Page 13 - İktisadi Kalkınma Vakfı Dergisi - Şubat 2013

13
de Avrupa Komisyonu, yayımladığı “Genişleme Stratejisi ve
2007-2008 Dönemindeki Temel Zorluklar” başlıklı belgede,
ilk olarak beş Batı Balkan ülkesi ile vize serbestliği diyalo-
ğunun başlaması ve yol haritalarının oluşturulması öneri-
sinde bulunmuştur. Söz konusu yol haritaları bir anlamda,
AB’nin bölge halkına verdiği sözün, somut bir yansıması ni-
teliğindedir2 .
Görüldüğü üzere AB, vize kolaylaştırma ve geri kabul
anlaşmaları daha yürürlüğe bile girmeden, beş Batı Balkan
ülkesi için vize serbestliği kapsamında çalışmalara başla-
mış, söz konusu anlaşmaların yürürlüğe girmesi ile birlik-
te vize serbestliği konusunda Batı Balkan ülkeleri için “vize
diyaloğu” adı verilen bir süreç başlamıştır. Söz konusu gö-
rüşmeler kısa sürede neticelendirilmiş ve vize yol haritala-
rı Batı Balkan ülkelerine sunulmuştur (Bkz. Tablo 1 ). Bahsi
geçen vize yol haritası, aynen vize kolaylaştırma ve geri ka-
bul anlaşmalarında olduğu gibi, vize serbestliğine gidilen
yolda Batı Balkan ülkelerinin atması gereken adımların sı-
ralandığı bir belgedir. Beş Batı Balkan ülkesi için neredey-
se benzer özellikler taşıyan vize yol haritaları, bu ülkelerde
konuya ilişkin yürürlükte olan yasal düzenlemeler ve uygu-
lamaları da kapsamaktadır.
VİZE SERBESTLİĞİNE YÖNELİK YOL HARİTASI
2008 yılı Mayıs ve Haziran aylarında beş Batı Balkan
ülkesine sunulan vize yol haritaları, genel itibarıyla ben-
zer özellikler taşıyor olsalar da, her ülkedeki mevcut yasal
düzenlemelerin ve uygulamaların farklı olması sebebiy-
le, ufak değişiklikler içermektedir. Bu çerçeveden bakıldı-
ğında yol haritalarının, tüm Batı Balkan ülkeleri için o ül-
keye özel (tailor-made) belgeler olduğu söylenebilir. Her
bir yol haritası, genel bir giriş bölümünün ardından iki ana
bölüm ve “son not” olmak üzere, toplam üç kısımdan olu-
şur. Birinci ana bölüm iki alt başlıktan, ikinci ana bölüm
ise vize yol haritasına ilişkin kriterlerin belirtildiği toplam
dört bloktan oluşmaktadır (Bkz. Şekil 1).
Yol haritalarında bahsi geçen konular teknik oldu-
ğu kadar hukuki ve uzun vadeli olarak da ele alınmıştır.
Vize yol haritaları, genel itibarıyla AB’nin adalet ve içişleri
alanlarındaki mevcut yasal düzenlemeleri (Blok 1, Blok 2
ve Blok 3), vize kolaylaştırma anlaşması ve geri kabul an-
laşmasına ilişkin kısa birer değerlendirme (Bölüm 1), ulu-
sal ve uluslararası haklara ve ulusal belgelerin özellikleri-
ne ilişkin teknik ve yasal düzenlemeleri (Blok 4) içermek-
tedir. Bu çerçeveden bakıldığında Batı Balkan ülkeleri için
sunulan yol haritalarında, farklı ulusal düzenlemeler se-
bebiyle, özellikle Blok 4’te ele alınan konular itibarıyla
farklılıklar oluşmaktadır.
2 “Genişleme Stratejisi ve
2007-2008 DönemindekiTemel
Zorluklar”, COM(2007) 663, 6
Kasım 2007, Brüksel, http://
ec.europa.eu/enlargement/pdf/
key_documents/2007/nov/
strategy_paper_en.pdf
Tablo 1: Batı Balkan Ülkeleri için Vize Diyaloğu ve Vize Yol Haritaları
Vize Diyaloğu Başlama Tarihi Vize Yol Haritası Sunulma Tarihi
Arnavutluk 7 Mart 2008 3 Haziran 2008
Bosna Hersek 26 Mayıs 2008 5 Haziran 2008
Makedonya 20 Şubat 2008 8 Mayıs 2008
Karadağ 21 Şubat 2008 28 Mayıs 2008
Sırbistan 30 Ocak 2008 7 Mayıs 2008