Page 22 - İktisadi Kalkınma Vakfı Dergisi

D O S Y A

22

19

65

Ermeni göçmenlerin büyük bir çoğunluğu, aradan geçen 20

yılı aşkın bir sürede Fransız yurttaşlığına geçerek Fransa’daki

siyasi yaşama da aktif olarak katılmaya başladı

3

.

İki veya üç nesilden beri Fransa’da bulunan Ermeni kö-

kenliler, 1980’li yılların başından itibaren aktif olarak siyase-

te atılıyor. Soğuk Savaş’ın sona ermesinden sonra gelen Sov-

yet Ermenilerinin de Fransız yurttaşlığı alarak seçmen statü-

sü kazanmasıyla birlikte, etnik ve kitlesel bir desteği de ar-

kalarına aldıkları söylenebilir. Artık “Ermeni Lobisi” olarak

da adlandırılabilecek olan bu seçmen desteği ve propagan-

da etkinlikleri sonucu Ermeni kökenli Fransızlar, 1990’lı yıl-

ların başında Fransız siyasetinde önemli konumlara gelme-

ye başladı. 1929 yılında İzmir’de doğan ve 1993-1995 yılla-

rı arasında Fransa Başbakanlığı görevinde bulunan Édouard

Balladur ile 2008-2010 yılları arasında Cumhurbaşkanı Ni-

colas Sarkozy’nin kabinesinde Devlet Bakanlığı yapmış ve

ailesi Elazığ kökenli olan Patrick Devedjiyan, Fransız siya-

setinde önemli noktalara gelen isimler olarak öne çıkıyor.

1910-1917 yılları arasında İstanbul Balıkhanesi müdürlü-

ğü yapan ve “Türkiye’de Balık ve Balıkçılık”adlı başvuru ese-

rinin yazarı Karekin Efendi Deveciyan’ın torunu olan Patrick

Devedjiyan, 2006 yılında Fransız Senatosu’nda reddedildiği

için kadük kalan sözde soykırım yasa tasarısının mimarların-

dan biri olarak da öne çıkmıştı

4

.

Fransa’daki Ermeni lobisinin gücü ve Fransız kamu-

oyunu etkilemedeki başarısı, 23 Ocak 2012 tarihinde Söz-

de Soykırım Yasası’nın Fransa Senatosu’nda da onaylanma-

sıyla daha da belirgin hale geldi. Böylelikle, tarihte ilk kez

tamamıyla Fransa’daki Ermeni kökenli oylara yönelik bir

yasa tasarısı, Fransa Meclisi’nin iki kanadında da kabul edil-

miş, tasarının kanunlaşması önünde yalnızca Fransa Ana-

yasa Mahkemesi kalmıştı. Sözde Soykırım Yasası, 28 Şu-

bat 2012 tarihinde, Fransa Anayasa Mahkemesi tarafından

Fransız Anayasası’nın fikir ve ifade özgürlüğünü düzenle-

yen 33’üncü maddesine aykırı olduğu nedeniyle iptal edi-

lirken, soykırım iddialarının siyasi boyutu aşıp hukuki bir

boyuta taşınma tehlikesi de geçici olarak bertaraf edil-

di. Fransa Anayasa Mahkemesi gerekçeli kararında, Söz-

de Soykırım Yasası’nın, Fransa Anayasası’nın düşünce ve

ifade özgürlüğünü garanti altına alan 34’üncü maddesi

ile Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 10’uncu madde-

sine aykırı olduğuna hükmetmiş, ayrıca bu yasanın Fran-

sız Meclisi’nin yasama yetkisinin sınırlarını aştığını da ka-

rara bağlamıştı

5

.

YASANIN FRANSA ANAYASA MAHKEMESİ

TARAFINDAN REDDİ VE SONRASINDAKİ

GELİŞMELER

Fransa Anayasa Mahkemesi tarafından fikir ve ifade

özgürlüğünü kısıtladığı gerekçesiyle iptal edildiği için bir

süre daha kadük kalmaya mahkum kalan, ancak ileriki yıl-

larda yeniden gündeme taşınacağına kesin gözüyle bakı-

lan Sözde SoykırımYasası, nihai olarak kanunlaştığı takdir-

de, Türkiye’nin savunduğu “tarihin tarihçilere bırakılması”

tezini tamamen geçersiz hale getirecek: Gelecekte benzer

bir yasanın Fransa Anayasa Mahkemesi engelini de aşarak

yasalaşması halinde, sözde soykırım kavramı,“tarih çerçe-

vesinden siyaset çerçevesine geçişini tamamladıktan son-

ra daha da katı olan hukuk çerçevesine geçecek”

6

. Bu ne-

denle Türkiye, söz konusu yasanın Fransa Anayasa Mahke-

mesi tarafından iptal edilmesi nedeniyle rehavete kapıl-

mamalı ve Fransa’da gerçekleşecek olan her seçim önce-

sinde benzer bir yasa teklifinin kanunlaşması ihtimaline

karşı hazırlıklı olmalı. Fransa Anayasa Mahkemesi’nin Söz-

de Soykırım Yasası’nı iptal kararı ve 6 Mayıs 2012 tarihin-

de gerçekleşen Fransa Cumhurbaşkanlığı İkinci Tur Seçim-

Édouard Balladur

Patrick Devedjiyan

3

Mazıcı, Nurşen,“Ermeni

‘Soykırımı’YasaTasarısı ve Fransız

Dış Politikası”, Radikal, 23 Ocak

2012,

http://www.radikal.com

.

tr/Radikal.aspx?aType=Radikal

DetayV3&ArticleID=1076481&C

ategoryID=132, ErişimTarihi: 6

Şubat 2012.

4

“TarihçilerTartışsın”, Star, 8 Ekim

2006,

http://www.stargazete

.

com/politika/tarihciler-tartissin-

haber-57878.htm, ErişimTarihi: 8

Şubat 2012.

5

“TokadıYedi, Uslanmadı”,Vatan,

28 Şubat 2012,

http://haber

.

gazetevatan.com/tokadi-yedi-

uslanmadi/433725/30/Haber#.

UD4F_MEaPTo

6

Akgönül, Samim, agy, s.10.

Page 22 - İktisadi Kalkınma Vakfı Dergisi - Kasım 2012