Page 31 - İktisadi Kalkınma Vakfı Dergisi - Eylül 2012

31
2011 yılında AB, ithalatının ve ihracatının yüzde 3’ünü MERCOSUR ile yaptı. 2011 yılında AB,
MERCOSUR’dan 51 milyar avro değerinde mal ithal ederken, bu ülkelere 45,8 milyar avro değerinde
mal ihraç etti. MERCOSUR ise, 2010 verilerine göre ithalatının yüzde 19,9’unu (41,4 milyar avro) AB’den
temin ederken, ihracatının yüzde 20,1’ini (42,7 milyar avro) AB’ye yönelik olarak gerçekleştirdi.
AB – KUZEY AMERİKA
AB – KANADA
6 Mayıs 2009 tarihinde düzenlenen AB-Kanada Zirve-
si sonucunda, taraflar arasında Kapsamlı Ekonomik ve Tica-
ri Anlaşma (Comprehensive Economic and Trade Agreement
- CETA) için müzakereler başlatıldı. Hâlihazırda bu müzake-
reler devam ediyor ve kısa bir zaman içinde sonuçlanması
bekleniyor. Ancak her ne kadar müzakere kapsamında ilerle-
me kaydedilmiş olsa da, bazı alanlarda tarafların henüz tam
olarak anlaşmaya varmakta zorlandıkları da bir gerçek. Söz
konusu anlaşmazlık menşe kuralları, hizmetler, yatırımlar ve
kamu alımları gibi konularda ortaya çıkıyor.
2011 yılında AB, ithalatının yüzde 1,5’ini (24,6 milyar avro), ihracatının da yüzde 1,8’ini (28,2 milyar
avro) Orta Amerika ülkeleri ile yaptı. Orta Amerika ülkeleri ise, 2010 verilerine göre ithalatlarının yüzde
10,2’sini (29,3 milyar avro) AB’den temin ederken, ihracatlarının yüzde 5,4’ünü (13,5 milyar avro) AB’ye
yönelik olarak gerçekleştirdi.
Amerika pazarına daha kolay girmeleri ve bölgede daha
çok yatırımda bulunmaları için de yeni önlemlerin alınma-
sı öngörülüyor. Tarım ürünlerinde ise Orta Amerika tarafına
muz, sığır ve pirinç ürünlerine gümrük vergi ve ithalat ko-
taları koyma imkânı tanındı. AB’nin ise daha büyük pazar-
lara erişme imkânı kazanarak, bu durumdan en çok fayda-
lanacak sektörlerin telekomünikasyon ve ulaşım sektörle-
ri olduğunu bildiriyor. Bu anlaşmanın yürürlüğe girmesi ve
Avrupalı ihracatçıların Orta Amerika’da gümrük vergilerinin
düşürülmesi/kaldırılmasıyla yılda yaklaşık 90 milyon avro
gibi bir kazanç elde etmeleri bekleniyor.
AB – PERU VE KOLOMBİYA
AB, 26 Haziran 2012 tarihinde, Peru ve Kolom-
biya ile çok taraflı STA imzaladı. Anlaşma, Avrupa
Parlamentosu’nun geçtiğimiz ay STA’yı onaylaması ile yü-
rürlüğe girmiş bulunuyor.
Bu anlaşma kapsamında, tüm sanayi ve balıkçı-
lık ürünlerinde gümrük vergileri kaldırılıyor. Ayrıca tarım-
sal ürünler pazarına erişimin kolaylaştırılması; kamu alı-
mı, hizmet ve yatırım sektörüne erişim imkânlarının ar-
tırılması ve ticaret önünde yer alan teknik engellerin kal-
dırılması da hedefler arasında. Anlaşmaya göre, tarafların
ayrıca, fikri mülkiyet haklarının geliştirilmesi, saydamlığın
ve rekabetin artırılması için ortak bir çerçeve oluşturmaları
amaçlanıyor. Söz konusu anlaşma, insan haklarının korun-
ması, hukukun üstünlüğü ve çevre ve işçi haklarının korun-
masına yönelik uluslararası anlaşmaların uyulmasına iliş-
kin maddeler de içerirken, ayrıca sivil toplum örgütlerinin,
tarafların anlaşmada yükümlülüklerini yerine getirmeleri-
ni denetleme sürecinde de önemli bir rol üstlenmeleri ön-
görülüyor.
Bu anlaşmanın yürürlüğe girmesiyle birlikte, Avrupa-
lı ihracatçıların, gümrük vergilerinin düşürülmesi /kaldırıl-
masıyla, yaklaşık yılda 270 milyon avro gibi bir kazanç elde
etmeleri beklenirken, gümrük vergilerinin kaldırılmasından
ve düşürülmesinden en çok faydalanacak sektörlerse oto-
motiv (33 milyon avro), tekstil (60 milyon avro) ve kimya
(16 milyon avro) sektörleri olacak. Gümrük vergilerinin dü-
şürülmesinden telekomünikasyon ve eczacılık sektörlerinin
de önemli kazançlar elde etmeleri beklenirken, tarım sektö-
ründe ise anlaşma kapsamında AB’nin yaklaşık 100 ürünün-
de coğrafi işaretlerin korunması sağlanacak.
AB – MERCOSUR
AB ve MERCOSUR (Arjantin, Brezilya, Uruguay ve Pa-
raguay ülkelerinden oluşan Güney Ortak Pazarı) arasındaki
STA müzakereleri, 1995 yılında başladı ancak tarım konusu
üzerindeki bir anlaşmazlık sonucunda müzakereler 2004 yı-
lında askıya alındı. Mayıs 2010 tarihinde düzenlenen Altıncı
AB - Latin Amerika ve Karayipler Zirvesi’nde ise AB ve MER-
COSUR arasındaki müzakerelerin yeniden başlaması kararı
alındı. Müzakereler halen devam ediyor. AB ve MERCOSUR
arasında müzakere edilen STA’nın ticari bölümünde, malla-
rın ve hizmetlerin ticaretine ilişkin hükümlerin yer alması-
nın yanı sıra yatırım, kamu ihaleleri, fikri mülkiyet, coğrafi
işaretler, rekabet, sürdürülebilir kalkınmaya ilişkin hüküm-
ler de bulunuyor. Ayrıca sağlık ve bitki sağlığına ilişkin stan-
dartlarla ilgili özel bir anlaşma yapılması da öngörüler ara-
sında yer alıyor.