51 / 88
İKTİSADİ KALKINMA VAKFI DERGİSİ
49
Türkiye ve AB Havacılık
Politikalarındaki Gelişmeler
Avrupa Komisyonu tarafından ya-
yımlanan 2015 Türkiye İlerleme Rapo-
ru’nda, Türkiye’nin ulaştırma alanında
orta düzeyde uyumlu olduğu belirtili-
yor. Bu çerçevede, özellikle sivil havacı-
lık alanında yaşanan bir takım olumlu
gelişmelere dikkat çekiliyor. Raporda,
hava taşımacılığı hizmetlerine ilişkin
AB’nin yatay nitelikte düzenlemelerinin
Türkiye tarafından halen imzalanma-
dığına işaret edilirken, Sivil Havacılık
Genel Müdürlüğü’nün kapasitesindeki
artışın Türk sivil havacılık sektörünün
boyutu ve büyümesi ile sınırlı olma-
dığına dikkat çekiliyor. Buna rağmen
raporda Türkiye’nin, yabancı hava ta-
şıtları konusunda Avrupa Havacılık Em-
niyeti Ajansı (
European Aviation Safety
Agency
-EASA)) ile iyi derecede uyum
sağladığına ancak hava mürettebatı ile
ilgili henüz yeterli uyumun olmadığına
işaret ediliyor. Bunun yanı sıra, Türkiye
ile GKRY’de bulunan hava trafik kontrol
merkezleri arasında irtibatın sağlanma-
masının Lefkoşa uçuş bilgi bölgesinde-
ki hava emniyetini halen ciddi şekilde
etkilediğine dikkat çekiliyor. Rapor, bu
konuda ivedi şekilde operasyonel bir
çözümün bulunmasının gerekliliğini
vurguluyor.
AB Bakanlığı tarafından 2014 yılında
yayımlanan AB’ye Katılım için Ulusal
Eylem Planı’nda, diğer fasıllarda olduğu
gibi Ulaştırma faslında da 2015-2019 yıl-
ları arasında çeşitli yasaların onaylanma-
sı öngörülüyor. AB üye ülkelerinde Tek
Avrupa Hava Sahası projesinin devam
ettiği dönemde yürürlüğe girmesi öngö-
rülen söz konusu mevzuatın, alanda çe-
şitli düzenlemeler getirmesi bekleniyor.
Örneğin, Genel Havacılık Yönetmeliği’
nde değişiklik yapılmasını öngören yasa
tasarısı, Uçak Pilotu Lisans Yönetmeli-
ği’nde değişiklik yapılmasını öngören
yasa tasarısı gibi farklı düzenlemeler
bulunuyor. Uçak Pilotu Lisans Yönetme-
liği’nde değişiklik yapılmasını öngören
yasa tasarısı, uçaklarda görev yapan uçuş
ekibinin lisans edinimi prosedüründe
AB müktesebatına uyum sağlanmasını
hedefliyor ve Türkiye’de Sivil Havacılık
alanında çok tartışılan bir konu olarak
önemli bir adım teşkil ediyor
11
.
Avrupa Komisyonu tarafından ha-
vacılık sektöründe rekabeti artırmak
amacıyla belirlenen AB’nin yeni Hava-
cılık Stratejisi 7 Aralık 2015 tarihinde
açıklandı. Söz konusu strateji, Komisyon
Başkanı Jean-Claude Juncker’in açıkladı-
ğı Avrupa için Yatırım Planı çerçevesinde
yürütülüyor. Daha önce tasarlanan stra-
tejilerle karşılaştırıldığında daha bütün-
cül bir yaklaşım içeren yeni strateji çer-
çevesinde sunulan öncelikler şu şekilde:
●
AB’nin uluslararası havacılık ala-
nında önde gelen küresel bir ak-
tör olması;
●
Sektörde büyümeyi engelleyen
unsurların ortadan kaldırılması;
●
Yüksek AB standartlarının korun-
ması;
●
İnovasyon, dijital teknolojiler ve
yatırımlarda ilerleme kaydedil-
mesi.
