Page 16 - İktisadi Kalkınma Vakfı Dergisi - Ocak 2013
Basic HTML Version
G Ö R Ü Ş
16
19
65
kin yasal düzenlemenin kabul edilip, AB Resmi Gazetesi’nde
yayımlanması adımlarından oluşmaktadır (
Bkz. Şekil 2
).
Batı Balkan ülkeleri için vize kolaylaştırma anlaşmala-
rı
8
ve geri kabul anlaşmalarına
9
ilişkin süreçler oldukça hızlı
şekilde ilerlemiştir. Arnavutluk haricinde tüm Balkan ülkele-
ri için vize kolaylaştırma anlaşmaları ve geri kabul anlaşma-
ları müzakereleri 2006 yılının Kasım ayında başlamış; her iki
anlaşma, beş Batı Balkan ülkesi için 2007 yılının Eylül ayın-
da imzalanmış ve 2008 yılının Ocak ayında yürürlüğe girmiş-
tir (
Bkz. Tablo 1
).
BATI BALKANLARDA VİZE KOLAYLIĞI
GERÇEKTEN KOLAY MI?
Vize kolaylığı, biyometrik pasaport sahibi beş Batı Balkan
ülkesi vatandaşlarına; (1) vize başvuruları sırasında
Konsolosluklar tarafından talep edilen belge ve materyaller,
(2) vize başvuru ücretleri, (3) vize başvuru süreleri ve (4) vize
türü kapsamında, yeni kazanımlar getirmiştir. Bu çerçevede,
konsolosluklar tarafından talep edilen belge ve materyallerle
ilgili, vize kolaylaştırma anlaşması ile söz konusu belgelerde
standardizasyona gidilmiş ve talep edilen belge sayısı
azaltılmıştır. Vize kolaylaştırma kapsamında beş Batı Balkan
ülkesi vatandaşları, Schengen vize başvurularında
60
avrodan 35 avroya inen
, indirilmiş vize başvuru ücretinden
yararlanırken, birçok farklı grup için vize ücreti muafiyeti
uygulanmıştır. Bu kapsamda altı yaşından küçük olmak
kaydıyla çocuklar, Schengen Alanı’na dâhil herhangi bir AB
üye ülkesinde ikamet eden kişilerin yakın akrabaları, resmi
heyet üyeleri, emekliler, öğrenciler, sporcular, gazeteciler,
engelliler ve onlara refakat eden kişiler, dini kurum üyeleri
vs. vize ücretinden muaf tutulmuşlardır.
Vize başvuru
süreleriyle
ilgili olaraksa, vize başvuru süreleri 10 takvim
günü ile sınırlandırılmıştır. Bu kapsamda vize başvurusunu
takip eden 10 iş gününde de Konsoloslukların olumlu veya
olumsuz, vize başvurusunu sonuçlandırması gerekmektedir.
Vize kolaylaştırmanın beş Batı Balkan ülkesi vatandaş-
larına getirdiği en belirgin farklılıklardan biri ise Schengen
Alanı’nı sıklıkla ziyaret eden kişilere verilmeye başlanan
uzun süreli ve çok girişli vizelerdir. Bu kapsamda “
bona fide
”
ziyaretçiler (iyi niyet çerçevesindeki ziyaretçiler), iş insanları,
kamyon şoförleri ve sık ziyaret eden kurum temsilcileri için
uzun süreli ve çok girişli vizelerin verilmesine başlanmıştır.
Her ne kadar vize kolaylaştırma anlaşmaları yürürlüğe
girmiş olsa da, kısa bir süre sonra vize konusunda Batı Bal-
kan ülkeleri vatandaşlarının vize konusunda sorun yaşama-
ya devam ettiği görülmüştür. Örneğin vize kolaylığının yü-
rürlüğe girmesinden sonra bile Konsolosluklar, başvuru sa-
hiplerinden farklı belgeler veya ek dokümanlar istemeye de-
vam etmiştir. Aynı şekilde vize talebinin reddi halinde, vize
başvurusunun yapıldığı Konsolosluğun, herhangi bir açıkla-
mada bulunma mecburiyeti bulunmamaktadır.
Süren sıkıntılara ilişkin özellikle sivil toplum örgütleri
problemli alanların tespiti konusunda bazı çalışmalar baş-
latmıştır. Örneğin 2008 yılının Haziran ayında, Brüksel mer-
Tablo 1:
Batı Balkan Ülkeleri İçin Vize Kolaylaştırma ve Geri Kabul Anlaşmaları Süreçleri
BOSNA HERSEK
SIRBİSTAN
KARADAĞ
MAKEDONYA
ARNAVUTLUK
VKA-GKA MÜZAKERELERİNE
BAŞLANMASI
KASIM 2006
KASIM 2006
KASIM 2006
KASIM 2006
ARALIK 2006
(GKA, Mayıs 2006’da
yürürlüğe girdi)
VKA-GKA İMZALANMASI
EYLÜL 2007
EYLÜL 2007
EYLÜL 2007
EYLÜL 2007
EYLÜL 2007
VKA-GKA YÜRÜRLÜĞE
GİRMESİ
OCAK 2008
OCAK 2008
OCAK 2008
OCAK 2008
OCAK 2008
(Sadece VKA
yürürlüğe girdi)
8
Vize Kolaylaştırma Anlaşmaları:
Arnavutluk,
eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=
OJ:L:2007:334:0085:0095:EN:PDF;
Bosna-Hersek,
.
eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:
2007:334:0097:0107:EN:PDF; Sırbistan,
LexUriServ.do?uri=OJ:L:2007:334:0137
:0147:EN:PDF; Karadağ,
.
europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?
uri=OJ:L:2007:334:0137:0147:EN:PDF;
Makedonya,
LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:200
7:334:0125:0135:EN:PDF
9
Geri Kabul Anlaşmaları: Arnavutluk,
/
LexUriServ.do?uri=OJ:L:2005:124:
0022:0040:EN:PDF; Bosna-Hersek,
/
LexUriServ.do?uri=OJ:L:2007:334:0066
:0083:EN:PDF; Sırbistan,
.
europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do
?uri=OJ:L:2007:334:0046:0064:EN:P
DF; Karadağ,
LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:20
07:334:0026:0044:EN:PDF; Makedonya,
/
LexUriServ.do?uri=OJ:L:2007:334:000
7:0024:EN:PDF
Şekil 2
