95 / 108
İKTİSADİ KALKINMA VAKFI DERGİSİ
93
hukuk dışı yollarla erişimi, hukuka uy-
gun bir alternatifin bulunmadığı haller-
de kabul edilebilir görüyor. Dolayısıyla
sınır ötesi erişimin sağlanması yoluyla
AB vatandaşlarına daha çeşitli içeriğe
ulaşım fırsatlarının sunulması, korsanla
mücadele açısından da önemli bir adım
olarak görülebilir.
Türkiye’nin Uyum Durumu
Mercek Altında
Komisyon Başkanı uncker, 6 Ma-
yıs 2015 tarihinde yaptığı açıklamada,
Dijital Tek Pazar’ın, dolayısıyla da telif
haklarına ilişkin dijital reformun ana
gündemmaddelerinden olduğunun altı-
nı çizerken ve aralık ayında bu alandaki
strateji belgesi beklenirken, 2015 Tür-
kiye İlerleme Raporu’nun açıklandığı
bir dönemde, Türkiye’nin ne durumda
olduğu ve ne kadar uyumlu olduğu da
üzerinde durulması gereken bir konu.
Komisyon, her ne kadar Türkiye’nin bu
alanda oldukça hazırlıklı olduğunu ifade
etse ve birtakım ilerlemelerin kaydedil-
diğinin altını çizse de halen bir takım te-
mel sorunlar devam ediyor. Öte yandan
İlerleme Raporu’nda da belirtildiği üze-
re, bu alanda teknik ve hukuki eğitimin,
tutarlılığın ve siyasi iradenin artırılması
gerekiyor. Bununla birlikte Türkiye’de
telif hakları ve bağlantılı hakların, di-
jitalleşmesi öngörülen AB telif hakları
rejimine uyumunun önündeki en temel
engel şüphesiz ki, telif haklarına ilişkin
kanun tasarısının halen Kültür Bakan-
lığı’nda bekletiliyor olması. Ayrıca Tür-
kiye’de üretilen yaratıcı içeriğin dijital
ortamda güvenlikli şartlarda muhafaza
edilmesi ve AB’ye hızlı ve güvenli şekilde
ulaştırılabilmesi için, Türkiye’de Avrupa
standartlarında bir veri güvenliği mev-
zuatının da oluşturulması gerekiyor.
Özellikle AB’nin veri güvenliği ala-
nında AB çapında korumacı bir yaklaşım
benimsediği güncel konjonktürde Tür-
kiye’nin bu alanda reformları gerçek-
leştirmesi, Avrupa Dijital Tek Pazarına
entegrasyon yolundaki temel gerekli-
likler arasında yer alıyor. Veri güvenli-
ği, AB’de telif rejiminin reformunun ve
yaratıcılık yoğun sektörlerin yanı sıra
dijital ekonominin ve ticaretin pek çok
alanında AB’ye uyum sağlanabilmesi
için Türkiye’nin ileri yasal düzenlemeler
gerçekleştirmesi gereken bir alan.
Son yıllarda Komisyon tarafından ya-
yımlanan Türkiye İlerleme Raporlarına
bakıldığında, telif hakları ve bağlantılı
haklarla birlikte özellikle dijital alanda
veri güvenliğine ilişkin yapılan ısrarlı
reform çağrılarına rağmen art arda ger-
çekleşen seçimlerin yarattığı atmosferle
birlikte Türk yetkili makamlar tarafın-
dan bu reformlar istenen hızda gerçek-
leştirilemedi. Fakat 2019 yılına kadar
Türkiye’de seçimlerin beklenmediği ve
Türkiye-AB Zirvesi’nde de görüldüğü
üzere tarafların ortak irade vurgusun-
da bulunduğu yeni dönemde, özellikle
telif hakları ve veri güvenliği gibi Tür-
kiye’nin kalkınmasına doğrudan katkı
sağlayacak alanlarda teknik mevzuatın
bir an önce yüklenilmesi önem taşıyor.
ABD ile AB arasında devam etmekte
olan TTYO müzakerelerinin bir ayağını
da dijital ekonominin ve fikri mülkiyet
alanında mevzuatların yakınlaştırılma-
sının oluşturduğu dikkate alındığında,
önümüzdeki dönemde Türkiye’den, AB
standartlarının da ötesinde reformlar
beklenebilir. Unutulmamalıdır ki, te-
lif hakları ve bağlantılı haklara ilişkin
AB’ye uyum, ekonomik kazanımlarla
birlikte, AB’nin kolektif kültürünün ve
entelektüel birikiminin parçası olunma-
sı açısından da önemlidir. Film, müzik,
edebiyat eserleri gibi yaratıcı içeriğe di-
jital yollarla sınır ötesi ulaşım, tarafların
karşılıklı kültürel çeşitliliklerini ve fark-
lılıklarını tanımasının, özümsemesinin
ve böylelikle kültürel entegrasyonun ve
ifade özgürlüğünün önünü açacak etkin
bir araç.
■
Türkiye’de telif hakları
ve bağlantılı hakların,
dijitalleşmesi öngörülen
AB telif hakları rejimine
uyumunun önündeki en
temel engel şüphesiz ki,
telif haklarına ilişkin kanun
tasarısının halen Kültür
Bakanlığı’nda bekletiliyor
olması.