65 / 84
İKTİSADİ KALKINMA VAKFI DERGİSİ
63
naklarının 2/3’ünün bulunduğu bölgede
olduğunu söyleyen Erdoğan, TANAP’ın
inşasının sürdüğünü ifade etti.
Kongreye Türk Akımı
Damga Vurdu
Konuşmasında Rusya ile yaşanan
uçak düşürme krizi sonrasında askıya
alınan Türk Akımı ile ilgili çalışmaların
devam ettiğini belirten Erdoğan, böylece
Kongre’nin Türkiye açısından gündemini
de belirlemiş oldu. Kongre sırasında im-
zalanan Türk Akımı Doğalgaz Boru Hattı
Projesi Anlaşması önemli bir dönüm
noktası oldu. Hatırlanacağı üzere Rus
doğalgazını Türkiye üzerinden Avru-
pa’ya taşıyacak proje, ilk olarak 25 Mayıs
2014’te Rusya Devlet Başkanı Putin’in
“Güney Akım’ı AB üyesi olmayan bir ül-
keden geçiririz” açıklamasıyla gündeme
gelmişti.
Bilindiği üzere en önemli pazarı olan
Avrupa’ya doğalgazı Ukrayna üzerinden
satan Rusya uzun bir süredir bu ülke ile
yaşadığı sorunlar nedeniyle doğalgaz
için alternatif bir rota arayışındaydı.
Önce Güney Akım Projesi’ni ortaya atan
Rusya bu proje ile Rus doğalgazını Ka-
radeniz’in altından geçirip Bulgaristan’a
ulaştıracaktı. Buradan da Yunanistan
üzerinde İtalya ve Sırbistan ile Macaris-
tan üzerinden Avusturya Baumgarten’a
iki yol üzerinden AB’ye gazın dağıtılması
planlanıyordu. Ancak Güney Akım’ın
gerçekleşmeyeceği anlaşılınca rota Türk
Akımı projesine çevrildi.
Türk Akımı projesi kapsamında her
biri 15 milyar 750 milyon metreküp ka-
pasiteli 4 hat inşa edilecek. Buna göre
910 km’lik kısmı Karadeniz’in altından
geçecek olan boru hattının kara bölümü
260 km uzunluğunda olacak. Projenin 19
milyar dolara mal olacağı tahmin ediliyor.
Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Rusya
Devlet Başkanı Vladimir Putin’in gün-
dem yaratan Türk Akımı sözleri elbette
sadece Türkiye’de değil AB’de de karşılık
buldu. Bir sonraki gün yani 11 Ekim’de
Kongre’nin konuşmacılarından olan Av-
rupa Komisyonunun Enerji Birliği’n-
den Sorumlu Başkan Yardımcısı Maroš
Šefčovič’in Güney Gaz Koridoru’na ve
TANAP projesine ısrarla vurgu yapması
dikkatlerden kaçmadı. Rusya ile yaşanan
Kırım krizi sonrası AB’nin açıkça dile
getirilmese de Rusya kaynaklı doğal-
gazın artmasına stratejik açıdan sıcak
bakmadığı biliniyor.
AB Enerji Alanında Stratejik
Hedeflerini Paylaştı
Šefčovič Dünya Enerji Kongresi’n-
deki konuşmasında AB’nin enerji gü-
venliğini artırma, enerji kaynaklarını
çeşitlendirme, stratejik uluslararası or-
taklarla enerji bağlarını genişletme ve
derinleştirme hedeflerini vurgularken
Türkiye’nin de bu stratejik ortaklardan
biri olduğunu söyledi.
AB’nin fosil yakıtlara bağımlılığının
altını çizen Šefčovič, bu nedenle yenile-
nebilir enerjide ve enerji verimliliğinde
dünyanın en fazla ilerleme kaydeden ül-
keleri olmaya devam etmenin zarureti
üzerinde durdu. Halihazırda AB, kullandı-
ğı petrolün yüzde 87’sini, doğalgazın yüz-
de 65’ini ve katı yakıtların yüzde 44’ünü,
toplam enerjisinin ise yüzde 73’ünü ithal
ediyor. Tahminler 2030 yılında AB’nin
kullandığı petrolün yüzde 90’ını, doğalga-
zın yüzde 73’ünü ve katı yakıtların yüzde
49’unu ithal edeceğini gösteriyor.
Türkiye’nin Güney Gaz Koridoru’nun
ve onun en önemli parçası olan TANAP’ın
inşası ile bir enerji geçiş ülkesi olarak
öneminin arttığı biliniyor. Nitekim AB
ile bu yıl ikincisi gerçekleştirilen Yüksek
Düzeyli Enerji Diyaloğu toplantılarında
da bu hususun ısrarla altı çiziliyor. Ancak
enerji alanında Türkiye ile AB arasında-
ki ilişkilere bakıldığında GKRY vetosu
nedeniyle halen açılamayan enerji fas-
lını hatırlamak gerekiyor. Önümüzdeki
günlerde Kıbrıs müzakerelerinde bek-
lendiği gibi olumlu bir sonuç alınması
halinde bu faslın açılmasının önündeki
engel de kalkmış olacak. Hiç kuşkusuz
bu durum Türkiye’yi bölgesel bir enerji
merkezi olma hedefine çok daha hızlı
taşıyacak.
■
Noureddin Boutarfa, Irak Elektrik Baka-
nı Qasım M. Al-Fahdawi, İran Enerji Ba-
kanı Hamid Chitchian, Venezuela Petrol
Bakanı Eulogio Del Pino ve Avrupa Ko-
misyonunun Enerji Birliği’nden Sorumlu
Başkan Yardımcısı Maros Šefčovič gibi
üst düzey yetkilileri ağırladı.
Kongre’nin 10 Ekim 2016 tarihli res-
mi açılışında konuşan Cumhurbaşkanı
Erdoğan oldukça önemli mesajlar verdi.
Kongre’nin bu yılki “barış için paylaşalım”
mesajının herkese ulaşmasını temenni
ederek sözlerine başlayan Cumhurbaş-
kanı Erdoğan Türkiye’nin enerjide büyük
ölçüde dışa bağımlı bir ülke olduğunu,
bunun son 14 yıldır dünya ortalamasının
üzerinde büyüyen bir ekonomi olarak
enerji talebinin yüzde 6 ila 8 oranında
artış göstermesinden de kaynaklığını
belirtti. Enerji arz güvenliğini sağlamak
ve enerji kaynaklarını çeşitlendirmek
için çalışan Türkiye’nin, doğalgaz kay-