İktisadi Kalkınma Vakfı Dergisi // Mart 2016

İKTİSADİ KALKINMA VAKFI DERGİSİ

eklerken bu ülkelerden hiçbiri için aşırı

dengesizlik prosedürü başlatılmasının

gerekli olmadığı sonucunu paylaşıyor.

GKRY ve Yunanistan’nın ise makroeko-

nomik istikrar programları uygulamaları

nedeniyle Avrupa Sömestri kapsamında

ekonomik yönetişim sürecine tabi tu-

tulmuyor.

Üye Ülkelerdeki Reformlar

Birçok üye ülkenin reformları ger-

çekleştirmede ilerleme kaydettiğini be-

lirtmek gerekir. Üye ülke ekonomilerinin

rekabet gücünün artırılması ve gele-

cekteki şoklara karşı dayanıklılığının

sağlanması için söz konusu reformların

tamamlanması şart. Ekonomik topar-

lanmanın gücü ve sürdürülebilirliği de

bu reformların hız ve etkinliğine bağlı.

Başta Avrupa Yapısal ve Yatırım Fonları

olmak üzere AB fonlarının kullanılması

bu reformların gerçekleştirilmesinde

önem taşıyor.

Gerçekleştirilmesi gereken reform-

ların başında yatırım ortamının iyileş-

tirilmesi geliyor. Birçok alanda reform

eylemlerinin gerçekleştirilmesi ve bu-

nun için de reel ekonomiye daha fazla

özel sektör yatırımlarının çekilmesi ve

nitelikli kamu yatırımlarının gerçekleş-

tirilmesi gerekiyor. Avrupa Yatırım Planı

çerçevesinde büyümenin ve istihdamın

artırılabilmesi için risk sermayesinin

geliştirilmesi, yatırım ortamının iyileşti-

rilmesi, daha iyi yapılandırılmış yatırım

projelerinin geliştirilmesine ihtiyaç var.

AB fonlarının yatırımlardaki payı Bul-

garistan, Çek Cumhuriyeti, Estonya, Hır-

vatistan, Letonya, Litvanya, Macaristan,

Malta, Polonya, Portekiz, Romanya, Slo-

venya ve Slovakya’da yüksek düzeyde.

AB’nin 2014-2020 dönemi çok yıllı mali

çerçevesinde Avrupa Yapısal ve Yatırım

Fonları, Avrupa 2020 Stratejisinin he-

defleri ve üye ülkelere özgü tavsiyelerle

belirlenmiş olanmakroekonomik sorun-

larla bağlantılı bulunuyor.

Finans sektöründe ise kredi koşul-

larında iyileşme sürüyor. Kredi hacmin-

deki azalmaya rağmen kredi arzında

olumlu gelişmeler gerçekleşiyor. Avrupa

Merkez Bankası’nın verilerine göre iş-

letmeler ve tüketicilere sağlanan ban-

ka kredilerinin koşullarında iyileşme

hakim. Öte yandan, istihdam AB’de ve Avro

Alanında artıyor. Genç işsizliği de dâhil

olmak üzere işsizlik azalıyor. Buna kar-

şın, uzun vadeli işsizlik 2015’te bir önce-

ki yıla göre artarken yıl içinde kademeli

olarak azalış gösterdi. Gençlerin işsizlik

oranı AB’de yüzde 20 oranında seyre-

derken Yunanistan, İspanya, Hırvatistan

ve İtalya’da yüzde 40 ve daha yüksek

düzeyde. İstihdam dostu düzenleyici

ortamın sağlanması özel sektör yatırım-

larının da atmasını sağlayacak. Kamu

alımları, daha fazla ilerleme kaydedil-

mesi gereken bir alan olarak görülüyor.

