3 / 88
İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
1
edilmesi sürecin aşamalarını oluş-
turdu. Hollanda tarafında Başbakan
Mark Rutte, “Bizim kamusal alanla-
rımızın, başka ülkelerin siyasi kam-
panya yapacağı yerler olmadığını
düşünüyoruz” diyerek keskin bir
tutum sergiledi ve yaklaşan seçim-
ler öncesinde aşırı sağcı siyasetçi
Wilders’e kayabilecek oyları engel-
lemeye yönelik de bir mesaj vermiş
oldu. Türkiye tarafında ise, hükümet
yetkilileri ve Cumhurbaşkanı Er-
doğan son derece sert bir söylem
ile Alman ve Hollanda hükümet-
lerinin bu tutumlarını eleştirdi ve
Avrupalılar için son derece hassas
olan tabirler kullanıldı. Giderek ar-
tan kriz ve Bakanların referandum
kampanyalarının engellenmiş ol-
ması, kimi çevrelerce, Avrupa’nın
16 Nisan Referandumu öncesinde
taraflar arasında eşit mesafeyi ko-
rumadığı ve referandum ile anayasa
değişikliklerinin geçmesini isteme-
diği şeklinde yorumlandı. Hollanda
ile yaşanan krizin ötesinde, yaşanan
gerginlikler Türkiye’nin AB üyelik
hedefinin sorgulanması ve referan-
dum sonrasında AB ile ilişkilerin
tekrar gözden geçirileceği şeklinde
bir anlayışa yol açtı. Sonuç olarak,
2017 gerek AB’nin 3 kilit ülkesinde
-Hollanda, Fransa, Almanya- seçim
yılı olması, gerekse Türkiye’de si-
yasi sistemi ciddi biçimde değiş-
tirecek bir anayasa değişikliğinin
referanduma sunulması sebebiyle
siyasi hassasiyetlerin en üst noktada
yaşandığı, popülist eğilimlerin su
yüzüne çıktığı ve AB Türkiye ilişkile-
rinin önemli altüst oluşlar yaşamaya
İKV’den
M
art ayı, AB ile iliş-
kiler açısından bir
krizler ayı olarak ta-
rihe geçti. Almanya
ve özellikle Hollan-
da ile giderek tırmanan bir diploma-
tik gerginlik yaşandı. Türkiye’de 16
Nisan’da yapılacak referandumönce-
sinde Avrupa’da yaşayan vatandaşla-
ra yönelik kampanya toplantılarının
önce Almanya ve daha sonra Hollan-
da’da engellenmesi, Bakanlarımızın
referanduma yönelik toplantılarına
izin verilmemesi, Dışişleri Bakanı
Mevlüt Çavuşoğlu’nun uçuş izninin
iptal edilmesi ve son olarak Aile ve
Sosyal Politikalar Bakanı Fatma Betül
Sayan Kaya’nın Hollanda’ya girişinde
aracının durdurulması ve sınırdışı
,
den