Page 11 - İktisadi Kalkınma Vakfı Dergisi

BATI BALKAN

ÜLKELERİNDE VİZE

SERBESTLİĞİ SÜRECİ

BÖLÜM 2: VİZE DİYALOĞU, YOL HARİTASI,

VİZE SERBESTLİĞİ VE SONRASI

Melih Özsöz,

İKV Araştırma Müdürü

Hatırlayacaksınız, yazı dizimizin ilk bölümüne, “du-

varlardan” bahsederek başlamış, “Acaba her duvar be-

tondan, taştan, metalden midir; yoksa etrafımızı çev-

releyen başka tür duvarlar var mıdır?” diye sormuştuk.

İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi’nin 13’üncü

Maddesi’ni hatırlatmış; “Herkesin bir devletin toprak-

ları üzerinde serbestçe dolaşma ve oturma hakkı var-

dır (…) Herkes, kendi ülkesi de dâhil olmak üzere her-

hangi bir ülkeden ayrılmak ve ülkesine yeniden dön-

me hakkına sahiptir”demiştik. Sonra da beton duvarla-

ra, metal duvarlara, taş duvarlara inat kâğıt duvarların

örüldüğü sonucuna varmıştık; insanların ve toplumla-

rın arasına… Kâğıtların ördüğü bu duvarlardaki kapı-

ların, kimilerine açıkken kimilerine zorlukla açıldığına

ya da tamamen kapalı kaldığına şahit olmuştuk.

Ve bu yazı dizisinin; eskiden duvarı olmayan, son-

ra bir anda taş ve dikenli tel duvarların çevrelediği beş

Batı Balkan ülkesi vatandaşlarının, vize duvarını nasıl

aştığının hikâyesi olduğunu söylemiştik. Arnavutluk,

Bosna Hersek, Makedonya, Karadağ ve Sırbistan için

vize serbestliğine giden yolda atılan siyasi, bürokra-

tik ve teknik adımları, sürecin en başından bugününe

mercek altına almaya başlamıştık.

İlk bölümden çıkan sonuç şuydu: Vize serbestliği-

ne giden yolda ilk dönemeci oluşturan vize kolaylaştır-

ma ve geri kabul, Batı Balkan ülkeleri tarafından hız-

la alınan dönemeçler olmuş; AB bir yanda sınır güven-

liğini garanti altına alırken, diğer yandan da bu ülke-

lerdeki demokratik reform süreçlerini, yumuşak gücü-

nü kullanarak desteklemiştir.

“Batı Balkan Ülkelerinde Vize Serbestliği Süre-

ci” yazı dizimizin bu ikinci bölümünde, vize serbestli-

ği sürecinin ikinci dönemecini oluşturan vize diyaloğu

ve yol haritaları süreçlerini ele alıyor, ayrıca vizelerin

serbestleşmesinin ardından Balkan coğrafyası özelin-

de yaşanan gelişmelere bakıyoruz.

Page 11 - İktisadi Kalkınma Vakfı Dergisi - Şubat 2013