75 / 92
İKTİSADİ KALKINMA VAKFI DERGİSİ
73
B için Akıllı Enerji Programı ta-
rafından finansmanı sağlanan
EurObserv’ER
1
projesi kapsamın-
da her yıl düzenli olarak AB’deki yenile-
nebilir enerjinin durumunu inceleyen
bir rapor yayımlanıyor. Rapor 2020 ve
2030 yılları için yenilenebilir enerji he-
defini belirlemiş olan Birliğin ve üye
ülkelerin kat ettiği mesafeyi değerlen-
dirmek açısından büyük önem taşıyor.
Rapor 2014 yılında AB’nin toplam
kullandığı enerjide yenilenebilir enerji-
nin payının yüzde 15,9 olduğunu göste-
riyor. 2004 yılına kıyasla iki katına çıkan
bu oran sadece son on yılda yenilenebilir
enerji alanında kat edilen mesafeyi gös-
termekle kalmıyor aynı zamanda 2020
yılı için belirlenen yüzde 20 hedefinin
de ulaşılabilir olduğunu ortaya koyuyor.
Nitekim üye ülkelerden 9 tanesi ken-
di ulusal yenilenebilir enerji hedefine
hâlihazırda ulaşmış durumdayken, 12
tanesi hedeflerine ulaşmaya oldukça
yakınlar. Bu olumlu tablo, Birlik içeri-
sindeki dağınık yapının devam etmesi,
yenilenebilir enerjiye verilen siyasi des-
teğin giderek azalması, 2014 yılında ye-
nilenebilir enerjide en düşük yıllık büyü-
menin yaşanması gibi sorunların üstünü
örtmeye yetmiyor. Yine de yenilenebilir
enerji yaklaşık 1 milyon kişiye istihdam
yaratmak gibi önemli sosyoekonomik
sonuçlar doğurmaya devam ediyor.
Sektör bazında incelendiğinde ye-
nilenebilir kaynaklar içerisinde sadece
2014 yılında 11,3 GW kapasite yaratan
ve AB çapında toplam kapasitenin 129
GW’ye ulaştığı rüzgâr başı çekiyor. 28
üyeli Birliğin kurulu rüzgar gücü ka-
pasitesinin yüzde 30’u Almanya’da bu-
lunuyor. Onu yüzde 18 ile İspanya ve
yüzde 10 ile İngiltere izliyor. Öte yandan
Malta’da kurulu rüzgar gücü bulunmaz-
ken en düşük kapasiteye sahip ülkeler
Slovenya ve Slovakya. AB’de uzayan eko-
nomik durgunluk ve pek çok önemli rüz-
gâr enerjisi üretici ülkede düzenleyici
ortamdaki istikrarsızlık mevcut elektrik
tüketim trendinin önceki yıllara kıyasla
daha düşük seviyede seyretmesiyle bir-
leştiğinde, AB için rüzgâr enerjisinde
büyüme ve yatırımlarla ilgili ihtiyatlı
hareket edileceğini söylemek mümkün.
Sektörle ilgili sosyoekonomik veriler
de rüzgâr enerjisinin yenilenebilir kay-
naklar içerisindeki öncül ve güçlü rolünü
destekler nitelikte. Avrupa Rüzgâr Ener-
jisi Birliği’ne göre rüzgâr enerjisi sektö-
rü 2014 yılında toplam 100 milyar dolar
yatırım çekmeyi başardı. Küresel trend
önde gelen rüzgar enerjisi merkezlerinin
giderek Asya’ya kaydığını gösterse de AB
hala bu pastadan aslan payını almaya de-
vam ediyor. 2014 yılı için rüzgâr enerjisi
sektöründe cironun 48,3milyar avronun
üzerinde seyrettiği biliniyor. Ayrıca bu
sektörde AB-28 içerisinde 324 bin kişi
istihdam ediliyor.
Tüm dünyada yükselişini sürdüren
fotovoltaik sektöründe ise 2014 yılı sonu
itibarıyla AB’deki toplam kurulu kapa-
site 87 bin 229 MWp’ye ulaştı. AB üye
ülkeleri içerisinde tıpkı rüzgârda olduğu
gibi fotovoltaikte de liderliği Almanya
elinde tutuyor. Ancak dikkat çekici olan
bu alanda önce gelen iki ülke Almanya
ve İtalya’nın AB’deki toplam kurulu gü-
cün yüzde 65’ini barındırması. Raporda
sektörle ilgili olarak öne çıkan değer-
lendirme ise Asya, Kuzey Amerika ve
yükselen ekonomilerde (Güney Afrika,
Güney Amerika, Hindistan, Türkiye vs.)
kamu politikaları güneş enerjisini des-
teklemeye devam ederken, AB’de zorlu
ulusal ve Birlik politikalarının sektörün
gelişiminin önünü kestiği yönünde. Hâ-
lihazırda pek çok üye ülkenin elektrik
harcamalarını düşürmek için destek
mekanizmasını yeniden düzenlemeye
yönelik girişimleri ya da Almanya ve İtal-
ya gibi sektörün önde gelen ülkelerinin
öz tüketime vergi uygulamaya başlaması
da sektörün büyüme hızını aşağı çekecek
önlemler olarak değerlendiriliyor.
Sektörün küresel düzeydeki konu-
muna bakıldığında AB’nin giderek ze-
min kaybettiği, yeni kapasite inşasında
2014 yılı sıralamasında önde gelen on
ülke içerisinde sadece üç AB ülkesinin
(İngiltere, Almanya ve Fransa) yer ala-
bildiği görülüyor. Nitekim 2013 yılında
21,3 milyar avro büyüklüğünde olan
AB fotovoltaik pazarı 2014 yılında 16,4
milyar avroya geriledi. Bu gerileme 2013
yılında 156 bin kişi olan istihdam raka-
mını da 120 bin kişiye düşürdü.
EurObserv’ER raporunda yenilene-
bilir enerjinin tüm alt sektörleri detaylı
olarak ele alınırken 2020 yılı projeksi-
yonları da mevcut koşullar ışığında göz-
den geçiriliyor. Şüphesiz bugün 1 milyo-
nun üzerinde kişiye istihdam sağlayan,
toplam cirosu 144 milyar avroyu bulan
yenilenebilir enerjinin gelişmesi AB’nin
orta ve uzun vadeli ekonomi, enerji, çev-
re, sanayi politikaları, istihdam ve diğer
sosyal hedefleri için son derece önemli.
Türkiye’nin de yenilenebilir enerji ko-
nusunda stratejilerini değerlendiren,
alt sektörler bazında projeksiyonlarını
ortaya koyan bir yaklaşıma ihtiyacı ol-
duğu açık.
■
1
EurObserv’ER,
http://www.eurobserv-er.org/.ErişimTarihi:
24.03.2016