96 / 100
İKTİSADİ KALKINMA VAKFI DERGİSİ
94
BRÜKSEL’DEN BAKINCA
hikayelerine uyması için gerçekliğin de-
ğiştirildiği çok sayıda örnek bulunabilir.
•
Karar alıcı şunu unutmamalı: Ka-
rarı etki analizi değil, sen vereceksin.
O sadece sana yardımcı olacak.
Etki analizleri ile ilgili bir diğer çok
önemli husus da çalışmanın kim için
yapıldığıdır. Şu anda elimizde mevcut
olan etki analizleri “makro karar alıcı-
lar” (hükümet, bakanlık, Merkez Ban-
kası, Hazine gibi makro düzeyde karar
alanlar) için hazırlanmıştır. Sektör ve
firma düzeyindeki karar alıcılar için bir
(en azından bire bir) anlam ifade et-
meyebilirler. Ama makro karar alıcılar
için, önlerini görebilmeleri açısından
gereklidir. Yaptırılmaları iyi olmuştur.
Ama dikkatle ve özenle kullanılmaları
gerekir. Bu genel girişten sonra gelelim
elimizdeki etki analizlerine...
Ekonomi Bakanlığı tarafından
yaptırılan Gümrük Birliği’nin Güncel-
lenmesi Etki Analizi Çalışması (EBEA)
Çalışma Bakanlık uzmanları tarafın-
dan değil Dünya Ticaret Enstitüsü adlı
bağımsız bir kuruluşa hazırlatılmıştır.
Çalışmayı dışarıya hazırlatmak yukarıda
sıraladığım sakıncaların en azından bir
bölümünün giderilmesi açısından yaygın
bir uygulamadır.
Ancak burada bir parantez açmak
istiyorum. Gördüğüm en başarılı etki
analizleri, doğru modeli seçip uygulama
becerisi anlamında dış bilgi (
external
knowledge
) ile incelenecek alanı ve ko-
nuya tüm dinamikleri ile hâkim olma
anlamında iç bilginin (
domestic know-
ledge
) mezcedildiği çalışmalardır. Bu
karışımın uygun ölçeklerde yapılamadı-
ğı çalışmalar eksik ya da hatalı olmaya
mahkumdur.
Eleştirim çalışmanın
fen bilimleri ile ilgili
tarafına yönelik değil,
beşerî bilimlerle
ilgili taraflarına. Ya
da daha doğrusu
beşerî taraflarının
olmamasına...