65 / 92
İKTİSADİ KALKINMA VAKFI DERGİSİ
63
larında gerçekleştirilmesi planlanıyor.
Her ne kadar bu konuya ilişkin ayrıntılı
açıklamada bulunulmadıysa da, bu ürün-
lerin tarım, tekstil ve otomotiv sektörle-
rinden oluştuğu tahmin ediliyor
2
.
Müzakerelerde taraflar, hizmetler
konusunda konsolide taslak metin üze-
rinde çalışmalarını sürdürüyorlar. Şu
ana kadar, hizmet sektörüne ilişkin gö-
rüşmelerde, telekomünikasyon sektö-
rünün ön plana çıktığı gözlemlenirken,
mali hizmetlerin TTIP kapsamına dâhil
edilip edilmeyeceği konusundaki belir-
sizlik hala devam ediyor. Avrupalı yetki-
liler, mali hizmetlerin pazar erişimi ve
mevzuat işbirliği kapsamında değerlen-
dirilmesini talep ederken, Amerikalılar
bu konuda isteksiz görünüyor.
Bu turda kamu alımlarına ilişkin
pazara erişim imkânlarıyla ilgili ilk tek-
lif önerileri beklentilere rağmen su-
nulmadı. Sonuç olarak, TTIP müzakere
sürecinin başlamasından bu yana, kamu
alımlarında çok ilerleme kaydedilmedi-
ği aşikar. Durum böyle iken, bu tur so-
nunda Müzakere Heyet Başkanları’nın
yaptıkları açıklamalarda, kamu alımla-
rının önümüzdeki haftalarda taraflarca
ayrıntılı bir şekilde görüşülmeye de-
vam edileceği ve bir sonraki tura kadar
tarafların kamu alımlarına ilişkin ilk
teklif önerilerini sunmayı hedefledikleri
belirtildi. Müzakerelerde AB şirketle-
rinin Amerikan kamu alımı pazarına
erişimde büyük zorluklar yaşadıkları
öne sürüldü. AB tarafının özellikle ulaş-
tırma, enerji ve çevre hizmetlerinde
kamu alım pazarına erişmek istediği
anlaşılıyor
3
.
Düzenleyici Konular:
Sektör Çalışmaları
(Otomotiv, İlaç) Ön Planda
Düzenleyici konulara ilişkin iş birliği
imkânları değerlendirildiğinde, AB ve
ABD yetkilileri, tüketicilerin, sağlığın,
iş gücünün ve çevrenin korunmasına
ilişkin uygulanan yüksek standartlarda
hiçbir şekilde düşüş olmayacağı yönün-
de taahhütte bulunuyorlar. Bu standart-
ların düzeyini bir yandan koruyarak,
AB ve ABD arasında uygulanan stan-
dartların ve düzenlemelerin birbirine
yakınlaştırılmasına yönelik çalışmalar
yoğun bir şekilde devam ediyor.
Bu turda, düzenleyici konulara ilişkin
görüşmelerde, ticaretin önündeki teknik
engeller, sağlık ve bitki sağlığı önlemleri
gibi konular ağırlıklı olarak ele alındı. Bu
konular özellikle denetim ve onaylama
işlemleri çerçevesinde değerlendiriliyor.
Tüm bunların yanı sıra, bu turda ayrıca
hizmetler sektöründe mesleki nitelikle-
rin karşılıklı tanınması konusu da kap-
samlı bir şekilde irdelendi.
Diğer turlarda olduğu gibi bu turda
da sektörel bazda yürütülen görüşme-
ler ön plana çıktı. Bilindiği üzere, TTIP
müzakerelerinde sektör çalışmaları
kapsamında, motorlu taşıtlar, ilaç, tıbbi
cihazlar, kozmetik, mühendislik, tekstil,
kimya, bilgi ve iletişim teknolojileri ve
böcek ilaçları ele alınıyor. Bu sektörlere
yönelik AB ve ABD’deki yasal düzen-
lemelerin nasıl yakınlaştırılabileceği
hususları detaylı olarak incelendi. Bu
turdaki sektörlere ilişkin görüşmelerde,
otomotiv, ilaçlar ve tıbbi cihazlar önemli
birer gündem maddesi olarak öne çı-
karken, bilgi ve iletişim teknolojileri,
kozmetik, mühendislik, tekstil, kimya
ve pestisit gibi sektörler de ele alındı.
Örneğin bu turda otomotiv sektörüne
ilişkin yapılan görüşmelerde, her iki ta-
raf için kıyaslanabilir güvenlik seviyesi
sağlayabilmeye yönelik teknik özellikler
üzerinde ayrıntılı olarak düzenlemeleri
incelediler. Bu turda taraflar ayrıca, ilaç
sanayinde uygulanan denetim sayısının
azaltma yollarını değerlendirdi.
Kurallar: Yatırımların
Korunmasına İlişkin
Görüşmeler Başladı
TTIP müzakereleri kapsamında,
tüm dünyayı yakından ilgilendirecek
ticarete ilişkin ve hatta üretim sürecini
de yakından etkilemesi beklenen yeni
kurallar da bu turda taraflarca kapsamlı
bir şekilde ele alındı. AB ve ABD yetki-
lileri, kurallara ilişkin konsolide metin
taslak üzerinde çalışmalara devam etti.
Kurallara ilişkin görüşmelerde, enerji
ve hammaddeler, gümrük ve ticaretin
kolaylaştırılması, fikri mülkiyet halkları
ve coğrafi işaretler, rekabet, KOBİ’ler,
sürdürülebilir kalkınma ve yatırımların
korunması gibi konular geniş kapsamlı
olarak ele alındı.
Bu turda, özellikle sürdürülebilir
kalkınma alanında önemli ilerleme
kaydedildiği gözlemlendi. Bu konuya
ilişkin ilk teklif metnini AB tarafının
Ekim 2015’te sunması üzerine Ame-
rikalı yetkililer de bu turda çevre ve iş
gücü standartlarına ilişkin önerilerini
sundular. Önceki ticari anlaşmalarında