Page 29 - İktisadi Kalkınma Vakfı Dergisi

29

Türkiye’nin AB ülkelerine tekstil ürünleri ihracatı, 2012

yılının ilk 11 aylık döneminde, 2011 yılının aynı dönemine

göre yüzde 7,7 oranında gerilemiş ve 3,2 milyar dolar ola-

rak gerçeklemiştir. Bu dönemde, hazır giyim ve konfeksiyon

ürünleri ihracatı ise yüzde 5,8 oranında gerileyerek 11,1 mil-

yar dolar değerinde kaydedilmiştir. İhracatın gerilemesinde

AB ülkelerindeki mali krizin etkisiyle yaşanan talep daralma-

sı etkili olmuştur.

Tekstilde AB ülkeleri içinde 2’nci ve 3’üncü büyük pazar

durumundaki İtalya ve Almanya’ya ihracatta yaşanan yüzde

16,1 ve yüzde 13,2’lik ihracat düşüşleri ihracatın negatif sey-

rinde etkili olurken, hazır giyim ve konfeksiyonda ise ihraca-

tın dörtte birinin gerçekleştirildiği Almanya ve 4’üncü pazar

durumundaki Fransa’ya ihracatta yüzde 20’lere varan düşüş-

ler ihracatın seyrinde belirleyici olmuştur.

Diğer taraftan, 2012 yılı itibarıyla AB’nin tekstil ithala-

tına ve diğer tedarikçilerin durumuna bakıldığında, 2011 yı-

lında 16,2 milyar avro değerinde gerçekleşen tekstil ürünleri

ithalatının 2012 yılının ilk sekiz aylık döneminde yüzde 10,8

oranında gerilediği görülmektedir. AB’nin tekstil ürünleri it-

halatında yüzde 16,2’lik payıyla Çin’den sonra ikinci büyük

tedarikçi konumunda olan Türkiye’den yapılan ithalat ise bu

dönemde, yüzde 8,2 ile yüzde 10,8 olarak kaydedilen AB ül-

kelerinin toplam tekstil ürünleri ithalatı gerileme oranından

daha düşük bir oranda gerilemiştir. Bu nedenle, AB’nin diğer

tedarikçileriyle karşılaştırıldığında, Türkiye’nin pazardaki pa-

yının yükseldiği ve özellikle Hindistan ve Pakistan gibi bazı

tedarikçilere göre, güçlü bir performans sergilediği görül-

mektedir. AB’nin hazır giyim ve konfeksiyon ürünleri ithalatı

ise bu dönemde yüzde 5,5 oranında gerilemiş ve 49,3 milyar

avro olarak kaydedilmiştir. AB’nin hazır giyim ve konfeksiyon

ürünleri ithalatında yine ikinci büyük tedarikçi olan Türk ha-

zır giyim ve konfeksiyon sektörü, değer bazında ithalatta ge-

rileme kaydetmesine karşın 2012 yılında pazardaki payını

artırabilmiştir. AB’nin hazır giyim ve konfeksiyon ürünleri it-

halatında 2011 yılını yüzde 12,3 oranında pazar payı ile biti-

ren sektörümüz, pazarın daralmasına rağmen pazardaki pa-

yını yüzde 12,6’ya çıkarmıştır.

Bugün Türk tekstil sektörü, AB pazarında kaliteli ve uy-

gun fiyatlı ürünleriyle diğer birçok tedarikçi arasında fark

edilmektedir. AB pazarında 2011 yılında 2,6 milyar avro ve

2012 Ocak-Ağustos döneminde ise 1,6 milyar avro toplam

tekstil ürünleri ithalat değeri ile sektör, 2000 yılında sadece

yüzde 9,8 olan pazardaki payını bu süreçte yüzde 16,2’ye ka-

dar yükseltmiştir. Artan üretim maliyetleri, Çin ve diğer As-

yalı ülkelerin AB pazarındaki avantajını yitirmesine yol açar-

ken, Türk tekstil ve konfeksiyon üreticileri, rakiplerine göre

oldukça yüksek olan ve sürekli artan birim fiyatlarına kar-

şın AB pazarındaki payını artırabilmektedir. Tekstil sektörün-

de, belirli ürün gruplarında, özellikle dokuma ve örme ku-

maşta Türkiye, AB’nin tekstil ürünleri ithalatında ortalama-

nın çok üzerinde birim fiyatlarla ürün ihraç edebilmektedir.

Bu anlamda Türk tekstil sektörü, katma değeri yüksek ürün-

lerle gelişmiş ülkelerden yapılan ithalata benzer bir eğilim

göstermektedir.

