59 / 96
57
BİRİNCİ RAPOR: G-20 ÜLKELERİNİN TİCARETİ
KISITLAYICI ÖNLEMLERİ
Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ), Ekonomik Kalkınma ve
İşbirliği Örgütü (OECD) ve Birleşmiş Milletler Ticaret ve
Kalkınma Konferansı’nın (UNCTAD) işbirliği ile 2008 yılın-
dan bu yana, G-20 ülkelerinin ticaret alanında uyguladık-
ları kısıtlayıcı önlemlere ilişkin düzenli olarak yılda iki kez
rapor yayımlanıyor.
Bu kurumların yayımladıkları son ortak raporda
1
, Ka-
sım 2013’ten bu yana G-20 ülkeleri tarafından uygulanan
koruyucu önlemler sayısında yüzde 12 oranında bir artış
kaydedildiği tespit edildi. Ortak rapora göre, 2014 yılı içe-
risinde, G-20 ülkeleri tarafından toplam 215 yeni önlemin
uygulamaya konulması ile mevcut kısıtlayıcı önlemlerin
sayısı 962’ye ulaşmış durumda. G-20 ülkelerinde, 2013
Kasım ortası ile 2014 Mayıs ortasını kapsayan dönemde
toplam 112 yeni önlem uygulanmaya başlatılmış; 2014
Haziran ortası ve Ekim 2014 ortasını kapsayan döneminde
ise, bu sayı 93 ile sınırlı kalmıştır.
Geçmiş dönemlerde olduğu gibi, ticaret politikası sa-
vunma araçları (anti-damping önlemler, anti-sübvansiyo-
nal önlemler ile korunma ve gözetim önlemleri) bu 93 ön-
lemin yüzde 50’den fazlasını oluşturuyor. Bunlara ek olarak
raporda ayrıca, ihracat ve ithalatı kısıtlayıcı önlemlere de
başvurulduğu belirtiliyor. Örneğin, ithalata uygulanan
kısıtlayıcı önlemler çoğunlukla gümrük tarife oranlarının
artırılması şeklinde ortaya çıkıyor. Bu uygulamalardan en
çok etkilen sektörlerin başında ise, elektrik cihazları, mi-
neral yakıtlar ve petrol, inci, değerli taş ve metaller, koton
ve kauçuk geliyor.
Söz konusu raporda, G-20 ülkeleri tarafından uygu-
lanan tarife dışı engellerin geçtiğimiz son birkaç yılda
önemli ölçüde artığı ve bu alanda halen gerekli bilgilere
ulaşılamadığı açıklanıyor. Ancak bu önlemlerin artmasıyla
birlikte yeni uygulamalara ilişkin daha kapsamlı bilgilere
erişebilmesi, dünya ticaret sisteminde ve tüm ticari ekono-
mik aktörler açısından giderek önem kazanıyor.
Genel tabloya bakıldığında, küresel ekonomik krizin
başlamasından bu yana, G-20 ülkeleri tarafından uygu-
lamaya koyulan ticareti kısıtlayıcı önlemlerin sayısında
artış gözlemlenirken, toplam 1244 koruyucu önlemden
sadece 282’sinin kaldırıldığı saptanmıştır. Son dönemde
(2014 Haziran ortası- Ekim ortası), G-20 ülkelerinin ticareti
kolaylaştıracak önlem sayısı ise 79 olarak tespit edilmiştir.
Bu olumsuz tabloya rağmen raporda, kriz sonrasın-
da G-20 ülkelerinin tahmin edilenden daha az koruyucu
yaklaşım sergilediklerine de dikkat çekiliyor. Üye ülkelerin
bu yaklaşımlarında, çok taraflı ticaret sistemi kapsamında
yürütülen çalışmaların önemli bir rol oynadığı düşünülü-
yor. Bu bağlamda, söz konusu raporda, günümüzde halen
Tablo 1:
Ticareti kısıtlayıcı önlemler
ÖnlemTuru
2010 Ekim
ortası – 2011
Nisan
2011
Mayıs- Ekim
ortası
2011 Ekim
ortası- 2012
Mayıs ortası
2012 Mayıs
ortası-Ekim
ortası
2012 Ekim
ortası – 2013
Mayıs ortası
2013 Mayıs
ortası- Kasım
ortası
2013 Kasım
ortası- 2014
Mayıs ortası
2014 Mayıs
ortası – Ekim
ortası
Ticaret Politikası Savunma Araçları
53
44
66
46
67
70
66
54
İthalat
52
36
39
20
29
36
25
25
İhracat
11
19
11
4
7
8
17
9
Diğer
6
9
8
1
6
2
4
5
Toplam
122
108
124
71
109
116
112
93
Kaynak:
DTÖ, OECD ve UNCTAD
Grafik 1:
Ekim 2008’den bu yana uygulanan ticareti kısıtlayıcı önlemler
Kaynak:
DTÖ
1
DünyaTicaret Örgütü,“Report
on G-20 trade measures (Mid-
May 2014 to Mid-October 2014)”,
5 Kasım 2014.
1200
1000
800
600
400
200
1200
324
451
546
654
673
768
856
934
962
282
251
211
175
179
148
128
99
57
Kasım
2010’a
kadar
Mayıs
2011’e
kadar
Mayıs
2012’ye
kadar
Uygulanan Önlem Sayısı
Kaldırılan Önlem Sayısı
Mayıs
2013’e
kadar
Mayıs
2014’e
kadar
Kasım
2012’ye
kadar
Kasım
2012’e
kadar
Ekim 2011’e
kadar
Ekim 2014’e
kadar