İktisadi Kalkınma Vakfı Dergisi // Kasım 2014

Doları hibe yardımı yapılmaktadır. Projede donör ülkeler;

Avustralya, Norveç, Almanya, Danimarka, Avrupa Komis-

yonu, İngiltere, ABD, Hollanda, İsviçre, İspanya ve Japonya

olurken uygulayıcı ülkeler; Türkiye, Şili, Tayland, Endonezya,

Ukrayna, Çin, Meksika, Kosta Rika, Kolombiya, Ürdün, Fas,

Güney Afrika, Brezilya, Vietnam ve Hindistan’dır.

Türkiye’nin 23 Aralık 2011 yılında PMR Projesi teklifi

için imzaya açılan ve 6 Ocak 2012 tarihli ve 28165 Sayılı Res-

mi Gazete’de yayımlanan anlaşma sonrasında, Türkiye’ye

tahsis edilen miktar 3 milyon ABD Doları, 27 Mayıs 2013

tarihinde Dünya Bankası tarafından onaylanmıştır

. Proje

ile Türkiye’de PMR kapsamındaki belirlenecek sektörlerde

MRV sisteminin kurulması (Yönetmelik) yönelik pilot çalış-

malar, kapasite gelişimi ve sektörel kredilendirme ve ticaret

sistemleri için seçeneklerin karar alma süreçlerine hazırlık

yapılması gibi öncelikler amaçlanmaktadır. Buna göre PMR

Projesi dört aşamadan oluşmaktadır:

1) Hazırlık ve uygulama dönemlerindeki çalışmaların

belirlenmesi ve uygulanmasına ilişkin destek mekaniz-

malarının oluşturulması,

2) Karbon piyasasının kurulmasına yönelik pilot çalışma-

ların yapılması,

3) Analitik çalışmaların ve tartışma platformlarının yapıl-

ması,

4) İyi uygulama örneklerinin ve alınan derslerin paylaşıl-

ması ile farkındalığın artırılması.

Uluslararası boyutta, ulusal ETS’ler ya da karbon vergisi

uygulamaları artış göstermekte ve Türkiye, Şili ve Çin gibi

ulusal karbon piyasası çalışmalarında dikkat çeken ülkeler-

den biridir

(Bkz. Tablo 2

). Nisan 2014 tarihi itibarıyla Türki-

ye’deki gönüllü karbon piyasasına yönelik 308 adet proje ile

yıllık yaklaşık 20 milyon ton emisyon azaltımına ulaşıldığı

tahmin edilmektedir. Gönüllü karbon piyasası kapsamında

hazırlanan sektörel projelerde özellikle hidro-elektrik sant-

ralleri (HES), Türkiye’de yatırımın en fazla yapıldığı enerji

üretim seçeneği olarak gözükmektedir

Bilindiği gibi Türkiye, Kyoto Protokolü’nün emisyon

ticaretini kapsayan esneklik mekanizmalarından henüz ya-

rarlanamamaktadır. Dünya Bankası ile Türkiye arasında im-

zalanan PMR programı çerçevesinde,“hazırlık ve uygulama”

olarak iyiye ayrılan çalışmalarda, Türkiye hâlihazırda hazırlık

aşamasındadır. PMR kapsamında, Türkiye’de 17 Mayıs 2014

tarihinde yenilenen 29003 sayılı ve emisyonların izlenme-

si, raporlanması ve doğrulanmasını (MRV) içeren Sera Gazı

Emisyonlarının Takibi Hakkında Yönetmeliğin uygulanması-

na yönelik belirlenen gönüllü sektörlerde pilot çalışmaların

yürütülmesi beklenmektedir. Yönetmelik gereği, tesislerin

şuan için emisyon azaltım yükümlülüğü bulunmamaktadır.

Yönetmelik ve AB Mevzuatı

Yönetmeliğin AB mevzuatındaki karşılığı, Avrupa Par-

lamentosu ve Konseyi’nin 13 Ekim 2003 tarihli 2003/87/

EC Sayılı sera gazı emisyonları ticaretine (AB ETS) ilişkin

Yönergesi’dir. Bu yönerge altında da emisyonların izlenmesi

ve raporlanması için kılavuz niteliğindeki 2007/589/EC Sa-

yılı Avrupa Komisyonu Kararı hazırlanmıştır.

Tablo 1:

Türkiye’deki Gönüllü Karbon Piyasası Kapsamındaki Sektörel Projeler

ProjeTürü

Proje Sayısı

Emisyon Azaltım miktarı (Ton)

Hidro-elektrik

159

8.747.634

Rüzgâr

106

7.951.391

Biyo-gaz

3.069.273

EnerjiVerimliliği

432.081

Jeo-termal

405.309

PMR Projesi hakkından detaylı

bilgi için:

http://documents

worldbank.org/curated/

en/2013/09/18310369/turkey-

partnership-market-readiness-

project

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın

18 Nisan 2014 tarihli verilerine,

http://www.csb.gov.tr/projeler/

iklim/index.php?Sayfa=sayfa

&Tur=webmenu&Id=12461

adresinden ulaşılabilir.