73 / 92
İKTİSADİ KALKINMA VAKFI DERGİSİ
71
uzun süredir Google’ın AB rekabet huku-
kuna aykırı tutumlar sergilediğine ilişkin
veri ve dayanakları bir araya getiriyor.
Halihazırda devam eden soruşturmalar,
internet devinin, rekabet hukukunu iki
alanda ihlal edip etmediğini inceliyor.
Kendi alışveriş hizmet portalını (
Shopping
) ve navigasyon gibi bir takım
diğer hizmetlerini, arama motorunda
benzer nitelikteki rakip hizmet sağlayı-
cıların internet sitelerinden daha önde
gösteriyor olduğu; Google’a karşı yönel-
tilen ilk iddiayı oluşturuyor. Google’ın,
Komisyon’un radarına girmesine sebep
olan, rekabetle bağlantılı esas konu ise,
Google’ın, pazarının yüzde 80’ini elinde
bulunduran Android adlı mobil işletim
sistemi ve mobil aramalar.
Linux çekirdeğini kullanan ve Go-
ogle,
Open Handset Alliance
ile özgün
yazılımcılar tarafından geliştirilen And-
roid işletim sistemine sahip telefonlarda
son rakamlara göre 1 milyonun üzerinde
uygulama bulunuyor. Pazarda domine
edici varlığını koruyan Android telefonlar,
yüksek uygulama çeşitliliğine rağmen,
Google ve telefon üretici firmalar arasın-
da yapılan anlaşma gereği, tüketicilere,
çeşitli Google uygulamaları yüklenmiş
şekilde teslim ediliyor. Ürün pazarında
yüzde 80 oranında hakimiyetini koru-
yan bir platformda, geliştirici firma olan
Google’ın kendi uygulamalarını ön plana
çıkarması, 1 milyondan fazla uygulama-
nın bulunduğu bir yapıda, AB’nin rekabet
otoritelerinin şimşeklerini üzerine çek-
miş durumda.
Geçtiğimiz dönemde PRISM ve Snow-
den skandalıyla AB vatandaşlarının ve
liderlerinin kişisel verilerinin çevrimiçi
yollarla ABD istihbarat birimlerine taşın-
dığı yönünde tartışmalar, ABD merkezli
bilişim firmalarının kredibilitesini olum-
suz etkilemişti. Bununla birlikte AB’nin
dijital tek pazara yönelik agresif tutumu
ve ABAD kararıyla, AB-ABD arasındaki
ticari amaçlı kişisel veri paylaşımının
durdurulması gibi gelişmeler; AB’deki
kapalı tutumun ve Google’a karşı yürütü-
lecek olası bir mücadelenin tonunun sert
olabileceğinin habercisi. Öte yandan Ko-
misyon’un 1970’lerden bu yana tekelleş-
menin istismarına ilişkin AB mahkemele-
rinde hiçbir davayı kaybetmemiş olduğu
ve son dönemde AB sivil toplumunda
kişisel verilerin korunmasına ve dijital
gizliliğe yönelik yoğun meyil de dikkate
alındığında, şüphesiz ki TTYO müzakere-
lerinde çetrefilli bir diğer turun geride bı-
rakıldığı dönemde Vestager’in hamlelerini
yakından takip etmek gerekiyor.
Uluslararası basına yansıdığı üzere
Komisyon, pazar payı sahibi diğer küresel
bilişim devlerinden, Google’a ilişkin şika-
yetlerini, kamuoyu ile paylaşılabilecek,
şirket sırrı içermeyen bir formatta Komis-
yon yetkililerine iletmelerini talep etti. Pek
çoklarına göre bu, Vestager’in, son taaruz
öncesi cephanesini güçlendirme hamlesi
olarak görülüyor. Bizler de kasabada işler
karışmadan önce sokağın kenarında son
gelişmeleri takip ediyoruz.
■
G
oogle, Vestager’in radarına giren
tek büyük firma değil. Avrupa Ko-
misyonu, geçtiğimiz yıl Amazon,
Apple, Gazprom ve Starbucks gibi çok
uluslu 21’inci yüzyıl devlerine yönelik
de soruşturmalar yürütmüş; hatta Fiat ve
Starbucks on milyonlarca avro tutarında
cezaya çarptırılmıştı. Fakat uzmanların
hemfikir olduğu nokta şu, 1990’larda
IBM, 2000’lerde Microsoft’un ardından
bir kez daha döneminin bilişim devi ile
AB’nin rekabetten sorumlu makamları
çetin bir çatışma içerisine girecek.
Mart ayının ortasından bu yana,
the
Guardian, Politico, the New York Times,
Wall Street Journal
gibi AB ve ABD mer-
kezli medya kuruluşları, yakın gelecekte
Vestager’in, Google’a karşı taaruza geçe-
ceği yönünde haberleri köşelerine taşı-
yor. Vestager, 2015 yılının başından beri
devam eden soruşturmalarla, aslında