96 / 106
95
cak ülkenin AB ile olan güçlü ve entegre ticari ve ekonomik
bağları, 2014-2017 dönemini öngören bir AB Stratejisi ha-
zırlanmasına neden olmuştur
5
. AB’nin bir değişimden geç-
tiğine, küresel güç dengelerinde kaymaların yaşandığına
dikkat çeken belgede, Rusya’nın Ukrayna’ya müdahalesinin
Birliğin hukukun üstünlüğü ve demokrasi gibi ilkelerinin
kendi kıtasında bile sınandığını gösterdiği tespiti yapıl-
mıştır. Küresel gücün kayması, ekonomik sorunlar ya da
askeri tehdit, sorun ne olursa olsun ilk adımın, siyaseti sıfır
toplamlı bir oyun gibi görmek yerine her zaman işbirliğine
yönelinmesi olduğuna vurgu yapılan belgede, bu tavrın,
AB’nin en güçlü yanlarından biri olduğuna işaret ediliyor.
AB’nin düzenlemelerinin ve politikalarının sürekli de-
ğişim halinde olduğunu belirten belgede, Norveç’in belir-
li alanlarda AB politikalarına dahil olduğu hatırlatılarak,
açık ve kapsayıcı bir AB politikası izlenmesi gerektiği ifade
ediliyor. Bundan yola çıkarak Norveç’in AB Stratejisi’nde
beş temel öncelik alanı belirleniyor. Bunlar:
•
Artan rekabetçilik ve büyüme
: AB ile işbirliği
Norveç’te büyüme ve istihdam yarattığını belirten
belgede, AB ile ortak kuralların, ülkedeki rekabetçi-
liği artırmaya yeterli olmadığı, Norveç iş dünyasının
daha yenilikçi, sürekli yeni ürünler ve daha iyi üretim
yöntemleri yaratıyor olması gerektiği vurgulanıyor.
•
Daha yüksek kalitede araştırma ve eğitim
: Norveç’in
Avrupa’daki en yenilikçi ülkelerden birisi olması
hedefini koyan belgede, gerek özel sektör gerek-
se kamu sektörü tarafından araştırmaya yapılan
yatırımların gelecekte istihdamın sağlanmasının
temelini oluşturacağı dile getiriliyor. Norveç’in asla
en ucuz işgücüne sahip olmayacağından yola çıka-
rak, ülkenin en önemli mukayeseli avantajının bilgi
olduğu tespiti yapılıyor. AB ile araştırma alanında
yapılan işbirliğinin ülkenin eğitim ve araştırma
seviyesinin yükselmesine, aynı zamanda iş dünya-
sının daha rekabetçi hale gelmesine olan katkısına
da yer verilen belgede, Norveç’in Birliğin araştırma,
yenilikçilik ve eğitim alanlarındaki programlarına
2014-2020 döneminde toplam 3,2 miyar avro katkı
sağlayacağı ifade ediliyor.
•
İddialı bir iklim ve enerji politikası
: Ülkenin sera gazı
emisyonlarını düşürme konusundaki hedeflerine
erişmek için gerekli tüm çabanın gösterileceğinin
belirtildiği strateji belgesinde, düşük karbon eko-
nomisine geçiş sürecinde Avrupa’da kömür yerine
doğalgazın kullanımının yaygınlaştırılmasına olan
destekleri açıklanıyor.
•
Güvenliğin artırılması
: AB’nin askeri imkânlarının
geliştirilmesine ve güçlendirilmesine desteğin
açıklandığı strateji belgesinde, 2015 yılı itibarıyla
Norveç’in AB Savaş Grupları’na askeri destek sağla-
yacağı belirtilmektedir.
•
Göçe küresel yaklaşım
: Norveç, AB ile birlikte göçün
ana kaynağı olan ülkelerle ve geçiş ülkeleriyle daha
yakın işbirliği kurmayı hedeflemektedir. Amaç, bu
ülkelerde demokrasinin, insan haklarının, ekono-
mik kalkınmanın ve barışın desteklenmesidir.
Ülkemizin AB üyeliği tartışılırken sıkça dile getiri-
len Norveç örneği, pek çok kişi için AB’nin üzerine inşa
edildiği temel evrensel değerleri benimsemeyi, AB
standartlarını karşılamayı, bu seviyeye eriştikten sonra
da AB üyesi olup olmama yönünde tercihimizi kullan-
mayı kapsamaktadır. Bugün zengin enerji kaynakları
sayesinde artan gelirinin bir kısmını ileride bu kaynak-
ların azalması ve tükenmesi durumunda zorlu bir ge-
çiş dönemi yaşamamak için biriktirmeyi tercih edecek
kadar öngörülü davranan, derin bir ekonomik ve ticari
işbirliği içerisinde olduğu AB’ye üye olma perspektifine
şu anda sahip olmamasına rağmen kapsamlı bir strateji
geliştiren Norveç’in, bize ilham verecek önemli yönleri
olduğu ortada. Kim bilir belki Türkiye için de bu kuzey
ülkesinin stratejik önceliklerinde altı çizilecek bir kaç
cümle vardır?
5
http://www.regjeringen.
no/en/dep/ud/documents/
Reports-programmes-of-action-
and-plans/Action-plans-and-
programmes/2014/norway_in_
europe.html?id=762511, Erişim
tarihi: 23 Eylül 2014