Strateji kapsamında ayrıca, üçün-
cü ülkelerle imzalanacak anlaşmalar
çerçevesinde Türkiye ile yakın işbirliği
kurulacağı açıklandı. Türkiye ile AB ara-
sında 2010 yılında havacılık alanında
Yatay Anlaşma imzalanmıştı. Anlaşma
ile Türkiye’nin AB havacılık sistemine
entegrasyonunun önündeki engellerin
kaldırılmasının yanı sıra ülkenin Avrupa
Tek Hava Sahası’na katılımı ve EASA ile
işbirliğinin güçlendirilmesi öngörülüyor.
Bunun ardından 6-7 Haziran 2016 tarih-
lerinde düzenlenen Taşımacılık, Enerji ve
Telekomünikasyon Konseyi’nde ASEAN
ülkeleri, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri
ve Türkiye ile kapsamlı hava taşımacılığı
anlaşmalarının müzakerelerinin baş-
latılması için Komisyon’a yetki verildi.
ASEAN ülkeleri ile müzakere edilecek
söz konusu anlaşma AB tarafından im-
zalanacak ve hava taşımacılığı alanında
iki bloğu bir araya getirecek ilk anlaşma
olarak önem teşkil ediyor. Söz konusu
anlaşmaların hedefleri arasında pazar
gelişimi, büyüme, ortak kurallar oluş-
turma ve şeffaflığın geliştirilmesi bulu-
nuyor. AB’nin bu anlaşmalardan bek-
lentileri hava taşımacılık sektöründe
yeni iş fırsatları oluşturulması, pazara
erişim kolaylığı ve eşit şartlarda rekabe-
tin sağlanması olarak karşımıza çıkıyor.
Buna ek olarak anlaşmalar, Avrupa’nın
uluslararası havayolları seferlerinin artı-
rılmasını ve yolcular için yüksek kaliteli
hizmet sağlanmasını öngörüyor.
Bu çerçevede hava yollarının, hava-
alanları ve yolcuların, güçlendirilmiş
düzenleyici işbirlikleri ile hava güvenliği
ve ekonomik düzenlemeler gibi alan-
lardaki yakınlaşmalardan yararlana-
cağı ifade ediliyor. Türkiye açısından
bakıldığı zaman söz konusu anlaşmanın
yürürlüğe girmesiyle birlikte, Türkiye
ile AB arasındaki hava seferlerinde çe-
şitlilik artarak, aktarmalı olarak gidilen
bazı Avrupa üye ülkelerine direk uçuşlar
gerçekleşeceği görülüyor. Bundan baş-
ka, uluslararası çapta ise anlaşmanın
Türkiye’nin havacılık alanında daha da
cazip bir merkeze dönmesini sağlayaca-
ğı söylenebilir.
■
1
Official Journal of the European Communities,
No. C182 of 9 July
1984
, pp. 1 to 6 (only Annexes I, IIIA, IIIC andV), 1984.
2
A.g.e.
3
Butcher L., Library of the House of Commons,
Aviation: European
liberalisation
, 1986-2002, 2010.
4
European Commission, DG Mobility andTransport, International
Aviation, 2015,
http://ec.europa.eu/transport/modes/air/internatio-nal_aviation/index_en.htm, Erişim tarihi: 15.06.2016
5
A.g.e.
6
A.g.e.
7
Özsoy, G.,
The strategic responses of the Turkish airline companies to
the deregulation of domestic air transportation in 2003,
2010.
8
T.C. Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı, Sivil Havacılık ve
UzayTeknolojileri, 2014,
http://www.udhb.gov.tr/images/faaliyet/a5ec26a31a72281.pdf
9
Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü, Uluslararası İlişkiler, 2015, http://
web.shgm.gov.tr/tr/uluslararasi-iliskiler/2188-uluslararasi-iliskiler10
T.C. Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı, Sivil Havacılık ve
UzayTeknolojileri, 2014,
http://www.udhb.gov.tr/images/faaliyet/a5ec26a31a72281.pdf
11
T.C. AB Bakanlığı, Avrupa Birliği’ne Katılım İçin Ulusal Eylem Planı: I.
Aşama Kasım 2014 – Haziran 2015.