54 / 96
İ N C E L E M E
52
19
65
bugüne kadar geçen sürede Protokol’e yönelik emisyon
azaltım taahhütü açıklanmamıştır. Türkiye’nin özel konu-
mu, 2010 yılında Cancun’da gerçekleştirilen 16’ncı Taraflar
Konferansı’ndan bu yana kabul edilmektedir.
Türkiye’ye ait sera gazı emisyon oranları ise 2010 yı-
lında 401,9 milyon ton karbondioksite eşdeğer düzeye
ulaşmıştır. Bu rakam da 1990-2010 yıl aralığında yüzde 115
oranında bir artışa denk düşmektedir
3
. Bu oran 2011 veri-
lerinde, yüzde 124 artışla kayıtlara geçmiş ve enerji sektö-
rü karbondioksit eşdeğeri olarak yüzde 71, sanayi sektörü
yüzde 13, atık sektörü yüzde 9 ve tarım sektörü yüzde 7 ile
emisyon salınımında ilk sıralarda yer almıştır. Nisan 2014
verilerinde ise sürekli artan oranlar elde edilmektedir. Nite-
kim, 2012 yılında Türkiye’nin toplam emisyon miktarı 439,9
milyon tona çıkmıştır. Aynı yansımalarda; enerji sektörü
yüzde 70,1, sanayi 14,3, atık yüzde 8,2 ve tarım yüzde 7,2
oranını yakalamaktadır
4
.
AB ETS gibi, piyasa bazlı mekanizmaların popüler
olduğu bir dönemde, küresel sürece yön veren mekaniz-
malara paralel olarak Türkiye’de hazırlanan son döneme
ait mevzuat çalışmaları ve projeler önemli bir sürece işaret
etmektedir. Türkiye tarafından 2011 yılında yayımlanan ve
2011-2023 dönemini kapsayan “ilk” İklim Değişikliği Ulusal
Eylem Planı önemli hedefleri içermekte; karbon piyasasının
ise ön planda tutulan öncelikler arasında olduğu görülmek-
tedir. Belgede “2015 yılına kadar ulusal karbon piyasasının
kurulması” için amaçlar ve hedefler sunulmuştur. Bu hedef
doğrultusunda da önemli mevzuatlar arasında ifade edebi-
leceğimiz
“Sera Gazı Emisyonlarının Takibi Hakkında Yönet-
melik”
,
5
AB ETS öncesinde Türkiye’de MRV gibi teknik bir
altyapının oluşturulmasında önemli bir başlangıçtır.
TÜRKİYE’DEKİ MEVCUT ÇALIŞMALAR
Karbon Piyasasına Hazırlık Ortaklığı-PMR
2012 yılından sonra karbon piyasasına yön verecek yeni
sistemde, piyasa odaklı mekanizmaların hayata geçirilmesi
için ilk adımlar AB ETS de dahil olmak üzere, uluslararası
ortamda yürütülen müzakereler çerçevesinde atılmıştır.
Ülkelerin ve özellikle gelişmekte olan ülkelerin bu tür yeni
mekanizmalardan en yüksek seviyede yararlanmasını
sağlayacak mali destek unsurları, günümüzde önemli bir
konumdadır. Bu noktada, Dünya Bankası tarafından geliş-
mekte olan ülkelere,
Karbon Piyasasına Hazırlık Ortaklığı-
PMR
kapsamında 10-15 ülkeye yönelik 100 milyon ABD
3
Verilere
http://www.csb.gov.tr/turkce/dosya/ced/gosterge2011_
tr.pdf adresinden ulaşılabilir.
4
TÜİK verilerine http://
www.turkstat.gov.tr/PreHaberBultenleri.do?id=16174
adresinden ulaşılabilir.
5
Yönetmeliğe http://
www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2014/05/20140517-3.htm
adresinden ulaşılabilir.