73 / 88
İKTİSADİ KALKINMA VAKFI DERGİSİ
71
da güçlendireceği ve Birliğin küresel
platformda her zamankinden etkili ola-
cağı mesajı verilirken kısa dönem için
herhangi bir çözüm önerisinden bahse-
dilmeden uzun döneme umutla bakıl-
masıyla yetinilmesi birçok eleştiriden
nasibini aldı.
Raporun ikinci bölümünde 2025
yılına kadar AB’nin izleyebileceği beş
rotadan bahsediliyor. Senaryonun ana
içeriğini özetleyen isimlerle ve AB
bayrağının senaryolara uygun değiştiril-
miş versiyonlarıyla sunulan tablolar ve
açıklamalar farklı politika alanlarında
yaşanacak değişimlere göz atmamızı
sağlıyor (Şekil 1). Senaryoların tanıtımı
“Geleceğe Dönüş” filmindeki gibi zaman-
da yolculuk yapıp 2025’e gittiğimizde
nasıl bir AB ile karşılaşabileceğimizi
gösteriyor; ancak sorun şu ki o duruma
nasıl gelindiği hakkında bir fikrimiz yok.
“Önümüzdeki Rota” başlığını taşıyan
raporun üçüncü bölümünde gerçekliğin
önerilen gelecek senaryolarından çok
farklı olabileceği gibi birkaç senaryonun
değişik kombinasyonlarının da yapıla-
bileceği söyleniyor. Bu da bize aslında
AB’nin de hangi rotayı seçeceği hakkın-
da bir fikri olmadığını gösteriyor. AB
liderleri için asıl önemli olan zamanın
getirdiği zorluklara karşı esnek kalıp
her krizden sonra Anka kuşu misali
küllerinden yeniden doğarak 27 üyeli
Birliği korumak. Önümüzdeki aylarda
beş farklı konuda da bir dizi rapor hazır-
lanacağını bildirerek sonlandırılan son
bölüm, 2025’e kadar yapılacak politika
değişikliklerinin detaylı bir şekilde açık-
lanmasının gerekliliğinin farkında ol-
duklarını; fakat bunu değişen politik ve
ekonomik bağlamı irdeleyerek yapmak
istedikleri algısını yaratıyor (Şekil2).
Beş gelecek senaryosunun içeriği,
beklentileri karşılamadığı ve bazı se-
naryo fikirlerinin fazla “uçuk” bulun-
ması nedeniyle gerçekçi olunmadığı
yönünde yorumlar alıyor. İlk bahsedilen
seçenekte AB’nin şu anki durumunda
herhangi bir değişiklik yapılmazsa ne
olacağı, olumsuzluklar ön plana çıkara-
rak sunuluyor ve bu şekilde değişikliğin
gerekli olduğuna vurgu yapılmış oluyor.
“Uçuk” olarak nitelendirilen iki senar-
yodan ilki (Senaryo2) AB’nin tek pazar
dışındaki diğer tüm siyasi, insani ve eko-
nomik kazanımlarından vazgeçmesini
öngörüyor ki Juncker açık bir şekilde bu
ihtimale karşı olduğunu belirtti. Daha
fazla bütünleşmeyi öngören (Senaryo 5)
seçenek ise şu anki AB’nin mevcut poli-
tika alanlarında daha da güçleneceğini
öngörerek “ütopik” bir gelecek sunuyor.
Gerçekleşmesi pek önerilmeyen veya
pekmümkün olmayan senaryoları çıkar-
dığımızda elimizde iki seçenek kalıyor. 3
numaralı senaryoda belli grup ülkelere,
yoğunlaşmak istedikleri politika alan-
larında birlikte çalışma hakkı veriliyor.
Çok vitesli Avrupa olarak da nitelen-
dirilen bu seçenek çeşitli koalisyonlar
yapılabileceğini öngörürken ekonomi-
si güçlü ülkelerin ön planda olup Orta
ve Doğu Avrupa ülkelerinin ise dışarda
kalabileceği gerekçesiyle eleştiriliyor.
4 numaralı senaryo ise 27 üyenin de
daha fazla katma değer sağlayan politi-
ka alanlarına yoğunlaşmasını, istihdam
ve sosyal politika gibi konulara AB ku-
rumlarının fazla müdahil olmamasını
öngörüyor. Ancak her senaryoda oldu-
ğu gibi bu öngörüde de sadece sonuca
odaklanıldığı için hangi politikalarda AB
olarak hareket edilip hangilerinin ikili
işbirliklerine bırakılacağı konusunda
karar verilmesinin hiç de basit olmadığı
yorumları yapılıyor.
Beyaz Kitap, beklentileri karşıla-
makta fazla başarılı olamamış dahi olsa
sorunları gerçekçi bir şekilde ele aldığı
için olumlu tepkiler de alıyor. Komis-
yonun da dile getirdiği üzere Avrupa
bütünleşmesinin yeniden şekillenmesi
uzun döneme yayılan ve öngörülerin
dışında ilerleyecek bir süreç olacak ve
bu nedenle sabırlı olmak gerekiyor.
■
Şekil 2: Önümüzdeki aylarda yayımlanması planlanan rapor konuları
Şekil 1: 2025 Yılına Kadar Avrupa’nın Geleceği için 5 Senaryo
Mevcut Durumun Devamı
Yalnızca Tek Pazar
Gönüllüler Koalisyonu
Daha Az Alanda Daha Etkili Bir AB
Hep Birlikte Daha Fazla Bütünleşme
Avrupa'nın Sosyal
Boyutunun
Geliştirilmesi
Ekonomik ve
Parasal Birliğin
Derinleştirilmesi
Avrupa
Savunmasının
Geleceği
AB Finansmanının
Geleceği
Küreselleşmenin
Sağlanması