91 / 108
İKTİSADİ KALKINMA VAKFI DERGİSİ
89
Türkiye’de “daha somut” bir çalışma olan
Sera Gazı Emisyonlarının Takibi Hakkında Yö-
netmelik dahilinde, ilgili işletmelerin (özellikle
sanayi) büyük bir bölümü emisyonlarını ra-
porlamak ve izlemekle yükümlü. İşletmelerin
yönetmelik dahilinde bulunan bağlayıcı kurallar
gereği ilk raporlanmış ve doğrulanmış emis-
yonlarını, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na 2016
yılının ilk çeyreğinde sunması gerekiyor.
Küresel Karbon Pazarı Hangi
Aşamada?
Küresel boyutta emisyonların azaltılması poli-
tikalarında, karbon pazarları düşünüldüğünde, ya
ETS ya da vergi uygulaması kullanıldığı görülüyor.
Bilindiği gibi, karbon pazarı, Kyoto Protokolü ile
gündeme yerleşti. Ancak Dünya Bankası’nın “State
and Trends of Carbon Markets” raporuna göre,
dünya genelinde toplam 40’tan fazla ülkede ve
20’den fazla eyalette ulusal girişimlerde karbon
fiyatlandırılması uygulanıyor. Ancak bu rakamlar,
küresel emisyonların sadece yüzde 12’sini oluştu-
ruyor. AB ETS dünyanın en büyük karbon pazarı
ve 28 AB üye ülkesindeki toplam emisyonların
yüzde 45’ini oluşturuyor. Türkiye ile birlikte 10
ülke ulusal ETS kurma yolunda ilerliyor.
Çin, pilot ETS’yi yedi şehirde 2013 ve 2014
yıllarında kurdu. 2016 yılında ise ulusal ETS’nin
faaliyete geçmesi bekleniyor. Çin, 2020 yılına
kadar 2005 yılı değerlerine göre yüzde 40 ila 45
oranında emisyon azaltma niyetinde. Meksika,
ulusal iklim değişikliği yasası kapsamında, 2020
yılına kadar emsiyonlarda baz yılına göre yüzde
30 oranında azaltıma gitme hedefinde. 2014 yı-
lında ise karbon vergisine geçen Meksika, ayrıca
gönüllü karbon pazarında da etkili. Şili, 2018
yılında karbon vergisine geçmeyi planlıyor. Ülke,
2020 yılına kadar 2007 yılına göre emisyonlarda
yüzde 20’lik bir azaltımı hedefliyor. Güney Kore,
Ocak 2015 tarihinde ulusal ETS’yi kurdu ve 2020
hedefini, emisyonlarda yüzde 30 azaltım olarak
açıkladı. Kaliforniya ve uebec ise 2013 yılında
ETS’yi kurdu.
AB üyeliği ile birlikte AB ETS’ye dahil olacak
Türkiye için yeni düzenleme önemli; çünkü üye-
lik müzakereleri sürecinde AB ETS’ye yönelik
çalışmaları devam eden ulusal karbon piyasası
hazırlıkları, işletmeleri de yakından ilgilendiri-
yor. Bu çerçevede, AB ve AB dışı ülkelerde dü-
zenlenen AB ETS
online
ve yaz okulu kurslarının
faydalı olacağı öngörülüyor.
■