83 / 88
İKTİSADİ KALKINMA VAKFI DERGİSİ
81
• Karşılıklı sermaye akımları artarken
doğrudan yabancı sermaye stoku
büyüdü.
• Türkiye ve Avrupa sanayilerinin en-
tegrasyonu derinleşti Türkiye, Avru-
pa’nın üretim zincirlerine dahil oldu
(otomotiv) (
value-chain integration
and production efficiency
).
• Buna mukabil sözü edilen dönem-
de Türkiye’nin ürün kompozisyonu
tekstil ve otomotiv dışında pek fazla
değişmedi. Ürün kompozisyonumuz
içinde sofistike ürünlerinin payın-
daki artış da (2001 bankacılık krizi
sonrası gerçekleştirilen reformlarla
başlayıp, 2008 yılı küresel ekonomik
krizine kadar geçen süre ile) sınırlı
kaldı (
failure to jump to high-techno-
logy production
).
Bütün bunların olmasında dış ko-
şulların katkısı inkâr edilemez. Gümrük
Birliği, global ekonomik iklimin kalbinin
serbest ticaret diye attığı bir dönemde
gerçekleşti. Yani zamanlama mükem-
meldi. (Oysa ne yazık ki bu defa pek öyle
değil!) Şimdi bakalım AB’nin etki analizi
makroekonomik değerlerde nasıl bir
değişim ön görüyor.
Burada çok önemli bir saptama
dikkat çekiyor. Diyorlar ki “asıl etki
mevzuat değişiminin getireceği mali-
yet azalmasından kaynaklanacaktır;
geniş biçimde ele alıyor. Bunların bir kıs-
mını sizlerle paylaşayım; ABEA aynen
şöyle diyor:
• Gümrük Birliği, Türkiye’nin AB’ye
olan ihracatını patlattı ancak daha
önemlisi, sonuçta Türkiye’nin üçüncü
ülkelerle olan ticareti daha da fazla
büyüdü. Mallara göre değerlendirildi-
ğinde ise Gümrük Birliği kapsamında-
ki malların ticaretindeki artışın daha
yüksek olduğu görülüyor. Yani Güm-
rük Birliği, Türkiye’yi ticaret alanında
dünyaya açtı ve onu dış ticaret odaklı
bir büyüme yoluna soktu.
AB
Türkiye
GSMH (%)
0,008
0,722
Hane halkı geliri (milyar avro, 2016 fiyatlarıyla)
1,6
7,5
Karşılıklı ihracat (milyar avro, 2016 fiyatlarıyla)
8,7
6,0
İhracattaki artış (%)
0,029
1,28
İthalattaki artış (%)
0,029
2,60
1996 (avro)
2014 (avro)
Artış (%)
Türkiye’den AB’ye (AB 15) ihracat
8.5
42.0
%400
Türkiye’den AB dışındaki ülkelere ihracat
18.0
118.0
%570
AB’den (AB 15) Türkiye’ye ithalat
17.0
56.0
%230
Diğer ülkelerden Türkiye’ye ithalat
33.0
182.0
%450