99 / 104
İKTİSADİ KALKINMA VAKFI DERGİSİ
97
tarihinde, Schuman’ın deklarasyonun-
dan iki ay önce Belçika’da, Belçika ta-
rihinin ilk ve tek milli referandumu dü-
zenleniyordu. Konu, İkinci Dünya Savaşı
esnasında Almanya’ya yönelik ikircikli
tutumu nedeniyle sürgünde bulunan
Belçika Kralı Üçüncü Leopold’ün ülkeye
dönüp dönmemesi. Referandumda iki
bölge hariç, halkın çoğunluğu kralın dö-
nüşüne “evet” dedi. Krala karşı çıkan iki
bölge ise ülkenin en fazla sanayileşmiş,
Fransızca konuşan Valon kökenlilerin
çoğunlukta olduğu Liege ve Hainaut idi.
Referandumun hemen ardından 4
Haziran’da yapılan genel seçimlerde,
kralın dönüşünü destekleyen Hristiyan
Demokrat Parti tek başına iktidara geldi
ve ilk icraatı kralı ülkeye davet etmek
oldu. Kral, 22 Temmuz’da döndü ama
ülkede de karışıklıklar başladı. Özellikle
Valon Bölgesi’nde, bağımsız bir Valonya
Cumhuriyeti kurulmasına varan talep-
rupa Komisyonu’nun (o zamanki adıyla
AKÇT Yüksek Otoritesi’nin) ilk yerleşke-
si, şimdilik kaydıyla Lüksemburg olacak-
tı. Ama Lüksemburg’da AKÇT’nin Par-
lamenterler Meclisi’nin toplanabileceği
uygun bir salon yoktu. Ona da hemen bir
çözüm bulundu. Parlamenterler, birkaç
saat uzaklıktaki Fransa’nın Strazburg
kentinde bulunan Avrupa Konseyi’nin
salonunu kullanabilirdi.
Bu karar, bugün hâlâ daha AP’nin
her ay, bir hafta süreyle Strazburg’a ta-
şınıp orada çalışmasını öngören Ȃtabi-
rimi bağışlasınlar- saçma ve verimsiz
uygulamasının da başlangıcı oldu. Gerçi,
“bağışlasın” dediklerim de bu durumun
farkında ve yaşananları “seyyar sirk”
(
“travelling circus”
) diye adlandırıp eleş-
tiriyorlar ama olmuyor, durum değiş-
miyor, bu uygulama sonlandırılamıyor.
Fransa ve Strazburg kenti iyi direniyor,
yıllar önce yakaladığı bu fırsatı elinden
kaçırmıyor. AB bütçesinden her yıl mil-
yonlarca avro bu transfer için harcanı-
yor. Neyse, Strazburg’u bırakalım, döne-
lim tekrar Brüksel’imize.
Peki, Belçika Hükümeti Brüksel’in
seçilmesine neden şiddetle karşı çıkı-
yorduǫ Çıkıyordu; çünkü akıllarında,
kendilerini kayısız şartsız bağladıkları
ama başka hiçbir ülkenin istemediği,
aklından bile geçirmediği bir başka şehir
vardı: Liege. Neden Liegeǫ Gerçi Liege,
o zamanlar Belçika’nın kömür ve çelik
sanayiinin merkezi idi ve kâğıt üzerinde
bu oldukça iyi bir gerekçe gibi duruyor-
du ama hükümetin kararı bu duruma
dayanmıyordu; tercihinin altında, aslın-
da çok daha güçlü ve baskın bir sebep
yatıyordu.
Kralın Dönüşü
Bu sebebi izah etmek için takvimi üç
yıl geriye almamız gerek. 12 Mart 1950