89 / 96
87
söz konusu karışımı oluşturmak için kullanılan bütün GDO’ların
ayırıcı kimlik kodlarının bir listesiyle birlikte, işletmeci tara-
fından düzenlenecek bir kullanım beyanı verilebilmektedir.
İşletmeciler, kendilerine gelen bu bilgileri, söz konusu ürünü
bilahare kendilerinden devralacak tarafa yazılı olarak iletmekle
sorumludur.
GDO’lardan üretilmiş ürünlerde ise işletmeciler, ürünü alan
tarafa şu bilgileri yazılı olarak iletmek zorundadır:
•
GDO’lardan üretilmiş her bir gıda bileşeninin bildirimi;
•
GDO’lardan üretilmiş her bir yem materyali veya katkı
maddesinin bildirimi;
•
Bileşen listesi bulunmayan ürünlerde, bu ürünün
GDO’lardan üretildiğine dair bildirim.
İşletmeciler, yaptıkları her bir alışveriş için söz konusu
bilgileri, beş yıl boyunca saklamak ve ürünlerin kimden alınıp
kime verildiğini tanımlayabilmek zorundadır.
GDO’LU ÜRÜNLERİN ETİKETLENMESİ
Etiketleme zorunluluğu ile AB, GDO’lu ürün kullanım
tercihini tüketiciye bırakmaktadır. Etiketleme uygulamasıyla
tüketici ve kullanıcılar ürün hakkında bilgilendirilerek, bilgi-
ye dayalı bir seçim yapmaları sağlanmaktadır. Genel anlam-
da 1830/2003/EC sayılı Tüzük, GDO’lardan oluşan veya GDO
içeren önceden ambalajlanmış tüm ürünlerin, işletmeciler
tarafından GDO içerip içermediğini belirtecek şekilde etiket-
lenmesi şartını getirmektedir.
Restoranlar, hastaneler, kantinler gibi toplu yemek hizme-
ti veren kuruluşlara sunulan önceden paketlenmemiş ürünler-
de ise, ürünün sergilendiği yerde veya ürünle ilgili olarak aynı
ibareyi ihtiva eden uyarı yazıları bulundurulmaktadır.
Özel anlamda ise, GD’li ürünler, 1829/2003/EC sayılı
Tüzük’te belirtilen özel etiketleme şartlarına tabidir. Nihai
tüketicilere veya toplu hazır yemek veren kuruluşlara (res-
toranlar, hastaneler, kantinler, vs.), bu etiketler ile teslim
edilen GD’li gıdaların; nihai mamulün genetik modifikasyon
türevi DNA veya proteinleri içerip içermediğine bakılmaksı-
zın, 1829/2003/EC sayılı Tüzük’ün 12’nci Maddesi uyarınca
etiketlenmesi şarttır.
Bu etiketleme şartı, GD mısırdan elde edilmiş yağ gibi,
yüksek derecede rafine edilmiş ürünler için de geçerlidir. Aynı
kurallar, trans-genik
6
soya içeren karma yemler de dâhil
olmak üzere, hayvan yemlerine de uygulanmaktadır. Trans-
genik mısırdan elde edilen mısır gluten yeminin etiketlen-
mesi de, hayvan yetiştiricilerini yemin bileşimi ve özellikleri
hakkında doğru bilgilendirmekmaksadıyla 1829/2003/EC sa-
yılı Tüzük’ün 25’inci Maddesi uyarınca mecburi kılınmıştır. Bu
doğrultuda, GD’li gıda ve yemler, GDO mevzuatının getirdiği
özel etiketleme şartlarına tabidir. Ancak, genetiği değiştiril-
miş gıdalar, bu özel etiketleme şartlarının yanı sıra, konuya
ilişkin genel mevzuatın öngördüğü etiketleme hükümlerine
de uymak zorundadır.
6
Biyoteknolojik yöntemlerle
kendi türü haricinde bir türden
gen aktarılarak belirli özellikleri
değiştirilmiş bitki , hayvan ya
da mikroorganizmalar