Enerji ve ulaştırma ağlarına yatırım, bü-

tünleşmiş ve daha iyi işleyen piyasalar

oluşturulmasına katkıda bulunurken

aynı zamanda arz güvenliğinin geliştiril-

mesi ve düşük karbon ekonomisine geçiş

açısından önem taşıyor. Bu bağlamada

Fransa ile İspanya arasında elektrik ve

gaz bağlantılarının tamamlanmış olması

iyi örneklerden biri.

Bazı üye ülkelerde mal ve hizmet

piyasalarında kısıtlamalar bulunuyor.

Avrupa Komisyonu’nun Tek Pazar Stra-

tejisi’nde de belirtildiği üzere, mevzuat-

tan kaynaklanan kısıtlamalar yatırım-

ları, büyümeyi ve istihdamı olumsuz

etkiliyor.

Yenilikçilik de ekonominin daha mo-

dern hale getirilmesi, yatırımların çekici

kılınması ve ekonomik büyümenin des-

teklenmesinde itici bir güç niteliğinde.

Yenilikçilik için gerekli koşulların yara-

tılması mali desteklerin, iş ve akademik

çevre arasında daha güçlü işbirliğini

gerektiriyor. Ar-Ge ve yenilikçiliğin des-

teklenmesinde birçok üye ülke vergi

teşvikleri gibi dolaylı teşviklerden ya-

rarlanıyor.

Kamu açıklarının son yıllarda önemli

oranda azalmış olmasına ve azalma eğili-

minin sürmesine karşın, birçok üye ülke

İstikrar ve Büyüme Paktı kurallarına

uyumda geri kaldı. Kamu borcunun GS-

YİH’ye oranı 2014’te ulaştığı en yüksek

seviyesinden kademeli olarak düşüş kay-

dediyor. Mali politikaların, kamu finans-

manının uzun vadeli sürdürülebilirliği

ve ılımlı toparlanma hedefleri göz önün-

de bulundurularak değerlendirilmesi

gerekiyor.

Büyüme, kamu bütçesinde gelirler

ve harcamaların kompozisyonunun

büyüme odaklı olarak düzenlenmesi

ile desteklenebilir. Bu açıdan işgücü

üzerindeki vergilerin azaltılmasında

ilerleme kaydedilmesine ihtiyaç var.

Vergi kaçırma ile mücadele ve vergi

idaresinin güçlendirilmesinin yanı sıra

vergi sistemlerinin daha adil ve etkili

hale getirilmesi gerek.

Mali kurumlar ve yönetişim açısın-

dan kamu maliyesinin sürdürülebilirliği

değerlendirildiğinde, birçok üye ülke

mali çerçevelerini güçlendirmede yol

aldı. Hırvatistan, bütçe planlamasını

geliştirdi ve harcamalara ilişkin kont-

rollerini sıkılaştırdı. Portekiz, bütçe çer-

çevesine ilişkin kanununu düzenledi.

Slovenya ise bütçe dengesinin uygulan-

masına ilişkin mevzuatı kabul etti. Öte

yandan, birçok üye ülkede ulusal mali

kural ve planların uygulanmasının iz-

lenmesine ilişkin bağımsız kurumlar

oluşturuldu. Sadece Çek Cumhuriyeti ve

Polonya, söz konusu kurumlarını kurma-

yan ülkeler olarak kaldılar.

Devam eden Avrupa Sömestri dön-

güsünde önümüzdeki dönemde üye ül-

kelere ilişkin makroekonomi raporları

Avrupa Komisyonu ile üye ülkeler ara-

sında ikili temaslar çerçevesinde görü-

şülecek. Belirlenen ve önlem alınması

gereken makroekonomik sorunlar, üye

ülkelerin Ulusal Reform Programlarında

ve İstikrar ve Yakınsama Programların-

da belirlenecek ve Nisan ayında Avrupa

Komisyonu’na sunulacak.

■

Avrupa Komisyonu,“2016 European Semester: Assessment of

progress on structural Reforms, prevention of macroeconomic

imbalances, and results of in-depth reviews under Regulation No

1176/2011”, COM(2016) 95 final, 08.03.2015.