Türkiye’nin birim fiyatlarının, AB’nin hazır giyim ve kon-

feksiyon ürünleri ithalatındaki ortalama birim fiyatların çok

üzerinde olması, Türk hazır giyim ve konfeksiyon sektö-

rünün katma değer yaratma konusunda diğer rakiplerine

göre çok ileri bir konumda olduğunu kanıtlamaktadır. Örne-

ğin, örme giyimde Türkiye’nin AB pazarındaki birim fiyatları

AB’nin ortalama birim fiyatından yüzde 75 ve Çin’in birim fi-

yatından ise yüzde 71 daha yüksektir. Bu oranlar dokuma gi-

yim için sırasıyla yüzde 67 ve yüzde 57 olarak gösterilebilir.

Kaliteli ve yaratıcı ürünleriyle AB pazarında etkin olma-

yı hedefleyen Türk tekstil ve konfeksiyon sektörü, bu anlam-

da, 2012 yılında pazarda yaşanan daralmadan etkilenme-

den ihracatını artırmayı ve AB’li tekstil iş çevreleri ile iş birli-

ği faaliyetlerine 2013 yılında da devam etmeyi hedeflemek-

tedir. Ancak, AB ile ticari ilişkilerin sürekli artan yoğunluğu-

na karşın, AB’ninTürk tekstil ve konfeksiyon sektörlerinin ta-

leplerini dikkate almaksızın değişen ticaret politikaları, bu

pazardaki rekabet avantajlarımızı erozyona uğratacak ni-

teliktedir. AB’nin Türk tekstil ve konfeksiyon sektörünün bu

pazarda zaman içinde kazandığı kazanımları tehlikeye ata-

bilecek politikalarının başında, üçüncü ülkelerle imzalanan

yeni nesil serbest ticaret anlaşmaları ve tercihli ticaret dü-

zenlemeleri gelmektedir. Dünya Ticaret Örgütü Doha Kal-

kınma Turu’nun çok taraflı bir anlaşma ile sonuçlanmama-

sı, AB’yi birçok ülke ile STAmüzakeresine iterken,Türkiye’nin

bu sürecin dışında kalması sektörümüzün AB pazarındaki

rekabetçiliği açısından endişe vericidir.

AB ile ilişkilerde yaşanan bir diğer sıkıntı ise AB’nin ser-

best ticaret anlaşmaları imzalama sürecinde Türkiye’nin söz

sahibi olmamasıdır. AB’nin Türkiye’yi sürece dâhil etmeden,

Güney Kore gibi rekabetçi tekstil sektörleri bulunan ülkeler-

le imzaladığı serbest ticaret anlaşmaları, Türk tekstil sektö-

rünü olumsuz etkilemektedir. Türk tekstil sektörü, AB’nin

imzaladığı ve müzakeresini yürüttüğü bu STA’ların dışın-

da kalırken, bir taraftan da bu anlaşmalarda yer alan men-

şe kurallarının hafifletilmesi nedeniyle AB pazarındaki reka-

bet gücünü yitirmektedir. AB’nin Türk tekstil ve konfeksiyon

sektörünü olumsuz etkileyebilecek liberal ticaret politikala-

rının bir diğer örneği olarak 2014 yılında yürürlüğe girecek

yeni genelleştirilmiş tercihler sisteminde yapılan değişiklik-

lerle daha fazla ülkenin sistemden yararlanma olanağının

getirilmesidir. AB ile uzun yıllar içinde gelişen iş ilişkileri sa-

yesinde, kaliteli ürünleri, insan ve çevre sağlığını gözeterek

üretebilme ve AB pazarının yanı sıra tüm diğer dünya pazar-

larına sunabilme kabiliyetine sahip olan Türk tekstil ve kon-

feksiyon sektörü, AB pazarında yaşanan gelişmeler sonucu

oluşan rekabet baskılarına tedarik zincirinin bir üst halkası-

na tırmanarak cevap vermektedir.

Bu çerçevede, üretim yapısını sürekli canlı ve dinamik

tutarak Türkiye’nin kalkınmasına katkıda bulunan Türk teks-

til ve konfeksiyon sektörü, 2013 yılında, AB ile yaşanan so-

runların çözüme ulaşması konusunda yeni adımların atıl-

masını desteklemekte ve Türkiye’nin AB’ye üyelik sürecinde

yaşanan sıkıntılarla ilgili karşılıklı çıkarların korunması te-

melinde ilişkilerin devam etmesini umut etmektedir.

Page 29 - İktisadi Kalkınma Vakfı Dergisi - Şubat 2013