İktisadi Kalkınma Vakfı Dergisi // Ekim 2014

gününde EUROCHAMBRES Genel Kurulu’na katıldı. Toplantıya

ilişkin değerlendirmelerinde, B-20 Başkanlığını TOBB Başkanı

olarak üstlenmesinin Avrupa odaları tarafından memnuni-

yetle karşılandığını ifade eden Hisarcıklıoğlu, genç işsizliği ve

gençlerin istihdamının Avrupa iş dünyasının gündemindeki

öncelikli konular olduğunu belirtirken, KOBİ’lerin Türkiye’nin

B-20 öncelikleri arasında yer almasına EPE Toplantısı’nda

tam destek verildiğini kaydetti.

KV’DEN YEN

YAYIN:

“

LERLEMEN

N MATEMAT

İøİ

: AVRUPA KOM

SYONU

TÜRK

LERLEME RAPORLARINA FARKLI B

R BAKI

”

İKV Genel Sekreter

Yardımcısı ve

Araştırma Müdürü

Melih Özsöz

tarafından kaleme

alınan

“İlerlemenin

Matematiği: Avrupa

Komisyonu Türkiye

İlerleme Raporlarına

Farklı Bir Bakış”

başlıklı yayın,

Ekim ayında İKV

tarafından Türkçe

ve İngilizce olarak

yayımlandı.

vrupa Komisyonu, 2014 yılı Türkiye İlerleme

Raporu’nu 8 Ekim 2014 tarihinde yayımladı; böylece

Komisyon bugüne kadar Türkiye’ye ilişkin 17 ilerle-

me raporu yayımlamış oldu.

Geçmişten bugüne Avrupa Komisyonu’nun Türkiye İler-

leme Raporları tarihine bakacak olursak; Avrupa Komisyonu

Türkiye’ye ilişkin ilk raporunu, 1998 yılında yayımladı. 57 say-

falık bu ilk rapor, Türkiye’nin AB tarafından izlenme sürecini

başlattı ve ardından gelen ikinci rapor, 1999 yılında yapılan

Helsinki Zirvesi’nde onaylanarak, Türkiye’ye AB adaylık sü-

recinin kapısını açtı ve 2005 yılında Türkiye ile müzakerelere

başlandı. Türkiye, müzakerelerde 10 yılı geride bırakmaya

yaklaşırken, 14 fasıl müzakerelere açıldı; yalnızca bir tanesi

geçici olarak kapatılabildi.

Hiç şüphesiz Avrupa perspektifiTürkiye için somut çıktılar

üretebilen bir hedef; ancak Avrupa Komisyonu’nun ilerleme

raporları için aynı şeyi söylemek zor. Türkiye’de ve Avrupa’da,

Türkiye’nin AB katılım müzakereleri ve üyelik hedefine olan

inandırıcılığın azalması ile birlikte, ilerleme raporlarının Tür-

kiye’deki reform sürecini tetikleyen etkin birer araç olması

da imkânsızlaşıyor. Bugüne kadar Komisyon, 17 raporluk bir

külliyat ile Türkiye’deki ilerlemeyi değerlendirdi. Bu raporların

toplam sayfa sayısı ise 1.786’yı buldu. Basit bir hesapla Avru-

pa Komisyonu, bugüne kadar 6,5 Lizbon Antlaşması büyüklü-

ğünde Türkiye İlerleme Raporu hazırladı.

Zaman içerisinde ilerleme raporlarının çerçevesi daraldı,

raporlar siyasallaştı. Siyasi kriterlere yapılan vurgu, teknik

kriterlere verilen önemin ötesine geçti. Bu da raporun neden

yazıldığı, kim için yazıldığı sorularının, hatta raporun ama-

cının her iki tarafta da daha fazla sorgulanır hale gelmesine

neden oldu.

İşte böyle geçmiş ışığında Avrupa Komisyonu tarafın-

dan hazırlanan Türkiye’ye ilişkin 17’nci ilerleme raporunu,

neredeyse 10 yıldır Komisyon Başkanlığı görevini yürüten

Barroso ve kabinesinin; aynı zamanda 2010 yılından bu yana

Genişlemeden Sorumlu Komisyon Üyesi olan ve son 5 Türkiye

İlerleme Raporu’nda imzası bulunan Štefan Füle’nin son Tür-

kiye İlerleme Raporu. Aynı zamanda bu rapor, yeni Komisyon

Başkanı Juncker ile Avrupa Komşuluk Politikası ve Genişleme

Müzakerelerinden Sorumlu Üye olarak atadığı Avusturyalı

Johannes Hahn için, önümüzdeki 5 yılda yol gösterici bir ni-

teliğe sahip olacak.

1965 yılından bu yana Türkiye – AB ilişkilerinde yaşa-

nan gelişmeleri günü gününe takip eden ve yorumlayan İKV,

Türkiye’nin AB ile yürüttüğü ilişkilerde, kalıpların ötesine

geçen ve sürece katkı sağlayabilecek her türlü girişime ön

ayak oldu. Türkiye’nin AB’ye entegrasyonu konusunda bugü-

ne kadar büyük çaba harcayan İKV görüşleriyle, analizleriyle

ve çalışmalarıyla ilgili tüm taraflara sürecin iyileştirilmesi ve

hızlandırılması, bu kapsamda da nihai hedef olan üyelik ile

noktalanması için destek verdi. Bugün ulaştığımız nokta ise

bir hayli düşündürücü: 50 yılı aşkın bir süredir ortaklık ilişkisi

yürüten Türkiye ve AB, neredeyse son 10 yıldır sürdürdükleri

üyelik müzakerelerinde, siyasi gelişmelerin, fasılların, ilerle-

me raporlarının ve günlük siyasetin ötesine geçemeyen bir

tavır sergiliyor. Hal böyle olunca da Türkiye’nin nihai hedefi

olan AB üyelik sürecine katkıda bulunması gereken fasıllar,

ilerleme raporları, kararlar ve tavsiyeler amaçlarına hizmet

etmiyor, edemiyor. Bu tabloda da, Türkiye’nin AB entegrasyon

süreci sekteye uğruyor; taraflar arzu edilen seviyeye ulaşamı-

yor. 1998 yılından bu yana yayımlanan 17 raporun, Türkiye’yi

AB’ye beklenen düzeyde yakınlaştıramaması ve nihai hedef

olan üyelikle taçlandıramaması bunun en çarpıcı örneği.

Bu temel eksiklikten hareketle,

İKV Genel Sekreter Yar-

dımcısı ve Araştırma Müdürü Melih Özsöz

tarafından Türkçe

ve İngilizce olarak hazırlanan

“İlerlemenin Matematiği: Av-

rupa Komisyonu Türkiye İlerleme Raporlarına Farklı bir Bakış”

başlığını taşıyan çalışma, Türkiye – AB ilişkilerine kalıplaş-

mış ilerleme raporlarının ötesinde bakabilmeyi amaçlıyor.

Komisyon’un bir yıl boyunca büyük çabalar sarf ederek ha-

zırladığı, Türkiye’de ise her yıl giderek azalan bir heyecanla

beklenen ilerleme raporlarının, Türkiye’nin AB üyelik sürecine

daha somut ve görünür katkılar yapabilmesi için rapora ilişkin

bir öneride bulunuyor.