67 / 84
İKTİSADİ KALKINMA VAKFI DERGİSİ
65
dünya sanayisinde pazara sürülen 78
milyon ton plastik ambalaj üzerinden
260 milyar dolarlık bir gelirden bahse-
debiliyoruz
1
.
Dünya nüfusundaki artışın, ortala-
ma yaşam süresinin uzamasının, tek-
nolojik gelişmelerin ve tüm bunların
tüketim eğilimlerine olan yansımaları-
nın, artan talebi tetiklediği görülüyor.
Bu durumun, dünyada kaynak kullanı-
mını giderek artırdığı bilinen bir ger-
çek. Kaynakların hızla tükendiği bir
ortamda, kaynaklar üzerindeki küresel
rekabet de her geçen gün artıyor. Özel-
likle hammaddelerin karşılanması, AB
sanayisi için önemli bir stratejik plan
haline geldi. Nitekim AB sanayisinin
büyük bir bölümü gelişmekte olan ül-
kelerden ve Afrika’dan sağlanırken bu
bölgeler iklim değişikliği gibi küresel
sorunla karşı karşıya.
Dolayısıyla AB, uzun süredir bir
yandan başta sanayi ve enerji sektörü
olmak üzere pek çok alanda çevre koru-
ma politikasında lider olma uğraşısını
sürdürürken, aynı zamanda “çevre ko-
ruma-ekonomik büyüme” ikilisini ortak
çözüm zemininde katkı değeri haline
dönüştürme gayretinde. 2008 yılında
yaşanan ekonomik ve mali kriz özellikle
ekonomik büyüme önceliğini pek çok
alanda belirgin kıldı. AB, geçtiğimiz yıl
yenilenen Döngüsel Ekonomi Paketi’yle
de ekonomik büyüme halkasını, atık
yönetimi önceliklerine entegre etmeye
hazırlanıyor.
AB’de geri dönüşüm ve çevre stan-
dartları ilkeleri, entegre atık yöneti-
minin büyük bir parçası. Konumuz
olan Döngüsel Ekonomi Paketi, AB’nin
atık yönetimi ve kaynak verimliliği ko-
nusunda uzun vadeli çözüm planını
yansıtıyor. Paket, geçtiğimiz yıl Aralık
ayında Avrupa Komisyonu tarafından
onaylandı. Paket aslında bir yıldan faz-
la gündemde olan revizyon sürecinin
bir ürünü. Nitekim, ilk taslak öneri
(
Towards a circular economy: A zero
waste programme for Europe
), Temmuz
2014 tarihinde Komisyon’un Çevreden
Sorumlu eski Üyesi Janez Potočnik ta-
rafından sunulmuştu. Ancak hedefler;
sektör, üye ülkeler ve çevre STK’ları-
nın farklı yorumlarına maruz kalarak
askıya alınmıştı. Juncker Komisyonu
tarafından tekrar gündeme alınan pa-
ket, daha kapsamlı hedeflerle Komis-
yon tarafından onaylandı. Paketin 2016
başında Konseyin onayından geçmesi
bekleniyor.
Yeni paket (
Closing the loop - An EU
action plan for the Circular Economy
) in-
celendiğinde, eski Komisyon önerilerine
göre, “üretim” ve “tüketim” modellerinin
değiştirilmesine daha fazla odaklanıl-
dığını görmek mümkün. Yeni hedefler,
tabloda görüldüğü gibi sadece atıkların
geri dönüşümü değil, hammadde, üretim
süreçleri, su kaynakları, emisyonların
azaltılması, enerji tasarrufu ile Enerji
Birliği stratejisine katkı sağlanması gibi
farklı ama aynı zamanda birbirine bağlı
kapsamlı bir eylem planı içeriyor.
Genel kurallar çerçevesinde AB,
2030 yılına kadar;
• Belediye atıklarının yüzde 65 azaltıl-
ması,
• Ambalaj atıklarının yüzde 75’inin
geri dönüşümlü hale getirilmesi,
• Maksimum düzenli depolamanın
azaltılması,
• Ayrı toplanan depolamanın yasak-
lanması,
• Düzenli depolamadan vazgeçilmesi
için ekonomik katkıların sunulması,
• Atıkların yeniden kullanımının teş-