İktisadi Kalkınma Vakfı Dergisi // Mart 2016

İKTİSADİ KALKINMA VAKFI DERGİSİ

alanda belirlenecek kurallar ile devletle-

rin düzenleme hakları ve yatırımcıların

korunması arasında denge sağlanması-

na büyük önem veriliyor.

AB’nin üçüncü ülkeler ile akdettiği

ticari anlaşmalarında yatırımlarla ilgili

olarak Şubat ayının sonunda önemli

bir gelişme kaydedildi. AB ve Kanada

arasında öngörülen Kapsamlı Ekono-

mik ve Ticaret Anlaşması’na (CETA)

yatırımların korunmasına ilişkin bir

yatırım mahkeme sisteminin oluşması

için yeni ek bir bölüm eklendi. AB ve Ka-

nada arasında anlaşmanın yatırımların

korunmasına ilişkin bölümde yer alacak

hükümler üzerinde anlaşmaya varılması

hiç kuşkusuz TTIP müzakereleri açısın-

dan önemli bir itici güç oluşturacak.

TTIP: 2016 Hedefine Doğru?

12’nci turunda yapılan görüşme-

lerin ardından, Müzakere Heyet Baş-

kanları Ignacio Garcia Bercero ve Dan

Mullaney, müzakere sürecine hız ve-

rerek TTIP’nin 2016 yılının sonunda

tamamlanmasını istediklerini açıkladı-

lar. Bu nedenle müzakerelerde henüz

gelişme kaydedilmeyen alanların da

bir an önce ele alınmasının gerektiği-

ne vurgu yapıldı. Nitekim, müzakere

süreçlerine hız vermek için, menşe ku-

ralları ve kamu alımları gibi konuların

önümüzdeki haftalar içinde taraflarca

görüşüleceği açıklandı. Ayrıca kamu

alımlarına ilişkin ilk teklif önerisinin

önümüzdeki tura kadar sunulması he-

defleniyor. TTIP kapsamında, yatırımla-

rın korunmasına ilişkin görüşmelerde

yolun sadece başında olunduğu göz

önünde tutularak, bu alanda çalışmala-

ra daha fazla odaklanılması bekleniyor.

Önümüzdeki yaz dönemine kadar, TTIP

müzakereleri kapsamında nisan ve ha-

ziran aylarında iki turun daha gerçek-

leşmesinin öngörüldüğü açıklandı.

Daha önce Eylül 2015 tarihinde bir

araya gelen Avrupa Komisyonu’nun

Ticaretten Sorumlu Üyesi Cecilia Mal-

mström ve ABD Ticaret Temsilcisi Mic-

hael Froman 2016 yılında TTIP sürecini

tamamlamak için müzakerelerin hız-

landırılması gerektiğine işaret etmişler-

di. Ancak bu açıklamalara karşın, mart

ayının başında Beyaz Saray Sözcüsü

Josh Earnest’in, Obama yönetiminin

TTIP konusunda bir anlaşmaya 2016 yı-

lında varılamayacağı yönündeki sözleri

TTIP müzakere sürecine ilişkin kuşku-

ların artmasına neden oldu

. Ancak her

ne kadar 2016 hedefinin gerçekleşme-

yeceği mesajını verse de, Beyaz Saray

Sözcüsü Earnest yaptığı açıklamada,

Obama yönetiminin TTIP sürecinde

yürütülen çalışmalarda ilerleme sağ-

laması yönündeki gayretlere ağırlık

verilmeye devam edileceği yönünde

taahhütte bulundu.

Bilindiği üzere, Kasım ayında ABD’de

Cumhurbaşkanlığı seçimleri düzenlene-

cek ve ABD Başkanı Barack Obama’nın

Ocak 2017’de görevi yeni başkana dev-

retmesi söz konusu olacak. Beyaz Saray

Sözcüsü Earnest’in yaptığı açıklamalar

sonucunda, TTIP müzakere sürecinin

ABD’nin bir sonraki yönetim döneminde

tamamlanması beklenildiği belirtildi.

Ancak son zamanlarda, Barack Oba-

ma’nın yerine gelecek başkan adayla-

rının Barack Obama kadar serbest ti-

caret anlaşmalarına ve TTIP’ye olumlu

yaklaşmaları konusunda bazı endişeler

dile getiriliyor

. Örneğin ABD başkan

adaylarından Demokrat Hillary Clinton,

Pasifik Okyanusu’nun kıyısında bulunan

12 ülke arasında üzerinde uzlaşmaya

varılan Trans-Pasifik Ortaklığı’nın Ame-

rikalılar için yeterince istihdam imkânı

yaratmayacağı yönünde eleştirilerde bu-

lundu

. Kuşkusuz, ABD başkanlık seçimi

gibi gerek AB, gerek ABD’nin iç ve dış

politikalarında meydana gelecek önemli

gelişmelerin bu müzakere sürecini de

aksatabileceği olasılığı göz önünde tu-

tulmalı. Ancak tüm bunların yanı sıra, her

ne kadar TTIP müzakerelerinde birçok

alanda önemli ilerlemeler kaydedilmiş

olunsa da, hassas ve çıkar çatışmasının

söz konusu olduğu konuların esasında

şimdi ele alınmaya başlandığı gözlem-

leniyor. Örneğin önümüzdeki haftalarda

ele alınacak kamu alımları konusunda AB

tarafının ABD’nin kamu alımlar pazarını

önemli ölçüde açması için baskıda bu-

lunması bekleniyor. Avrupalı yetkililerin,

kamu alımlarının yanı sıra hava ve deniz

taşımacılığında önemli kısıtlamalar uygu-

layan ABD’nin bu sektörlerini de Avrupalı

yatırımcılara daha çok açmalarını talep

etmeleri söz konusu. Ancak Amerikan ta-

rafının bu alanda ne kadar taviz vereceği

bir tartışma konusu. İlerleyen süreçte,

mali hizmetler ve enerji gibi daha birçok

tartışmaya açık konunun daha kapsamlı

bir şekilde ele alınmaları da söz konusu

olmaya devam ediyor. Her iki taraf için

hassasiyet taşıyan konuların giderek gün-

deme gelmeye başlamasının, müzakere

hızını ne derece etkileyeceği ise merak

konusu.

■

United States Mission to the European Union,“TTIP: Statement for

Feb. 26 Joint Press Conference”, 26.02.2016,

http://useu.usmission.

gov/remarks102315.html, Erişim tarihi: 22.03.2016

Michael McKeon,“TTIP Negotiations: A Summary of Round 11”,

Bertelsmann Foundation, 12.11.2015.

A.g.e

International Center forTrade and Sustainable Development,“TTIP

Negotiators reaffirm 2016 goal, as long as substance measures up”,

Bridges,Volume 20, Number 8, 03.03.2016.

“USA: MalmströmVisitsWashington And Advocates ContinuingTTIP

Talks”, Agence Europe, No: 11509, 10.03.2016.

Ian Johnston,“Trans-Pacific Partnership: Hillary Clinton Says She

Does Not Support the Agreement”,The Independent, 08.10.2015.