80 / 92
A B v e Ü Ç Ü N C Ü Ü L K E L E R
78
19
65
daki pozisyonunu korumaya çalıştı. Ayrıca AB’nin önemli
bir tüketici pazarına dönüşeceğini anlayan Japonya, bu
pazardaki konumunu güçlendirmek istedi. 2004 ve 2007
yıllarında AB’de yaşanan genişleme dalgalarını takiben,
Japonya, başta Çek Cumhuriyeti, Polonya ve Macaristan
olmak üzere bazı Orta ve Doğu Avrupa ülkelerini cazip bi-
rer yatırımmerkezi olarak değerlendirerek, bu bölgelerde
ağırlıklı olarak otomobil parçaları üretmeye başladı
8
.
Durum böyle iken, Avrupa şirketlerinin Japonya pa-
zarına erişmekte zorlanmaları nedeniyle, Avrupalı yetki-
liler Japonya’ya yatırım ortamını iyileştirmesi için çağrıda
bulunuyorlar. Asya bölgesinin güçlenerek dünyanın bi-
rinci üreticisi ve ihracatçısı konumuna geçmesi durumu,
AB’nin, Asya eksenine kayan ekonomik güç merkezinde
önemli bir konumda bulunan Japonya ile ticari ilişkilerini
geliştirmesi ve yatırımlarını artırmasını kaçınılmaz kılıyor.
Bu dengesiz tablo karşısında AB ve Japonya, araların-
daki ticaret ve yatırım ilişkilerini canlandırmak amacıyla
Mayıs 2011’de düzenlenen AB-Japonya Zirvesi’nde STA
yoluna başvurmaya karar verdiler. AB ve Japonya ara-
sında STA’ya yönelik Mart 2013’te başlayan müzakereler
çerçevesinde, bugüne kadar toplam yedi tur gerçekleşti-
rildi. Bu anlaşma ile, bir yandan taraflar arasındaki güm-
rük vergilerinin ve tarife dışı engellerinin kaldırılması ve
hizmet ticaretinin serbestleştirilmesi; diğer yandan ise iş
yapma ve yatırım ortamının iyileştirilerek, Japonya ve AB
arasındaki ticaret ve yatırım ilişkilerinin güçlendirilmesi
amaçlanıyor. Bu anlaşmada ayrıca kamu alımları, yasal
düzenlemeler, rekabet ve sürdürülebilir kalkınma gibi
ticarete ilişkin birçok hükme de yer veriliyor.
Söz konusu STA’ya yönelik yürütülen müzakereler
kapsamında, Japonya özellikle otomotiv ve elektronik
ürünlere yönelik yüksek seviyede tutulan AB tarifelerinin
kaldırılmasını talep ederken, AB ise Japonya’nın özellikle
ilaç ürünlerinde ve tıbbi cihazlarda uyguladığı tarife dışı
engelleri kaldırması ve böylelikle karşılıklı olarak birbir-
lerinin pazarlarına erişimin daha kolay sağlanabilmesini
istiyor. Bu bağlamda AB, Japonya’nın kamu alımları pa-
zarını Avrupa şirketlerine de açmasını talep ediyor. AB
açısından, Japonya ile kaydedilen bu ticari dengesizliğin
nedeni Japonya Hükümetinin uyguladığı sertifika işlem-
leri ve teknik alanda bazı zorunluklar gibi çeşitli tarife dışı
engellerin Avrupalı şirketler, ihracatçılar ve yatırımcıların
Japonya pazarına erişimini zorlaştırmasından kaynak-
lanıyor. Bu nedende, Avrupalı yetkililer müzakerelere
başlamadan tarife dışı engellere ilişkin bazı şartlar ortaya
8
A.g.e