İKTİSADİ KALKINMA VAKFI DERGİSİ
96
AVRUPAL I TÜRKLER
1
960’lı yıllarda, o dönemdeki
adıyla Batı Almanya’da, Batı Av-
rupa’nın diğer ülkelerinde gö-
rüldüğü gibi, İkinci Dünya Savaşı’nın
yarattığı yıkımının ardından hızlı bir
ekonomik büyüme ve kalkınma gö-
rüldü. Ancak bu ekonomik büyüme-
ye karşılık demografik anlamda bir
gelişmenin yaşanmaması nedeniyle
Batı Almanya Hükümeti, göçmenle-
rin ülkeye
Gastarbeiter
(misafir işçi)
olarak yerleşmesine izin verdi. Diğer
Batı Avrupa ülkelerinde olduğu gibi,
Alman toplumunda da söz konusu
işçilerin ülkeye geçici bir süre için
geldikleri düşünülerek bu işgücünü
tanımlarken
“Gastarbeiter”
sözcüğü
kullanıldı. Bu çerçevede o dönemde
Batı Almanya ile Türkiye arasında 30
Ekim 1961 tarihinde bir işgücü an-
laşması imzalandı. Söz konusu anlaş-
Almanya Türkleri:
Goethe’nin ülkesindeki
yakınlarımız
Deniz SERVANTIE
İKV Uzman Yardımcısı
AB’nin en büyük ekonomisi olan Almanya, aynı zamanda
da Avrupa’da en yoğun Türk nüfusuna ev sahipliği yapan
ülke. Avrupa’ya göç eden Türklerin öncelikle Al anya’yı
seçmelerinin sebepleri arasında; iki ülke arasındaki
ekonomik, siyasi, kültürel ve hatta duygusal bağlardan
söz edilebilir. Almanya, yaklaşık 3 milyon Türk vatandaşına
ev sahipliği yapıyor, Türkiye ise her yıl milyonlarca Alman
turistin akınına uğruyor.
1
Missions allemandes en France,
Un demi-siècle après l’accord
de recrutement germano-turc,
2015,
http://www.allemagne. diplo.de/Vertretung/frankreich/fr/03-cidal/09-dossiers/immigration/07-recrutement-ger-turc-seite.html. Erişim tarihi:
29.05.2015.
2
T.C. Dışişleri Bakanlığı,“Türkiye-Almanya Siyasi İlişkileri”, 2015,
http://www.mfa.gov.tr/turkiye-almanya_-siyasi-iliskileri.tr.mfa.Erişim tarihi: 29.05.2015.
3
http://www.yeniasya.com.tr/dunya/almanya-da-ne-ka-dar-turk-gocmen-yasiyor_309019. Erişim tarihi: 29.05.2015.
4
A.g.e.
ma, 1974 yılında yaşanan ilk petrol
krizine kadar sürecekti
1
. Söz konusu
göçmenlerin asıl amaçları, Almanya’da
bir süre çalışıp ve para biriktirdikten
sonra Türkiye’ye dönmekti. Buna rağ-
men, Almanya’ya yerleşmiş kitlenin
sadece küçük bir kısmının Türkiye’ye
geri döndüğünü belirtmekte yarar var.
1974 yılında Batı Almanya, ilk petrol
kriziyle beraber göçmenlere kapıları
kapasa da, bunun Türklerin Alman-
ya’ya gelmesini tam anlamıyla engel-
lediği söylenemez. Türk vatandaşları
evlenme, aile birleşimi veya iltica gibi
sebeplerle Almanya’ya gelmeye de-
vam ettiler. Buna karşılık Almanya
Hükümeti, söz konusu göçü engelle-
mek amacıyla yasal baraj koymaya
çalışmıştı. Bunun yanında, 9 Temmuz
1980 tarihinde Almanya’nın tek taraflı
olarak Türkiye vatandaşlarına yönelik




