İktisadi Kalkınma Vakfı Dergisi // Kasım 2024

100 İKTİSADİ KALKINMA VAKFI DERGİSİ Küresel dinamikler, Türkiye’yi başka stratejik seçenekleri değerlendirmeye zorlamaktadır. başında alıntıladığım, 13 yıl önceki de - ğerlendirme ile aynı noktadayız. Yine bir kısır döngünün içindeyiz. AB dışlı - yor, Türkiye ise kendi çıkarına olan re - form adımlarını dahi atmıyor. AB ken - disinin de ciddi sorumluluğu olan bu durumdan ötürü Türkiye’yi eleştiriyor ve ışığı kısıyor. O eleştirdikçe ve tüne - lin ucundaki ışık (üyelik hedefi/umu - du) azaldıkça kamuoyundaki bıkkınlık artıyor, AB karşıtı duygular yükseliyor, AB reformu yapmak zorlaşıyor. Tarafların birbirlerinden kazana - cakları stratejik çıkarları kaybetme riski arttıkça, Türkiye’nin dünyanın yeni güç dengelerinde kendisine alter - natif aramasını da normal karşılamak gerekir. Bu keyfi bir seçim değildir. Küresel dinamikler, Türkiye’yi başka stratejik seçenekleri değerlendirmeye zorlamaktadır. Değil Türkiye-AB or - taklık ilişkisinin temelinin atıldığı dö - nemde, 1960’larda, Türkiye’nin üye - lik müzakerelerine resmen başladığı 2005 yılında henüz kurulmamış olan eski komünist blok ülkelerinin 2030 yılında AB üyesi olabilecekleri konu - şulurken başka ne olabilirdi ki? Peki ne yapmalı? Neler yapılması gerektiği bellidir ama harekete geçe - cek siyasi irade ortada yoktur. Eğer iki tarafta da uzun görüşlü, oyun de - ğiştirici, stratejik bir zihniyet değişik - liği yaşanmaz ve fasit daireyi kıracak pozitif bir hareketlenme başlamazsa Türkiye-AB ilişkilerinin daha da kötü - ye gideceği açıkça görülmektedir. BRÜKSEL’DEN BAKINCA Dergimizin 2011 Nisan ve Mayıs/Haziran sayılarında yayımlanan ve yeni başlamakta olan küresel güç merkezlerindeki kaymanın ilişkilerimizi hangi noktaya sürükleyebileceği sorusuna cevap arayan iki yazıma tekrar göz atınca oldukça gerçekçi değerlendirmeler yapabilmiş olduğumu gördüm. Ama şu an tahmin yapmanın çok daha güç olduğu bir noktada olduğumuz da bir gerçek. Commission Staff Working Document, “Türkiye 2024 Report -2024 Communication on enlargement policy” ,SWD(2024) 696/2 Avrupa Komisyonu, “2024 Türkiye Raporu”, Giriş Bölümü (sayfa 3, 9’uncu Satır): “The EU is engaging constructively with Türkiye in a phased, proportionate and reversible manner, subject to established conditionalities.” 1 2 3