88 / 96
E K O L O J İ P E N C E R E S İ
86
19
65
lerinin yakından takibini ve insan sağlığına ve çevreye karşı
herhangi bir beklenmeyen risk belirlendiğinde ürünlerin
derhal üretimden ve dağıtımdan çekilmesi öngörülmekte-
dir. İzlenebilirlik kuralı çiftçilerden, gıda ve yem üreticilerine
kadar, süreç dahilindeki tüm işletmecileri kapsamaktadır.
Bu uygulamanın genel amaçları şunlardır
5
:
•
Etiket beyanlarının kontrolünü ve doğrulamasını sağla-
mak;
•
Uygun olan hallerde sağlık ve çevre üzerindeki potansi-
yel etkilerin izlenmesini sağlamak;
•
İnsan sağlığı veya çevre karşısında öngörülemeyen bir
riskin tespit edildiği hallerde GDO içeren veya GDO’dan
müteşekkil ürünlerin pazardan toplanabilmesini sağ-
lamak.
2001/18/EC sayılı Yönerge ile tadil edilen 90/220/EEC
sayılı Yönerge kapsamında atıfta bulunulan prosedüre göre
izin verilmiş GDO’lardan oluşan veya GDO içeren ürünler ile
GDO türevi gıdalar, 1830/2003/EC sayılı Tüzük kapsamında
izlenebilirlik şartlarına tabidir.
5
Zeki Bildirici,“Genetiği Değiştirilmiş
Organizmalar (GDO) ve Avrupa Birliği
Uygulamaları”, 2008
İzlenebilirlik kuralı çiftçilerden, gıda ve yem üreticileri-
ne kadar tüm işletmecileri kapsamaktadır. Tedarik zincirine
yeni bir ürün katan ya da alan her işletme, tedarikçilerini ve
ürünlerin tedarik edildiği şirketleri gerektiğinde açıklayabil-
melidir.
İzlenebilirlik şartı, söz konusu ürünün GDO içe-
ren (1830/2003/EC sayılı Tüzük, 4’üncü Madde), ya da
GDO’lardan üretilmiş ürün (1830/2003/EC sayılıTüzük, 5’inci
Madde) olup olmadığına göre değişiklikler arz etmektedir.
Dolayısıyla bu iki durumun birbirinden ayrılması gereklidir.
GDO içeren ürünlerde işletmeciler, ürünü alan tarafa şu
bilgileri yazılı olarak iletmek zorundadır:
•
Ürünün veya ürünün bileşenlerinden bazılarının GDO
içerdiği veya GDO’lardan oluştuğuna dair bir bildirim ve
•
GDO’lardan oluşan veya GDO içeren ürünlerde, bu
GDO’lara tahsis edilmiş ayırıcı kimlik kodu.
Sadece gıda, yem ya da işleme maksatlı olarak kullanı-
lacak, GDO karışımlarından oluşan veya GDO karışımları içe-
ren ürünlerde; ayırıcı kimlik kodlarına ilişkin bilgiler yerine,