59 / 88
İKTİSADİ KALKINMA VAKFI DERGİSİ
57
Müzakere Öncesi AB Nasıl Bir
Hazırlık Süreci İzliyor?
AB Ticaret Politikası çerçevesinde,
etki analizleri Avrupa Komisyonu’nun
yürüttüğü ticari müzakere sürecinde
kilit bir araç niteliği taşıyor. Bağımsız bir
danışman ekip tarafından hazırlanan bu
etki analiz çalışmaları ile AB’nin üçün-
cü ülkeler ile müzakere etmek istediği
ticari anlaşmaların potansiyel etkileri
irdeleniyor. Bu etki analizleri kapsamın-
da, anlaşmanın taraflar üzerindeki olası
ekonomik ve sosyal etkileri değerlendi-
riliyor. Buna ilaveten, bu anlaşmaların
insan hakları ve çevre üzerinde yarata-
bileceği olası etkiler de inceleniyor.
Etki analizlerine ilişkin bir diğer
önemli husus da ticari anlaşmaların,
sadece AB’yi değil, ilgili diğer ticaret
ortakları üzerindeki etkilerinin de de-
ğerlendirmeye alınması. Avrupa Ko-
misyonu’nun bununla da yetinmeyip,
anlaşmaların diğer ticari ortakların üze-
rindeki etkilerinin de incelenmesine
giderek daha fazla önem vermeye baş-
ladığı görülüyor. AB ile Gümrük Birliği
içinde olan Türkiye için AB’nin böyle
bir yaklaşımı benimsemeye başlaması
büyük önem taşıyor.
Bu etki analizlerinin hazırlık aşa-
masında, AB yetkilileri, bu süreçteki
paydaşlarla istişarede bulunarak on-
ların görüşlerinin alınmasına ve an-
laşmayla ilgili olarak endişelerini dile
getirmelerine büyük önem veriyor. Bu
yaklaşım ile paydaşların bu sürece dâhil
olmalarını teşvik ederek ilgili anlaşma-
ların tüketiciler, üreticiler ve KOBİ’ler
üzerinde oluşturabileceği potansiyel
risklerin önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Bu etki analizlerinin kapsamlı bir şekil-
de hazırlanması ve paydaşlarla kamu
istişarelerinde bulunulması, AB’nin yü-
rüteceği müzakerelerin daha sağlam
temeller üzerinde ilerlemesi açısından
önem teşkil ediyor. Bu ön hazırlık ça-
lışmaları AB’nin müzakerelerdeki po-
zisyonunu güçlendirmesi açısından da
oldukça önemli.
Avrupa Komi syonu ’ nun Ek im
2015’te açıkladığı AB’nin “Herkes için
Ticaret: Daha Sorumlu Bir Ticaret ve
Yatırım Politikasına Doğru” başlıklı yeni
ticaret ve yatırım stratejisinde
1
, AB’nin
üçüncü ülkeler ile yürüttüğü müzakere
sürecinde kapsamlı etki analizlerine
daha fazla önem verileceği belirtildi. Bu
etki analizleri, AB’nin ticaret ve yatırım
politikalarındaki şeffaflığının artırılması
açısından da önemli bir araç olarak de-
ğerlendiriliyor.
AB’deki Hazırlık Çalışmaları
Ne Aşamada?
Türkiye ile Gümrük Birliği’nin gün-
cellenmesine ilişkinmüzakerelerin 2017
yılının ilk çeyreğinde başlayacağı yö-
nünde sinyaller verilirken, her iki taraf
da 2015 yılından bu yana etki analizleri
yürütmekte ve paydaşlar ile istişare sü-
reçlerine girmiş bulunmakta. AB tara-
fının hazırlayacağı etki analizinin 2016
yılının son çeyreğinde yayımlanması
bekleniyor.
Türkiye-AB Gümrük Birliği’nin gün-
cellenmesiyle beraber, taraflar arasında-
ki mevcut ticari ilişkilerin yeni alanlara
(tarım, hizmet ve kamu alımları) geniş-
letilmesi ve Gümrük Birliği’nin işleyişi-
nin iyileştirilmesi amaçlanıyor. Müzake-
relerde Türkiye’nin çıkarlarının danışma
mekanizmaları aracılığıyla daha iyi göze-
tilmesi ve Gümrük Birliği’nin işleyişine
ilişkin komiteler veya gruplar tarafından