İKTİSADİ KALKINMA VAKFI DERGİSİ
90
AVRUPAL I TÜRKLER
E
yfel Kulesi, Fransız Devrimi ile
beraber kabul edilen Uluslara-
rası İnsan ve Vatandaş Hakları
Deklarasyonu, peynirleri ve şarapla-
rıyla ünlenen Fransa, Batı Avrupa’nın
en büyük ülkesi konumunda bulunuyor.
Avrupa tarihinin başlıca aktörlerinden
olan Fransa’nın Türkiye ile ilişkileri,
köklü bir tarihe sahip. 1536 yılında
Fransa Kralı 1’inci Fransuva’nın Os-
manlı İmparatorluğu Sultanı Kanuni
Sultan Süleyman’a gönderdiği mektup-
la beraber taraflar resmen bir askeri
ittifaka girerken, Kutsal Roma Cermen
İmparatoru Şarlken’e karşı ortak bir
tavır sergilediler. 19’uncu yüzyıla kadar
taraflar, sıkı işbirliği çerçevesinde ilişki-
lerini yürüttü. Birinci Dünya Savaşı sü-
resince yaşanan muharebelere rağmen
Fransa, Türkiye Cumhuriyeti’ni tanıyan
Fransa Türkleri:
Voltaire’in ülkesindeki
yakınlarımız
Deniz SERVANTIE
İKV Uzman Yardımcısı
2015 yılının Nisan ayı, Türkiye-Fransa ilişkileri açısından
önemli bir yıldönümü. Bundan tam 50 yıl önce Türkiye
ve Fransa arasında imzalanan işgücü anlaşması, Fransa’ya
Türk işçi göçünü başlatmıştı.
1
T.C. Dışişleri Bakanlığı,Türkiye-Fransa İlişkileri, 2015, http://
www.mfa.gov.tr/turkiye-fransa-siyasi-iliskileri.tr.mfa.Erişim
tarihi: 03.04.2015.
2
Ahmet Akgündüz, Labour migration fromTurkey toWestern
Europe, 1960–1974: A multidisciplinary analysis, 2008, Ashgate
Publishing.
3
A.g.e.
4
Christian Jelen, Le Point.“Alsace le ghetto
turc”, 17.01.2007
,http://www.lepoint.fr/actualites-socie-te/2007-01-26/alsace-le-ghetto-turc/920/0/98005. Erişim tarihi:
03.04.2015.
5Françoise Rollan ve Benoît Sourou, Les
migrants turcs de France: entre repli et ouverture, Maison des
Sciences de l’Homme d’Aquitaine, 2006.
6
Institut national de la statistique et des etudes
economiques, Acquisition de la nationalite française en 2013,
2015,
http://www.insee.fr/fr/themes/tableau.asp?reg_id=0&-ref_id=NATTEF02161. Erişim tarihi: 03.04.2015.
ilk devlet oldu. Hâlihazırda Fransa’da
yaşayan Türklerin sayısının 620 bin
civarında olduğu belirtiliyor
1
.
1965 yılında Fransa’nın Türki-
ye’den işgücü talebi, o dönem ülkedeki
ekonomik kalkınmaya paralel olarak
ihtiyaç duyulan işçi sayısının artmasıyla
oldu. Bununla birlikte İtalya, İspanya
ve Portekiz gibi Avrupa ülkelerinden
Fransa’ya akın eden göçmenlerin sa-
yısının azalması da bu kararda önemli
etkendi
2
. Türkiye ve Fransa arasında 8
Nisan 1965 tarihinde imzalanan işgücü
anlaşmasının ardından Fransa’ya ilk
iş gücü göçü 1970 yılında gerçekleşti.
3 Temmuz 1974 tarihinde Fransa’nın,
ekonomik sıkıntılar sebebiyle yeni işe
alımları engelleyen bir karar almasının
ardından Türkiye’den gelen işgücü dur-
ma noktasına geldi
3
. Sonraki yıllarda




