya ile Türkiye arasındaki ekonomik ve ticari iliş-

kiler incelendiğinde, iki ülke arasındaki iş birliğinin tüm po-

tansiyelini ortaya çıkaramamış olması dikkat çekiyor. 2011

yılında Slovenya ile Türkiye arasındaki ticaret hacmi 967 mil-

yon dolar seviyesinde gerçekleşirken

14

, geçtiğimiz yıl iki ülke

arasındaki ticaret hacmi 860 milyon dolar olarak ölçüldü.

Slovenya, 2011 yılında Türkiye’nin en büyük 44’üncü

ihracat pazarı konumundaydı. Slovenya’ya yapılan mal ti-

careti, 2011’de yüzde 73 oranında artarak 618 milyon do-

lar seviyesinde; geçtiğimiz yıl ise yüzde 11 oranında azala-

rak 548 milyon dolar seviyesinde gerçekleşti. 2012 yılı ihra-

catını ürün bazında incelediğimizde, eşya taşımaya mahsus

motorlu taşıtların 250 milyon dolarlık ihracatla en üst sırada

yer aldığını görüyoruz. Bunu, 85 milyon dolarla binek oto-

mobilleri, 20 milyon dolarla tedavide kullanılmak üzere ha-

zırlanan ilaçlar ve 16 milyon dolarla karayolu taşıtı aksam ve

parçaları takip ediyor

15

. Diğer yandan Slovenya, 349 milyon

dolarlık ithalat ile 2011 yılında Türkiye’nin 63’üncü en büyük

ithalat ortağı oldu. 2012 yılında ise Slovenya’dan ithalatımız

yüzde 11 oranında azalarak 312 milyon dolar değerinde ger-

çekleşti. Türkiye’nin Slovenya ile ithalatını ürün grubu bazın-

da incelediğimizde ise dökme demir, demir veya çeliğin hur-

daları ile boyayıcı maddelerin 22,6 milyon dolarlık ithalat-

la öne çıktığını görüyoruz. Bunları, 16,2 milyon dolarlık it-

halatla kil ile sıvanmış karton ve kâğıtlar, 14,6 milyon dolar-

la karayolu taşıtları aksam ve parçaları ve 14,1 milyon do-

larla elektrik motorları ve jeneratörler takip ediyor

16

. Aralık

2012 itibarıyla, Türkiye’de 24 Sloven firması faaliyet göste-

riyordu. Buna karşılık Slovenya’da faaliyet gösteren Türk ser-

mayeli firma sayısı ise ne yazık ki altı…Genel anlamda kü-

çük ve orta büyüklükteki işletmelerden oluşan Slovenya’daki

Türk yatırımları, restoran, tekstil, hazır giyim, takı ve turizm

alanında faaliyet gösteren firmalardan oluşuyor

17

.

9

Economist,“Slovenia economy:

Next in line-Why yet another

country may require a bail-out”,

18 Ağustos 2012,

http://www

.

economist.com/node/21560567,

ErişimTarihi: 13 Şubat 2013.

10

T.C. AB Bakanlığı,“AB

Ekonomisi Gerçekleşmeler-

Tahminler, Sonbahar 2012”,

Kasım 2012, Ankara, http://

www.abgs.gov.tr/files/EMPB/

son_tah_2012.pdf, ErişimTarihi:

13 Şubat 2013.

11

Statistical Office ofThe

Republic of Slovenia,“Labor

Force, Slovenia, November,

2012”, 16 Ocak 2013, http://

www.stat.si/eng/novica_prikazi

.

aspx?id=5263, ErişimTarihi: 13

Şubat 2013.

12

IMF Slovenya Ülke Raporu,

1 Kasım 2012,

http://www.imf.

org/external/pubs/ft/scr/2012/

cr12319.pdf, ErişimTarihi: 13

Şubat 2013.

13

Hurriyet Daily News,“Slovenia

supportsTurkey’s EU bid”,30

Ağustos 2009,

http://www.

hurriyetdailynews.com/default.

aspx?pageid=438&n=slovenia-

supports-turkey8217s-eu-

bid-2009-08-30, ErişimTarihi: 7

Şubat 2013.

14

Banu Bektaş,“Slovenya Ülke

Raporu”,T.C. Ekonomi Bakanlığı,

Şubat 2013.

15

age.

16

age.

17

T.C. Ljubljana Büyükelçiliği,

Bilgi Notları,“İkili İlişkiler”, 16

Ocak 2013,

http://www.ljubljana.

emb.mfa.gov.tr/ShowInfoNotes.

aspx?ID=172501, ErişimTarihi: 13

Şubat 2013.

Page 69 - İktisadi Kalkınma Vakfı Dergisi - Şubat 2013