İktisadi Kalkınma Vakfı Dergisi // Ocak 2023

21 İKTİSADİ KALKINMA VAKFI DERGİSİ olmasında yatıyor. Seçimin sonuçlarına göre ya mevcut Cumhurbaşkanı Erdoğan göreve devam edecek ya da şu andameçhul olan ortak aday kazanarak yönetimde köklü bir değişim süreci başlayacak. Bu dönüşümün en önemli unsurunu ise parlamenter sisteme geri dönüş oluşturacak. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın yeniden seçilmesi durumunda ise başkanlık sisteminin devam edeceği bilinmekle birlikte, uygulanacak politikalar üzerinde parlamentoda siyasi partiler arasında ortaya çıkacak yeni denklem de etkili olacak. Seçimin sonuçlanmasının ardın - dan, kurulacak hükümetin mahiyeti, Türkiye’nin Avrupalı kimliği, Avrupa değerlerine yaklaşımı ve AB ile iliş - kilere yönelimi açısından belirleyici olacak. AB sürecini yeniden canlandır - maya yönelik politikalar ve diplomatik girişimlerin gündeme gelmesi hâlinde, üyelik sürecinin yeniden işlemeye baş - laması kısa vadede mümkün olmasa da özellikle Gümrük Birliği’nin güncellen - mesi süreci gibi daha teknik ve çıkar odaklı süreçler üzerinden ilişkilerde yeni bir ivme yaratılabilir. Ancak yeni hükümetin, AB ile aynı dalga boyunda olmaması, Avrupa değerleri olarak gö - rülen demokrasi, insan hakları, temel özgürlükler, hukukun üstünlüğü gibi alanlarda reformlar yapılmaması, ülke - nin AB gündemini dikkate almayan bir yaklaşımın benimsenmesi hâlinde ise AB ile ilişkilerin onarılması ve yeniden canlandırılmasımümkün olamaz. Böyle bir durumda, AB tarafı üyelik müzake - relerini tamamen göz ardı ederek, or - taklık ilişkisi üzerinden ticari ilişkilere odaklanarak, ilişkilerinin mahiyetini tamamen üyelikten sınırlı bir iş birliği sürecine döndürmek için adımlar da atabilir. Her durumda, en önemli ön - celik AB ile güven kaybını telafi edecek ve AB ile ilişkinin önemini idrak ede - rek gerekli adımları zaman kaybetme - den atacak bir iradenin ortaya çıkması olacak. Dolayısıyla seçim sonuçları, AB ile ilişkilerin geleceği ve Türkiye’nin Avrupalı kimliği açısından oldukça be - lirleyici olacak ve her durumda da ik - tidara gelecek hükümetin tavrına bağlı olarak, seçim sonrası dönemde AB ile ilişkilerin yeniden gözden geçirilmesi gündeme gelecek. AB ile İlişkilerde Kritik Dönemeç: Belirleyici Unsurlar 2023’ün Türkiye-AB ilişkilerinde kri - tik bir yıl olmasının en önemli sebebi, Türkiye’deki seçimler olsa da aslında ge - rek küresel gerekse Avrupa gündemin - den kaynaklanan bazı hususlar da süreci yakından ilgilendiriyor ve etkiliyor. Şimdi bu unsurlara daha detaylı bakalım. -Türkiye’nin 2005 yılında başlatı - lan AB katılım müzakereleri bu sene on sekizinci yılını dolduracak. Ancak bilindiği gibi, katılım müzakerelerin - de son fasıl 2016’da açılabildi ve 2018 yılında AB Konseyi, sonuç bildirisinde yeni fasılların müzakereye açılmasının düşünülmediğini belirtti. Dolayısıyla, resmen askıya alınmış olmasa da mü - zakereler fiilen durmuş durumda. Bu - güne kadar AB, Türkiye’ye yönelik ola - rak bir bekle-gör stratejisi yürütmüş ve seçimlere kadar önemli bir girişim - de bulunmamayı tercih etmişti. Ancak seçimlerin tahminen mayıs veya ha - ziran aylarında yapılması sonrasında AB, Türkiye ile ilişkileri yeniden göz - den geçirme ihtiyacı duyacaktır. Seçim sonuçlarına göre, Türkiye-AB ilişki - lerinin yeniden ele alınması, ilişkiler - de Gümrük Birliği’nin güncellenmesi gibi bir konunun gündeme gelmesi ile mümkün olabileceği gibi, katılım mü - zakerelerinin resmen askıya alınarak,