59 / 88
İKTİSADİ KALKINMA VAKFI DERGİSİ
57
2016’ta başladı. Diğer ASEAN ülkeleriyle
de olduğu gibi, Filipinler ile tarife, tarife
dışı engeller, hizmetler, yatırım, kamu
alımları, fikri mülkiyet hakları, rekabet
ve sürdürülebilir kalkınma gibi kapsamlı
konuların da ele alınması bekleniliyor.
AB ve Hindistan
AB için önemli bir ticaret ortağı ve
yatırım kaynağı olmanın yanı sıra hız-
la büyüyen ve önemli bir küresel eko-
nomik aktöre dönüşen ve 1 milyardan
fazla nüfusa sahip olan Hindistan, AB
için çok cazip bir pazar teşkil ediyor.
Hindistan ile AB arasındaki İkili Ticaret
ve Yatırım Anlaşması için müzakereler
Temmuz 2007’te başladı. Ancak 13 tur
ve bir takım teknik düzeyde çalışma
toplantısının ardından, 2013 yılında
müzakereler askıya alındı. Şöyle ki mü-
zakereler kapsamında, tarafların bazı
alanlarda uzlaşmakta zorlandıkları
ortaya çıktı. Bu anlaşmazlıklar kamu
alımları, otomobil ve alkollü içki pazar-
larına erişim, hizmetler ve fikri mülkiyet
hakları konularından oluşuyor.
Pazara erişim konusunda, Hindis-
tan’ın bugüne kadar bazı ürünlerde ve
özellikle motorlu araçlarda uyguladığı
gümrük vergilerinin düşürülmesi konu-
sunda taviz vermeye zorlandığı gözlem-
leniyor. Hindistan’ın örneğin montajı
tamamlanmış araçlara yüzde 60’a yakın
bir ithalat vergisi uygulaması AB tara-
fından eleştiriliyor
11
. Müzakere süre-
cinde AB ayrıca, Hindistan’dan şarap ve
alkollü içki ürünleri üzerine uyguladığı
gümrük vergilerini de indirmesini talep
ediyor. Öte yandan, Hindistan AB’nin
tarım ürünlerinde uyguladığı sübvan-
siyonları kesmesini istiyor. Hindistan
ayrıca uygulanan sağlık ve bitki sağlığı
önlemlerinin ve ticaretin önünde teknik
engellerin (etiketleme ve ticari marka
kuralları), AB pazarına erişim noktasın-
da ciddi anlamda zorluk teşkil ettiğine
dikkat çekiyor.
AB ve Hindistan arasında yürütülen
müzakerelerde bir diğer hassas konu
da fikri mülkiyet hakları. Şöyle ki, Hin-
distan jenerik ilaç üretiminde dünya
çapında önde gelen ülkeler arasında.
Dolayısıyla Hindistan tarafı, anlaşma
kapsamına fikri mülkiyet haklarının da
dahil edilmesinin, bu ilaçları üretme
kapasitelerini sınırlayacağını savunuyor.
Bu nedenle, çok sayıda sivil toplum ku-
ruluşu, fikri mülkiyet haklarının güçlen-
dirilmesinin jenerik ilaçların az gelişmiş
ve gelişmekte olan ülkelere erişimlerini
engelleyeceği yönünde endişelerini dile
getiriyor.
Hindistan’ın altyapı projelerinde
önemli yatırımlarda bulunmaya başla-
dığı bir dönemde AB’nin, Hindistan’ın
kamu alım pazarına daha etkin erişim-
de buluma talebi, Hindistan açısında
önemli bir endişe kaynağı oluşturdu.
AB tarafından, Hindistan’da yabancı
şirketlerin karşılaştığı idari külfetlerin
azaltılması ve kamu alımları sürecinin
daha şeffaf bir şekilde yürütülmesi talep
ediliyor.
