34 / 106
33
BAŞLIĞIN KAPSAMI
AB’nin Vergilendirme Politikası, dolaylı vergilendir-
me, doğrudan vergilendirme, sermaye hareketleri ve his-
se transferleri ile idari işbirliği alanlarını kapsamaktadır.
AB’de malların ve hizmetlerin serbest dolaşımını doğrudan
etkilemesi nedeniyle, vergilendirme alanında uyumlaştır-
ma çalışmaları, dolaylı vergilendirme alanında ve özellikle
katma değer vergisinde (KDV) yoğunlaşmıştır. Doğrudan
vergilendirmeye ilişkin müktesebat, kurumlar vergisinin
belirli yönlerini ele almakta ve esas itibarıyla işletmeler
arasındaki sınır ötesi faaliyetlerin önündeki engellerin
kaldırılmasını amaçlamaktadır. İdari işbirliği ve karşılıklı
yardım alanındaki Birlik mevzuatı, doğrudan ve dolaylı
vergilendirme konusunda, Birlik içi vergi kaçakçılığını ve
vergiden kaçınmaları engellemeyi amaçlamaktadır.
AB’DE VERGİLENDİRME POLİTİKASI
Dolaylı vergilerden KDV, AB’de en çok uyumlaştırma
ve düzenlemenin yapıldığı alanların başında gelmektedir.
AB’nin uyumlaştırılmış KDV sisteminde KDV, ürünlerin sa-
tışına ve hizmetlerin verilmesine bağlı, üretim ve dağıtım
sürecindeki işlemlerin sayısından bağımsız olarak, fiyatla
orantılı, tüketime bağlı, dolaylı ve genel bir vergidir. Üye
ülkeler arası mal ve hizmet hareketlerinin vergilendiril-
mesinde 6’ncı KDV Yönergesi’ni temel alan KDV sistemi,
varış ülkesinde vergilendirme ilkesine dayanır. Bu ilkeye
göre, bir Üye Devlette satın alınan ürünler, satışın gerçek-
leştiği ülkede değil, nihai tüketimin yapıldığı Üye Dev-
lette vergilendirilir. Vergilendirme yetkisi, malların tüke-
tildiği ülkenin idaresine verilmiştir. Bu sistem, Tek Pazar
yapısındaki AB bünyesinde yapılan sınır ötesi satışların
ithalat veya ihracat olarak değerlendirilmemesi esasına
göre kurulmuştur.
Böylece farklı üye ülkeler arası satın almalar, Birlik içi
işlem olarak kabul edilir. AB ülkelerinde uygulanan KDV
oranları birbirlerinden az çok farklılık göstermektedir.
Oranların uyumlaştırılması ile ilgili Konsey yönergesi, İç
Pazar’ın uygulanmaya başlamasından önce kabul edil-
miştir. Birlik genelinde bütün Üye Devletler için uyum-
laştırılmış ortak bir oran oluşturulamamıştır. Ortak KDV
Sistemi’ne ilişkin Yönerge ile belirlendiği şekilde, Üye
Devletler kendi standart oranlarını tespit etmekte serbest
olmakla birlikte, belirlenmiş minimum eşik oranın altın-
da standart KDV oranı uygulayamazlar. İndirimli oranlar
yalnızca KDV Yönergesi’nin 3 No’lu ekinde belirtilen mal
ve hizmetlere uygulanabilir. Oranlar ülkeden ülkeye ve
belirli ürün kategorilerine göre değişiklik gösterir. Her
ülkenin belirlemiş olduğu standart oran değeri, üst eşiği
oluşturur. Üye Devletler, standart oranın üzerinde bir KDV
oranı belirleyemezler.
AB’de İç Pazar’ın işleyişini kolaylaştırmak ve mal-
ların serbestçe dolaşımını sağlayabilmek amacıyla üye
Başlık Adı
Vergilendirme
Başlık Numarası
10
Tarama Süreci
Tanıtıcı Tarama: 6-7 Haziran 2006
Ayrıntılı Tarama: 11-12 Temmuz 2006
Açılış Kriteri
•
Türkiye’nin alkollü ürünler, ithal tütün ve ithal sigaralara ilişkin ayrımcı vergilendir-
menin önemli ölçüde azaltılmasına yönelik somut adımlar atması ve kalan ayrımcı
vergilerin süratle kaldırılması için bir eylem planı sunması.
Kapanış Kriteri
• Türkiye’nin Ek Protokol’ün tam ve ayrım gözetmeksizin uygulanmasına ilişkin yüküm-
lülüğünü yerine getirmesi;
•
Türkiye’nin KDV ve ÖTV’de AB’ye uyum için önemli ölçüde ilerleme kaydetmesi ve
kalan alanlarda detaylı bir zaman çizelgesi oluşturması;
•
Türkiye’nin yükümlülükleri doğrultusunda, 18 Mayıs 2009 tarihinde belirlediği Eylem
Planı ve Plan’ın eki doğrultusunda alkollü içkiler, ithal tütün ve ithal sigarada ayrımcı
vergilerin kaldırılmasını sağlaması ya da ayrımcı vergilerin söz konusu planda belirle-
nen takvimden daha önce kaldırılması;
•
Türkiye’nin vergi mevzuatını uygulamak, etkin bir şeklide vergi toplamak ve denetle-
mek için merkez ve taşra dairelerinde yeterli idari kapasitesi olduğunu göstermesi;
•
Türkiye’nin, vergi alanında kapsamlı ve tutarlı bir bilişim sistemi oluşturulmasına
ilişkin olarak Avrupa Komisyonu’na bir strateji sunması ve bilişim sisteminin geliştiril-
mesinde ilerleme sağlaması.
Başlık Açılma Tarihi
30 Haziran 2009
Başlık Geçici
Kapanma Tarihi
-
Başlığın Açıldığı AB
Dönem Başkanlığı
Çek Cumhuriyeti