39
ve diğer aday ülkelerin AB üyelik hedefinden vazgeçerek baş-
ka arayışlara girebileceği iddiası tamamıyla spekülatif (…)
Diğer aday ve potansiyel aday ülkelerle olduğu gibi AB’ye ya-
kınlaştırmak için Türkiye ile de angajmana giriyoruz. Karşılık-
lı çıkarlara uygun olması şartıyla, istedikleri ekonomik ilişki-
leri seçmek onların tercihi
” açıklamasında bulundu
2
. Avru-
pa Konseyi Genel Sekreteri
Thorbjørn Jagland
ise Başba-
kan Erdoğan’ın gündeme getirdiği Şanghay İş Birliği Örgü-
tü tartışmalarıyla ilgili “
Bu Avrupa’dan uzaklaşma manasına
gelirse ben endişelenirim, AB de endişelenmeli
” şeklinde ko-
nuştu
3
. Türkiye’nin AB rotasının kaptanı Başmüzakereci
Ege-
men Bağış
da “
(…) Türkiye’nin farklı ittifaklarla ve ulusla-
rarası kuruluşlarla ilişkilerini birbirinin alternatifi veya yedeği
olarak görmek yanlıştır
” dedi ve ekledi: “
(…)Türkiye’yi sabır
ve tahammül testine maruz bırakan Avrupa Birliği, şunu bil-
melidir ki kendisi de Türkiye’nin üyeliği konusunda bir samimi-
yet testiyle karşı karşıyadır.
4
Çin Dışişleri Bakanlığı Söz-
cülüğü
ise Başbakan’ın teklifine yeşil ışık yaktı. Yapılan açık-
lamada“
Şanghay İş Birliği Örgütü, açılım ilkesi gözetir ve göz-
lemci ülkeler ve aralarında Türkiye’nin de olduğu diyalog or-
tağı ülkelerle ortaklık ilişkilerine değer verir. Şanghay İş Birli-
ği Örgütü, mevcut durum itibarıyla somut iş birliği tedbirleri-
nin kararlaştırılması için çalışıyor
”denildi
5
. Başbakan’ın tekli-
fine ABD’den ilk yorum da, ABD Dışişleri Bakanlığı’ndan gel-
di. ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü
Victoria Nuland
, düzen-
lediği basın toplantısında Başbakan Erdoğan’ın sözlerini de-
ğerlendirdi ve “
(…) Açıkçası, Türkiye’nin aynı zamanda bir
NATO üyesi olduğu göz önüne alındığında, bu ilginç olur. Ne
olacağını göreceğiz
”dedi
6
.
Hiç şüphesiz Başbakan’ın Şanghay Beşlisi çıkışı fark-
lı coğrafyalardaki siyasetçiler kadar gazetecileri ve köşe ya-
zarlarını da hareketlendirdi. Hürriyet gazetesinden
Yılmaz
Özdil
, “
Şanghay Beşlisi
” başlıklı yazısını “
(…) Girdik gir-
dik, giremedik, sıkmayın canınızı. Destede bir de sinek ikili-
miz var…Hatırlarsınız, sayın başbakanımız, ABD Başkanı’na
‘AB olmazsa bizi NAFTA’ya alın’ demiş, ABD Başkanı da ‘yes’ de-
mişti
”hatırlatması ile bitiriyor
7
. Milliyet’ten
Kadri Gürsel
’in
Başbakan’ın teklifini ele aldığı makalesinin başlığı da bir
hayli ilginç:“
Hep Batı’ya gidin, Şanghay’a varırsınız
8
. Ve
Fer-
dinando Riccardi
:
Agence Europe
’un Türkiye’nin AB üyeli-
ğine şüpheci yaklaşımı ile tanınan başyazarı. Belki de mes-
lek hayatının en “zevkli” yazılarından birini yazıyor 1 Şubat
2013 tarihli köşesinde ve Başbakan’ın Şanghay Beşlisi öneri-
sini,“
(…) amma büyük rahatlama (relief)! Sadece AB için de-
ğil, ikiyüzlülüğün sonu, açıklık ve sağduyu için. Sonunda iki ta-
raf için de ilişkilerindeki zorluklara yönelik tutarlı çözüm öne-
rilerini müzakere etmek mümkün olacak
” şeklinde değerlen-
diriyordu. Riccardi’nin köşesindeki en ilginç tespitlerden biri
de şu: “
(…) AB hiç kuşkusuz Ankara’nın tercihini dikkate ala-
cak ve sürmekte olan yapay üyelikmüzakereleri komedisine bir
son verecek.
9
Siyaseti ve medyayı bir anda heyecanlandıran
Başbakan’ın Şanghay Beşlisi çıkışı, hiç şüphesiz sosyal med-
yanın da ilgisini çekti. İşteTürkiye’den Şanghay Beşlisi’ne iliş-
kin bazı
tweetler
:
@HasipKaplan:
Şanghay beşlisine Türkiye katılır mı?
katılırsa “Şanghay şeşlisi” oluşur, sonuçta şeş-beş olmak var;
kriz sonrası stratejik bir değişiklik!
@OsmanKoruturk:
Dış politikada “vizyon” yalpalıyor.
Brüksel kalmadı Şanghay verelim! Irak darmadağın! Suriye’de
Patriot’lara kaldık! Kaybedenler kulübü.
@CemToker:
Şanghay Beşlisi denilen kuruluş “Dikta-
2
Euractiv, 5 Şubat 2013,
ab-ve-turkiye/article/ab-ada-
y-ulkelerin-kiminle-ekonomik-
iliski-kuracaklari-kendi-
tercihleri-027044
3
Akşam, 30 Ocak 2013, http://
konseyinden-sanghay-uyarisi--
163088h.html
4
Yeni Şafak, 6 Şubat 2013, http://
yenisafak.com.tr/yorum-haber/
tercih-yapmak-zorunda-
degiliz-07.02.2013-480339
5
CHA, 2 Şubat 2013, http://
-
Turkiye-nin-Sanghay-Isbirligi-
Orgutu-ne-katilimasina-sicak-
bakiyor-CHOTI4MTQxLzQ=;jsessio
nid=3GqGSxynfJ8MZHNoNFrXRJ
UN.undefined
6
AA, 28 Ocak 2013,
.
aa.com.tr/tr/dunya/127187--
sangay-beslisi-ilginc-olur
7
Hürriyet, 6 Şubat 2013, http://
lar/22530044.asp
8
Milliyet, 31 Ocak 2013,
hep-bati-ya-gidin-sanghay-a-
varirsiniz/dunya/dunyayazarde-
tay/31.01.2013/1662592/de-
fault.htm
9
Agence Europe, 1 Şubat 2013,
1...,29,30,31,32,33,34,35,36,37,38 40,41,42,43,44,45,46,47,48,49,...80