98 / 104
İKTİSADİ KALKINMA VAKFI DERGİSİ
96
BRÜKSEL’DEN BAKINCA
katma değer açısından yedinci sırada
bulunan Çin, 2010’lu yıllarda ikinci
sıraya çıktı. Gelecek on yılda ilk sıraya
yükseleceğine kesin gözle bakılıyor. Bu
dönemde Çin’de, her yıl ortalama 30
milyon kişi köylerden şehirlere göçtü
ve sanayi işçisi haline geldi. Büyüme
hızı, son yıllarda biraz yavaşlasa da,
olağanüstü. Çin her yıl bir İspanya’yı
ekonomik gücüne ilave ediyor. G. Ko-
re’ye de dikkat derim. Bir diğer nüfu-
sunun çoğunluğu Müslüman ülkenin,
Endonezya’nın son on yıl içindeki yük-
selişi de dikkat çekici. Türkiye 1990’lı
ve 2000’li yıllarda ilk onbeşte ama son
on yılda biraz gerilerde kaldığı görülü-
yor. Çok uzatmayacağım. Bu söyledik-
lerimi yukarıdaki tabloda daha kolay
görebiliriz.
de yaşadık. Gümrük Birliği (GB) müzake-
relerinin son aşamalarında, 1990-1995
yılları arasında, AB’nin komşu ülkelerle
hızla gerçekleştirmekte olduğu ortaklık
anlaşmaları bizde “oluşturulan menşe
kümülasyonu sistemi dışında kalabiliriz”
korkusu yarattı ve bu korku, gümrük
birliğine girişimizin önündeki son endi-
şeleri aşmamıza hayli katkıda bulundu.
Bu yapısal nedenlerin ötesinde, son
otuz yılda dünya ticaretinde meydana çı-
kan değişimin arka planında aslen Çin’in
dünya ticaret sistemine entegre olması
ve Asya’nın yükselişinin yer aldığını söy-
leyebiliriz.
Çin’in Dünya Ticaret Sistemine
Girişi - Asya’nın Yükselişi
1980’lerde dünya üretimine yaptığı
Tablo 2 – Katma Değer Cinsinden Sanayi Üretimi Payları (yüzde)
Sıra
1980
1990
2000
2010
1
ABD
ABD
ABD
ABD
2
Almanya
Japonya
Japonya
Çin
3
Japonya
Almanya
Almanya
Japonya
4
İngiltere
İtalya
Çin
Almanya
5
Fransa
İngiltere
İngiltere
İtalya
6
İtalya
Fransa
İtalya
Brezilya
7
Çin
Çin
Fransa
G. Kore
8
Brezilya
Brezilya
G. Kore
Fransa
9
İspanya
İspanya
Kanada
İngiltere
10
Kanada
Kanada
Meksika
Hindistan
11
Meksika
G. Kore (**)
İspanya
Rusya
12
Avustralya
Meksika
Brezilya
Meksika
13
Hollanda
Türkiye
Tayvan
Endonezya
14
Arjantin
Hindistan
Hindistan
İspanya
15
Hindistan
Tayvan
Türkiye
Kanada
30
milyon
Çin’de her yıl köylerden şehire
göçen kişi sayısı
1980’lerde dünya
üretimine yaptığı katma
değer açısından yedinci
sırada bulunan Çin,
2010’lu yıllarda ikinci
sıraya çıktı.