Son olarak AB ve Hindistan arasın-
daki müzakerelerde, hizmet ticaretinin
serbestleştirilmesi önemli bir gündem
maddesi olmakla beraber taraflar ara-
sında aynı zamanda ciddi bir tartış-
ma konusu. Bu anlaşma kapsamında,
AB’nin hizmet pazarına erişimin iyileş-
tirilmesi hususu Hindistan açısından
büyük önem taşıyor. Hint bilişim hizmet
sağlayıcıları ve onların iş süreçlerinde
dış kaynak kullanımları açısından AB
önemli bir pazar teşkil ediyor. Hizmetler
sektöründe işçilerin hareketliliği, en
tartışmalı maddelerden biri. Bu anlaşma
ile Hindistan, başta bilişimuzmanları ol-
mak üzere nitelikli işçilerin AB’de çalış-
ma şartlarının (özellikle geçici oturma
ve çalışma izinleri) kolaylaştırılmasını
talep ediyor
12
. Öte yandan, AB, Hindis-
tan’ın bankacılık ve sigortacılık sektör-
lerinin daha fazla serbestleştirmesini,
danışmanlık ve hukuki hizmetler alan-
larını da rekabete açmasını istiyordu.
Ancak AB ve Hindistan arasında yürütü-
len müzakerelerde bu konularda sınırlı
ilerleme kaydedildi.
Son dönemlerde, AB tarafı Hindistan
ile STA müzakerelerini yeniden can-
landırmaya hazır olduğuna dair sin-
yaller veriyor. Ancak müzakerelerinin
ilerleyebilmesi için tarafların özellikle
ürünler için pazara erişim, hizmetler,
kamu alımları, coğrafi işaretler ve sür-
dürülebilir büyüme gibi alanları daha
kapsamlı şekilde ele almaya hazır olma-
ları gerekiyor.
Asya’daki anlaşmalara ilişkin olarak,
AB’nin stratejik ortakları Çin ve Japonya
ile hâlihazırda yürütülenmüzakerelerin
sonuçlandırılması; Avrupa Komisyo-
nu’nun açıkladığı yeni ticaret ve yatırım
stratejisinde önceliler arasında yer alı-
yor. Stratejide, ayrıca AB’nin Hindistan
ile STA müzakerelerini yeniden canlan-
dırmaya hazır olduğunu ve Tayvan ve
Hong Kong ile de yatırım anlaşması için
müzakereleri başlatma imkânlarının
değerlendireceği de açıklanıyor. Ancak
AB’nin Tayvan ve Hong Kong’a yönelik
girişimlerde bulunması halinde, Çin ile
mevcut ilişkilerinin tehlikeye atılmama-
sı da büyük önem taşıyor.
■
1
Gauri Khandekar,“EU-Asia trade: in need of a strategy”,
FRIDE
,
No:13, January 2013.
2
Avrupa Komisyonu,“EU-Korea FTA sees strong rise in EU exports”,
Press Release
, IP/13/626, 01.07.2013.
3
European Commission,“Commission proposes to open negotiations
for an investment agreement with China”, Press Release IP/13/ 458,
23.05.2013.
4
Güneydoğu Asya Uluslar Birliği; Brunei, Endonezya, Filipinler, Kam-
boçya, Laos, Malezya, Myanmar, Singapur,Tayland veVietnam’dan
oluşuyor.
5
Xuan Loc Doan,“Opportunities and Challenges in EU-ASEANTrade
Relations
”, EU-Asia Center
, 02.07.2017,
http://www.eu-asiacentre.
eu/pub_details.php?pub_id=60, Erişim tarihi: 15.06.2016.
6
A.g.e.
7
European Commission,“The EU-Singapore FreeTrade Agreement”,
MEMO/13/805, 20.10.2013.
8
Javier Delgado Rivera,“The EU-Malaysia FTA: An overdue assign-
ment”,
New Europe
, 28.08.2010.
9
European Commission,“Press Statement by the President of the
European Commission Jean-Claude Juncker, the President of the
European Council DonaldTusk and the Prime Minister ofViet Nam
NguyenTan Dung”, Statement 15/6217, 02.12.2015.
10
European Commission,“Facts and figures: FreeTrade Agreement
between EU andVietnam”, MEMO/15/5468, 04.08.2015.
11
Ritesh Kumar Singh & Prachi Priya,“What’s holding Back the
India-EU FTA”,
The Diplomat
, 17.06.2014.
12
Prabhash Ranjan,“Many Issues Stand in theWay of India, the EU
Agreeing on a FreeTrade Deal in Brussels”,
The Wire
, 30.03.2016.