İktisadi Kalkınma Vakfı Dergisi // Mart 2015

İKTİSADİ KALKINMA VAKFI DERGİSİ

BRÜKSEL’DEN BAKINCA

irkaç aydır, biraz da TürkiyeȂAB

üyelik müzakerelerindeki dur-

gunluktan istifade ederek, yazı

konularımı hem zaman hem de coğraf-

ya bakımından daha geniş bir alandan

seçmeye çalışıyorum. Bu ay da Transat-

lantik ekonomisini ele almayı düşünü-

yordum; yazımın çatısını da kurmuştum

ama son anda önüme tamamen farklı

öyle bir konu çıktı ki, cazibesine daya-

namadım. Köşemi şu sorunun cevabına

ayırmaya karar verdim: Brüksel neden

ve nasıl AB’nin başkenti olduǫ

Yetişkin yaşamımın büyük bölümünü

geçirdiğim bu sakin ve küçük şehrin ne-

den AB’nin başkenti seçildiği (ki aslında

“seçildiği” de doğru değilmiş, onu da

şimdiden söyleyeyim) hakkında, elbette

AB konusunda bir şeyler okuyan herkes

Bu defa Brüksel’den

Brüksel’e bakıyorum:

Brüksel’in AB’nin başkenti

oluşunun az bilinen hikâyesi

kadar; yani kabaca bir fikrim vardı. Bu

seçimi açıklamak için çok makul iki se-

bep gösterilirdi: coğrafi konumu ve o

günlerin iki büyük ülkesi; Almanya ve

Fransa’nın toprakları dışında bir şehir

seçmeyi gerektiren siyasi koşullar. Son

derece mantıklı değil miǫ Zaten, bu ka-

darı bana da yıllarca yetti. Arkasında he-

yecanlı bir hikâye olabileceği aklımdan

bile geçmedi.

Sonra, Philippe Van Parijs ile tanış-

tım. Leuven Üniversitesi, Berkeley ve

Oxford’da ders veren, kendisini filozof

ve Brükselli (o

Brusseler

kelimesini kul-

lanıyor) olarak tanımlayan bir profesör

Brüksel’in AB’nin başkenti olmasının

hikayesini bir de ondan dinledim. İçinde

yok yoktu. Krallar, rahibeler, bir manas-

tır, faili meçhul bir suikast, siyaset... Ney-

se, fazla uzatmadan, işte o ilginç hikayeyi

sizlerle paylaşmak istiyorum.

AB Kuruluyor

Önemli gelişmelerle başladı 1950’li

yıllar. Fransa Dışişleri Bakanı Robert

Schuman, 9 Mayıs 1950’de meşhur

deklarasyonunu yayımlıyor ve 18 Ni-

san 1951’de Paris’te Avrupa Kömür ve

Çelik Topluluğu (AKÇT) kuruluyordu.

Çalışmalar hızla ilerledi. 23 Temmuz

1952’de, kurucu altı ülkenin (Alman-

ya, Fransa, İtalya, Belçika, Hollanda ve

Lüksemburg) dışişleri bakanları Paris’te

bir araya geldiler. Konu, AKÇT’nin ku-

rumlarının çalışmalarına başlanması.

Ama neredeǫ

Altı bakanın beşinin aklında, büyük

ölçüde yukarıda bahsettiğimmantıki ne-

denlerle aynı şehir var: Brüksel. Ama hiç

umulmayan biri buna şiddetle karşı çıkı-

yor. Belçika Dışişleri Bakanı. Öneri ma-

saya getirildiğinde “bunu kabul etmem

söz konusu değil” diyordu; “yoksa yarın

hükümetimdüşebilir”. O noktada, ortalık

birden karışıyordu; çünkü kimsenin ak-

lında bir B planı, herhangi bir alternatif

yoktu. Toplantı uzadıkça uzadı. On sekiz

saat süren kesintisiz tartışma ve müza-

kereden sonra 25 Temmuz günü, sabaha

karşı üçte nihayet bir karara varıldı. Av-

M. Haluk NURAY

İKV Brüksel Temsilcisi

Brüksel neden ve nasıl AB’nin başkenti oldu?

Yazımı PhilippeVan Parijs’in kişisel internet

sayfasında da yer alan Brüksel’le ilgili makale ve notlarından

yararlanarak hazırladım. Aslında sayın profesörün, kapitalizmin

işlemesi için herkese minimum bir gelirin garanti edilmesi ya

da dünyadaki hakim dilin sahibi ülkeden, bu durumun sağladığı

avantajı dengeleyecek bir vergi alınması gibi ilginç fikir ve

önerileri de var.