67 / 84
İKTİSADİ KALKINMA VAKFI DERGİSİ
65
sahipliği yaptı. 1995 yılında Almanya’nın
başkenti Berlin’de ilkinin yapıldığı BM
Çerçeve Sözleşmesi’nin Taraflar Konfe-
ransı’nın 22’ncisi (COP 22) bu yıl Fas’ın
başkenti Marakeş’te 7-18 Kasım 2016
tarihlerinde düzenlendi.
Bu yılki görüşmeler, Paris Anlaşması
sonrasında yapılan ilk toplantı olması ve
yeni kuralların nasıl uygulanacağı konu-
sunun tartışılacağı ilk büyük platform
olması nedeniyle önemliydi. Bilindiği
gibi, Paris’te klasik çevre anlaşmalarının
doğasının dışına çıkılarak, 12 Aralık 2015
tarihinde küresel anlamda bir ilke imza
atılmıştı. Tam 195 ülkenin iklim değişik-
liğine yönelik yeni bir rejime “evet” dediği
Paris Anlaşması, 5 Ekim2016 tarihi itiba-
rıyla -özellikle AB’nin onayı ile beraber-
iki önemli kriter eşiğinin geçilmesiyle 4
Kasım 2016 tarihinde yürürlüğe girdi.
Bu iki kriter; küresel emisyonların en az
yüzde 55’inden sorumlu olan ve en az
55 ülkenin ulusal meclislerinde anlaşma
metninin onaylamasıydı. Mevcut süreçte
anlaşmayı resmi olarak onaylayan ve top-
lam emisyon miktarı yüzde 70’den fazla
olan 115 ülke bulunuyor.
Geçen yıl Paris’teki müzakerelerde
netliğe kavuşamayan birçok konu başlığı
Marakeş’e bırakılmıştı. Bunun üzerine
bir de Paris Anlaşması’nın beklentinin
üzerinde bir hızla yürürlüğe girmesiyle
beraber kesinliğe kavuşmamış konuların
daha da hızlı bir şekilde kabul edilmesi
ihtiyacı daha da güçlü şekilde hissedil-
meye başlandı.
Türkiye’nin de 75 kişilik delegas-
yonla müzakere masalarında yer aldığı
görüşmelerden maalesef ciddi bir sonuç
elde edilemedi. Müzakerelerde her za-
man olduğu gibi, ulusal çıkarlar hâkim
ve bu en büyük tıkanıklık yaratan kısım.
Buna ek olarak ABD seçimleri de müza-
kerelere damgasını vuran bir gelişme
oldu. Paris Anlaşması’nın onaylanma-
sının tüm dünyadaki heyecanı, 8 Kasım
2016 tarihinde Donald Trump’ın ABD
seçimlerini kazanmasıyla hızını keserek,
Marakeş’in havası bir anda değişti.
Müzakereler bu yıl “bir ileri bir geri”
şeklinde gelişmelere sahne oldu. Ön-
celikle gündemdeki temel müzakere
konuları üzerinden son duruma bir
bakalım: