50 / 96
D O S Y A
48
19
65
AVRUPA’DA KİŞİSEL VERİ KORUNABİLİYOR MU?
Daha önce de belirtilmiş olduğu üzere, kişisel verinin
korunması bütün Avrupa’da, emredici (
jus cogens
) nitelikte
temel haklar arasında kabul ediliyor. Fakat sınırları içinde
bir günde 250 milyon bireyin aktif olarak internet kullan-
dığı AB
8
, kendi içinde ve üçüncü ülkelerle veri akışının tam
kontrolünü sağlamakta ciddi zorluklarla karşılaşmaktadır.
İkinci Dönem Barroso Komisyonu’nun Adalet, Temel Haklar
ve Vatandaşlıktan Sorumlu Üyesi Viviane Reding, 1997’de
Avrupa’da internet kullanımı oranının yüzde 1 olduğunu,
günümüzde ise bilginin birkaç saniyede, AB içinde ve yeryü-
zünün diğer coğrafyalarında dolaşabildiğini ifade etmiştir
9
.
Öyle ki, konu Avrupa liderlerinin kendi iç kamuoylarında
eleştirilmelerine dahi sebep olabilmektedir. Örneğin, 2013
yılında Alman vatandaşlarının internet üzerindeki kişisel
verilerinin İngiltere ve ABD istihbarat örgütleri tarafından
ele geçirilmesi ve kullanılması tartışmaları, seçim dönemin-
de Almanya Şansölyesi Angela Merkel’in karşısına çıkan en
zorlu karşı propaganda hamleleri arasında yer aldı
10
.
AB hukuku çerçevesinde, kişisel verinin korunmasına
ilişkin, AİHS ve108 sayılı Avrupa Konseyi Sözleşmesi’nin
ötesinde de birtakım adımlar atıldı. İlk olarak, 1995 yılında
kabul edilen 95/46/EC sayılı Kişisel Verilerin İşlenmesi ve Bu
Tür Verilerin Serbest Dolaşımına Dair Bireylerin Korunması
Hakkında Yönerge ile, Birlik dahilinde verinin koruması
alanında yüksek bir standart oluşturmaya çalışıldı. Verinin
Korunması Yönergesi, yüksek seviyede veri güvenliği sağ-
lanmadığı takdirde, AB iç pazarında malların; kişilerin ve
hizmetlerin etkin serbest dolaşımının mümkün olamayaca-
ğı ana fikri üzerine inşa edilmiştir. Bu doğrultuda Yönerge,
108 sayılı Avrupa Konseyi Sözleşmesi’ne ek olarak, AB ülke-
lerinde bağımsız denetim organları kurulmasını öngörmek-
tedir. Öte yandan, gelişen teknolojilerin ve küreselleşmenin
etkileriyle birlikte mevcut düzenlemelerin güncelliğini yitir-
mesi ve Birlik içerisinde veri güvenliğinin ideal ölçüde sağ-
lanamaması, reform tartışmalarını gündeme getirmektedir.
8
Avrupa Komisyonu,“How does the
data protection reform strengthen
citizens’rights?”,
Data Protection
Facts Sheet
,
http://ec.europa.eu/justice/data-protection/document/
review2012/factsheets/2_en.pdf,
ErişimTarihi:22.11.2014.
9
Avrupa Komisyonu,“Commission
proposes a comprehensive reform
ofdata protection rules to increase
users’control of their data and to cut
costs for businesses”,
Press Release
, 25
Ocak 2012.
10
“Angela Merkel
calls for EU-wide agreement on
data protection”,
Financial Times
,
2013,
http://www.ft.com/intl/cms/s/7a4b26d8-eca6-11e2-a0a4,
ErişimTarihi: 22.11.2014