43 / 96
41
larca yönetmelik hazırlanmıştır. Son olarak gıda güvenliği
sisteminde tüketiciye de önemli rolün düştüğü fikrinden
hareketle, tüketicinin denetim sistemine katılması ama-
cıyla Alo Gıda Hattı kurulmuştur
10
. Bunun sonucu olarak,
denetim ve kontrollerde rastlanan olumsuzluklar, şeffaflık
ilkesi gereği mevzuatın belirlediği çerçevede kamuoyuna
duyurulmaktadır.
Kodekse uygun olarak hazırlanan yönetmelikler, yü-
rürlüğe girmeye devam etmektedir. Türk Gıda Kodeksi Et
ve Et Ürünleri Tebliği, 5 Mart 2013 tarihinde yürürlüğe
girmiştir. Et ve et ürünlerinde AB’ye uyum çerçevesinde
hazırlanan Tebliğ ile çiğ et, kıyma, hazırlanmış et karışım-
ları ve et ürünlerinin tekniğine uygun olarak üretilmesi,
ambalajlanması ve piyasaya arzına ilişkin kurallar belirlen-
mektedir. Yeni dönemde farklı hayvan türlerine ait etlerin
karıştırılmasına izin verilmezken, ürün tanımları ile ilgili
hususlar da Tebliğ’de yer almaktadır.
Türk Gıda Kodeksi Buğday Unu Tebliği ile Ekmek ve
Ekmek Çeşitleri Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair
Tebliğ ise, 1 Temmuz 2013 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Buğday Unu Tebliği’ne göre; ekmek yapımında kullanılan
buğday unları ekmeklik buğday unu adıyla tek sınıfta top-
lanmaktadır. Türkiye’de ekmek artık sadece Buğday Unu
Tebliği’nde tanımlanan bu kül içeriklerine sahip ekmeklik
buğday unu ve/veya tam buğday unundan yapılmaktadır.
Bununla birlikte ürünlerdeki katkısız ibaresi, Türk Gıda
Kodeksi Gıda Katkı Maddeleri Yönetmeliği’nde izin verilen
katkılardan hiçbiri katılmadığı takdirde ürün adıyla birlikte
kullanılabilmektedir. Ekmek ve Ekmek Çeşitleri Tebliğinde
Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ’e göre ambalajsız olarak
piyasaya arz edilen ürünler, alıcının el değmesini engel-
leyecek şekilde ekmek dolabında/tezgâhında satılmakta
veya tüketicinin bu ürünleri eldivenle alması sağlanmakta-
dır. Gıda işletmecisi, ambalajsız olarak piyasaya arz edilen
ürünleri, hükümlere uygun bir ambalaj malzemesi ile sun-
mak zorundadır. Ambalajsız piyasaya arz edilen ürünlerin
satışa sunulduğu ekmek dolapları veya tezgâhları, açıkta
bırakılmayacak şekilde kapalı bir ortamda bulunmalıdır
11
.
Ülkemizde gıda güvenliğine ilişkin yürürlüğe giren
tebliğler ile yeni bir döneme başlanırken, bu doğrultuda
gıda sanayimizde olumlu gelişmeler meydana gelmekte-
dir. AB tarafından, 3 Nisan 2013 tarihi itibarıyla 6 firmanın
AB’ye süt ve süt ürünleri ihraç etmesine onay verilmiştir.
Bilindiği gibi, AB 2001 yılından itibaren Türkiye’den süt
ve süt ürünleri alımını durdurmuştu. Bununla birlikte, AB
tarafından katkı kalıntı izleme programının onaylanma-
sıyla, AB ülkelerine sanayi tipi yumurta ihracatı önündeki
engeller kalkarak, 2013 yılı başında Türkiye’den AB’ye ilk
yumurta ihracatı yapılmaya başlanmıştır. Bunun yanında
AB uyum yasaları kapsamında hazırlanan Türk Gıda Kodek-
si Yumurta ve Yumurta Ürünleri Tebliği uyarınca, kuralların
uygulanmasına 1 Ocak 2013 tarihinde başlanmıştır.
Başlık kapsamında mevzuat uyumu için çalışmalara
devam edilmektedir. Türkiye’de, hayvan hastalıklarına
karşı mücadele konusunda özellikle Trakya bölgesinin şap
hastalığından ari statüsünü sürdürebilmesi için yoğun
aşılamayla birlikte, Trakya ile Anadolu arasında hayvan ha-
reketlerine yönelik sıkı kontrollerin uygulanmasına devam
edilmektedir. Bununla birlikte hayvan kesimi sırasında
hayvan refahına ilişkin bir düzenleme kabul edilmiştir, an-
cak hayvan refahı ile ilgili mevzuatın tam olarak uygulan-
ması konusunda yeterli ilerleme sağlanamamıştır.
Türkiye son dönemde, gıdaların etiketlenmesi, gıda
katkı maddeleri ve saflık kriterleri, aroma verici maddeler
ve gıda takviyeleri gibi konularda mevzuat uyumu ve uy-
gulama bakımından ilerleme göstermiştir. Bununla birlik-
te, yemlerde istenmeyen maddeler hakkında bir Tebliğ de
kabul edilmiştir.
GENEL DEĞERLENDİRME
Gıda Güvenliği, Veterinerlik ve Bitki Sağlığı başlığına
ilişkin çalışmalarına özellikle 2010 yılında başlığın açılması
itibarıyla hız veren Türkiye, bu konudaki uyum çalışmala-
rına devam etmektedir. Yaşanan tüm olumlu gelişmelerle
birlikte; AB standartlarının karşılanması amacıyla tarımsal
gıda işletmelerinin iyileştirilmesi, hayvanların kimliklendi-
rilmesi ve kayıt altına alınması, hayvan refahı, hayvansal
yan ürünler ve hayvan hastalıkları ile mücadele konusun-
da çalışmaların etkin bir şekilde yürütülmesine devam
edilmelidir. Başlık kapsamında gerçekleştirilen reformlar,
tüketicilerimizin sağlıklı ve güvenli gıdaya erişimini sağ-
lamakla beraber tarımsal işletmeler ve gıda sanayimizin
rekabet gücünü de artırmaktadır.
10
GıdaTarım ve Hayvancılık
Bakanlığı,
http://www.tarim.gov.
tr/Sayfalar/Icerikler.aspx?rid=12
3&NodeValue=123&KonuId=123
&zGroup=0&ListName=Icerikler,
ErişimTarihi: 16 Eylül 2013.
11
http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2013/04/20130402-8.
htm, ErişimTarihi: 16 Eylül 2013.