64 / 96
G Ü N C E L
62
19
65
İRAN İLE NÜKLEER MÜZAKERELERE
7 AY UZATMA
Viyana’daki görüşmelerde İran’ın nükleer programına kalıcı bir çözüm bulunması için
sürdürülen müzakerelerin 30 Haziran 2015’e kadar uzatılması kararı alındı.
2
4 Kasım 2014 tarihinde, tüm dünyanın dikkati
İran’ın nükleer programına kalıcı bir çözüm bu-
lunması arayışıyla İran ile Viyana’da BM Güvenlik
Konseyi’nin beş daimi üyesi ve Almanya’dan oluşan P5+1
veya AB leksikonundaki karşılığı olan EU3+3 formatın-
da sürdürülen görüşmelere kilitlendi. Viyana’da 6 gün
boyunca süren görüşmelerden kalıcı bir çözüm çıkmasa
da görüşmelerde kayda değer ilerleme sağlandığı teyit
edilerek, müzakerelerin 30 Haziran 2015 tarihine kadar
sürdürülmesinde mutabık kalındı.
Hatırlanacağı üzere, 24 Kasım 2013’te Cenevre’de
EU3+3 ile İran arasında İran’ın nükleer programına ba-
rışçıl bir çözüm bulunması için Ortak Eylem Planı adıyla
bilinen geçici bir anlaşma sağlanmış ve kalıcı anlaşmaya
varılması için 20 Temmuz 2014 tarihi belirlenmişti. 19
Temmuz 2014 tarihine kadar kalıcı anlaşmanın sağlan-
ması hedefine yönelik müzakerelerde anlaşmaya varıla-
maması nedeniyle, İran’ın nükleer programına ilişkin mü-
zakereler, dört ay süreyle 24 Kasım 2014 tarihine kadar
uzatılmıştı.
Viyana’daki görüşmeler sürerken, İran’ın nükleer
programına çözüm bulunmasına ilişkin müzakerelerin
tekrar uzatılması ihtimali üzerinde durulmaktayd; an-
cak bunun aylar yerine haftalarla sınırlı kalacağı tahmin
edilmekteydi. Viyana’da, bir yıl önce Cenevre’de varılan
Ortak Eylem Planı’ndaki önlemlerin uygulanmasının yedi
ay süreyle uzatılması kararı alınırken, müzakerelerin en
kısa sürede, önümüzdeki dört ay içerisinde nihayetlen-
dirilmesi ve geri kalan zamanın da gerekli teknik hazır-
lıkların tamamlanması için kullanılmasının planlandığı
açıklandı. Bir diğer deyişle, İran’ın nükleer programına
ilişkin kalıcı anlaşmanın temel hususları konusunda siyasi
uzlaşıya Mart 2015’e kadar varılması; Mart-Haziran 2015
döneminin ise teknik prosedürlerin tamamlanması için
kullanılması öngörülüyor.
Müzakerelerde en tartışmalı konuları, İran’ın uran-
yum zenginleştirme kapasitesinin gelecekteki boyutu ve
kapsamı ile İran’a uygulanan yaptırımların kaldırılması-
Şekil:
İran ve EU3+3 nükleer müzakereleri takvimi
24 Kasım 2013:
19Temmuz 2014:
24 Kasım 2014:
30 Haziran 2015:
Mart 2015:
Nihai anlaşma
üzerinde siyasi
uzlaşı sağlanması
Müzakerelere
ikinci uzatma
Müzakerelere ilk
uzatma
Nihai anlaşma için
son tarih
Geçici anlaşma