105 / 112
İKTİSADİ KALKINMA VAKFI DERGİSİ
103
ki; sadece bize değil, AB üyesi ülkelerin
vatandaşlarına da çok uzak, çok yabancı
gelebiliyor. Tabii ki anketlerde AB vatan-
daşlarına “AB’yi duydunuz mu?” soru-
su sorulmuyor ama o sorunun muadili
diyebileceğimiz “AB meseleleri ilginizi
çekiyor mu?” ya da “AB’de kararların
nasıl alındığını biliyor musunuz?” gibi
sorulara verilen “evet” cevapları genelde
üçte bir civarında seyrediyor.
Bu tür anketlere bakınca, bizim gibi
AB üzerinde çalışan kuruluşlar, nasıl
“neyi daha iyi yapıp AB’yi daha bilinir
kılabilirdik” diye soruyorsa Brüksel’de
de AB kurumları da aynı soruyu ken-
dilerine soruyor ve her yıl milyarlarca
avroyu AB’yi Brüksel dışında da bilinir
kılma amaçlı kampanyalara harcıyorlar.
Ben aslında dergimizin bu sayısında,
AP’nin 21 Mayıs tarihinde oylayacağı-
nı açıkladığı, taslağından öğrendiğimiz
kadarıyla içeriğini pek beğenmediğimiz
Türkiye Raporu’nu değerlendirmeyi ve
bu vesileyle AP’nin nasıl çalıştığını anlat-
mayı planlamıştım. Ancak son anda, çoğu
siyasi yelpazenin sağ kanadında yer alan
parlamenterler tarafından verilen ve
kabulü halinde zaten beğenmediğimiz
raporu daha da ağırlaştırabilecek çok
sayıdaki değişiklik önergesi, hemAP’nin
oylama takvimini hem de benim yazı
planımı bozdu. Böylesine ağırlaştırılmış
kine nasıl çalışır, kim ne yapar?” soru-
larına cevap vermeye çalışacağım; ama
bunu sadece ABmevzuatında kullanılan,
sıkıcı resmi dille yapmayacağım. Bu ku-
rumlarla muhatap olarak, zaman zaman
ortak çalışarak geçirdiğim yirmi 27 yılda
biriktirdiğim anıları, anekdotları ve ken-
di değerlendirmelerimi de araya serpiş-
tirmeye, bu sıkıcı(Ǩ) konuyu biraz olsun
okunur kılmaya çalışacağım. Önce AB
kitabının sayfaları arasında bir geziye
çıkacağız. Bakalım, kitap ne diyor? Sonra
da AB Mahallesi’ne götüreceğim sizi; so-
kaklarında gezineceğiz; binalara, odala-
ra girip çıkacağız. Bakalım, mahalledeki
hayat kitaptakine ne kadar benziyor?
Belki okuyan olur da gelecek anketimiz-
de “AB konusunda “bilgim yok” ya da
“çok kısıtlı” diyenlerin oranı biraz azalır.
Önce kitapta yer alan AB kurumlarını
ve en önemli özelliklerini toplu halde bir
tabloda göstereyim (
Bkz. Tablo 1
).
AB makinesini bu kurumlar işletir;
ama teoride Birliğin merkezinde 28 üye
ülke ve onların vatandaşları vardır. Üye
ülkelerin her biri egemen, bağımsız bi-
rer ülke olma özelliklerini üye olduktan
sonra da sürdürür. AB’yi yaratan, bu
ülkelerin, egemenlik haklarının (yani
istedikleri konuda tek başlarına karar
alma yetkilerinin) bir bölümünü, “bü-
yük” olmanın ve “birlikte hareket et-
bir raporu, muhtemelen Türkiye’deki
genel seçimlerden hemen önce yayım-
lamayı ve yeni bir tartışma başlatmayı
doğru bulmayan Türkiye Raportörü’nün
girişimiȂve muhtemelen Bakanlığımızın
da talebi-üzerine, oylama bir sonraki
aya, seçimlerden hemen sonraki haftaya
bırakıldı. Türkiye Raportörü de değişik
kesimlerle görüşüp son durumu tespit
etmek üzere hemen Türkiye’ye uçtu. Ben
bu satırları yazarken değişik şehirleri ve
kesimleri kapsayan görüşme turu devam
ediyordu.
Gerçi AB kurumlarından çıkan rapor-
ları genelde beğenmiyoruz ama ben yine
de iyi ki bu raporlar bari var diyorum.
Hiç olmazsa raporlar vesilesiyle -negatif
notasyonlarla da olsa- AB gündeme ge-
liyor. Yoksa hiç sözü edilmeyecek. Belki
ben iyi izleyememişimdir ama koskoca
seçim kampanyası sürecinde, hiçbir si-
yasi partimizin gündeminde AB konusu-
nun ön sıralarda yer aldığını görmedim,
duymadım (belki detaylarda ya da alt
başlıklarda vardır). Aslında, rasyonel
bakılırsa onlara hak vermemek de müm-
kün değil. İstatistikler ortada, kamuo-
yunda ilgi ve bilginin çok sınırlı olduğu,
partilerin bakış açısıyla “halk nezdinde
oy olarak karşılığı olmayan” bir konuda
niçin enerji harcasınlar ki?
Ben de bu sayıda “AB nedir, bu ma-
Tablo 1 – AB kurumları ve görevleri
Kurum
Görevi
Avrupa Parlamentosu
Halkın sesi
AB Konseyi (Liderler Zirvesi)
Ana stratejiyi saptar, kritik konularda son kararı o verir.
AB Bakanlar Konseyi (ilgili bakanlar: tarım, dışişleri v.b.)
Üye ülke hükümetlerinin karar sürecindeki temsilcisi
Komisyon
Yürütme organı; ortak“Avrupa”menfaatini savunur.
Üye Ülke Parlamentoları
Yerinden yönetimin gücü
Adalet Divanı
AB hukukunun savunucusu
Avrupa Merkez Bankası
Fiyat istikrarının bekçisi; Avronun kurtarıcısı
Avrupa Sayıştayı
AB’nin finansal yönetimin denetçisi
Ekonomik ve Sosyal Komite
Avrupa sivil toplumunun sesi
Bölgeler Komitesi
Yerel yönetimlerin sesi
Ombudsman
Vatandaşın şikâyetlerini izler.
Avrupa Veri Koruma Müfettişi
Kişisel gizliliğinin savunucusu
Avrupa Yatırım Bankası
AB’nin geleceğine yatırım yapar.
AB Ajansları
Görev alanlarına giren konularda çalışır.