Page 7 - İktisadi Kalkınma Vakfı Dergisi

7

Komisyon, hükümetle ilgili olarak raporda, AB’ye

katılım konusunda kararlılığını ve demokratikleşme ve

siyasi reform gündemini devam ettirdiğini, bunun ya-

nında hükümet üyelerinin medya veya sivil toplumun

eleştirilerine şiddetli reaksiyon gösterdiğini belirtiyor ve

demokratikleşmenin eleştirilere hoşgörü, sivil toplum ile

diyalog ve yetki paylaşımından geçtiğini hatırlatıyor.

Yargı sistemi, raporun en fazla yer ayrılan bölüm-

lerinden biri olarak öne çıkmış. Bu alanda son dönemde

yapılan bazı reform ve iyileştirmelerden olumlu bir şe-

kilde söz edilirken, yargının bağımsızlığı, tarafsızlığı ve

etkililiği açısından daha fazla çabanın gerekli olduğu da

vurgulanmış. Yine raporda, sorunlu alanlar arasında, tu-

tukluluk süresinin oldukça uzun bir süre olarak görülen

10 yıl olarak belirlenmesi, savunmanın savcılık dosyala-

rına sınırlı erişimi, savcılık iddianamesinden kamuoyuna

sızmalar olması gibi hassas konulara ayrıntılı olarak yer

verilirken, yargının bağımsızlığının herkes için önemli

olduğu ve

yargı bağımsızlığını olumsuz etkileyen düzenle-

melerin kaldırılması gerekliliğinden söz ediliyor.

Rapor, insan hakları alanında önemli sorunlar ve

eksikliklerin devam ettiğine de değiniyor. Bu alanda ya-

kın geçmişe göre önemli ilerlemeler olsa da Türkiye’nin

sosyoekonomik gelişimine aykırı düşen birçok sorunun

devam ettiği, raporda açıkça belirtilmiş.

İnsan haklarıyla ilgili olaraksa, Türkiye’nin gerçek-

leştirdiği önemli ilerlemelere rağmen, birçok alanda iler-

lemenin yavaşladığı veya durduğu bilgisi raporda yer al-

mış. Bu anlamda, Türkiye’nin siyasi reform sürecine ivme

kazandıracak olan katılım müzakereleri sürecinin ye-

niden canlandırılması vurgulanırken, AB’nin bu alanda

herhangi bir insiyatif gösteremeyeceğini, Komisyon’un

Türkiye’yi izleyerek raporlar yayınlaması ve siyasi alan-

da eleştirilerini dile getirmesinin de anlamını kaybede-

ceği uyarasında bulunuluyor.

Bunun yanında Komisyon, Ergenekon, Balyoz gibi

siyasi davalara da değiniyor ve bu davaların Türkiye’de

demokratik kurumlar ve hukukun üstünlüğünün düz-

gün işleyişine güveni artırma konusunda önemli bir fır-

sat olduğunu söylerken, dava kapsamlarının aşırı geniş

tutulması ve yargı usulleriyle ilgili eksikliklerin bu fırsa-

tı gölgelediğini ifade ediyor. Savunma hakları, dava ön-

cesi uzun tutukluluk süreleri ve aşırı uzun ve her şeyi içi-

ne alan iddianamelerin endişe yaratmaya devam etti-

ği de raporda vurgulanıyor. Terör meselesinin Türkiye’de

demokrasi için temel bir meydan okuma oluşturmaya

devam ettiği ifade edilen rapor,

bunun yanında PKK’nın

AB’nin terörist örgütler listesinde olduğunu söylüyor ve

son zamanlarda gerçekleşen saldırıların AB tarafından

güçlü bir şekilde kınandığı hatırlatılıyor.

Detaylı ve kapsamlı bir incelemeyi içeren 2012

İlerleme Raporu’nda, Türkiye’nin ekonomik performan-

sından genelde olumlu bir şekilde söz edilmiş. Uygu-

lanan mali ve parasal politikaların genel olarak başarı-

lı olduğunun belirtildiği raporda, Türkiye’nin küresel vola-

tilite ortamında gerçekleştirdiği sağlam büyümenin, eko-

nomik temellerin güçlü ve şoklara karşı dayanıklı olduğuna

işaret ediliyor ve piyasa mekanizmalarının düzgün bir şe-

kilde işlediği belirtiliyor. Bununla birlikte raporda, cari açı-

ğın artması ve enflasyonist eğilimlerle beraber Türkiye’nin

küresel mali şoklar karşısında kırılgan olmaya devam etti-

ği uyarısında da bulunuluyor. Geçtiğimiz dönemde, bekle-

nenin üzerinde bir bütçe performansı kaydedildiğine işaret

eden rapor, bütçenin şeffaflığı, hesap verebilirliği ve eko-

nomik politika yapım sürecinde kurumlar arası eşgüdümde

sorunlar yaşandığı uyarısında da bulunmuş. Son olarak, ge-

rek Türkiye’nin küresel ekonomideki rolüne katkısı gerekse

Türkiye’nin dünya siyasetindeki etkinliği ve itibarı açısından

AB üyeliği hedefinin öneme işaret eden rapor, bu doğrultu-

da daha fazla zaman kaybetmeden AB ve Türkiye tarafın-

dan gerekli adımların atılması ve Pozitif Gündem ile yeni bir

ivme kazanan ilişkilerin, müzakere sürecinin yeniden baş-

latılması/rayına oturtulması beklentisinin de altını çiziyor.

SONUÇ

Hükümetimizin bugüne kadar AB üyeliği hedefi doğ-

rultusunda gerçekleştirdiği tüm reform çalışmalarını takdirle

karşılamanın yanında, bundan sonra da bu çabalara hız ve-

rilmesi ve AB üyeliği hedefinden şaşmadan ve AB tarafından

gelen şevk kırıcı mesajlardan ya da konjonktürel sarsıntılar-

dan etkilenmeden, hedef doğrultusunda müzakere sürecinin

canlandırılmasına çaba gösterilmesi gerekiyor. Sarkozy’nin

ayrılmasından sonra daha olumlu bir ortamın doğacağı kuş-

kusuz. İleri görüşlü Avrupalı liderler, Türkiye’nin AB üyeliğinin

AB için büyük bir kazanç olacağını görerek bu hedefi destek-

leyen açıklamalar yapıyorlar.

Bununla birlikte, AB’deki ekonomik kriz sebebiyle tale-

bin daralması ve ihracatın azalmasıyla yeni pazar ve yeni iş

olanakları arayışına girildiği ve bu doğrultuda hükümetimi-

zin önemli girişimlerde bulunduğu memnuniyetle gözlemli-

yoruz. Türkiye’nin küresel pazarlara açılması, ekonomisinin

rekabet gücü, genel refahı açısından desteklenmesi gereken

bir politikadır. Hiç kuşkusuz, ülkemiz bölgesinde önemli ağır-

lığı olan bir güçtür. AB tam üyesi olan Türkiye’nin, bu ağırlığı-

nın daha da artacağını unutmamalıyız.

Ayrıca, AB, 550 milyona varan toplam nüfusu, 2011 ra-

kamlarına göre toplam 12.629 trilyon avroluk gayrisafi ha-

sılası ve 25.200 avroluk kişi başına düşen geliriyle dünyanın

en büyük ticaret bloku ve en büyük ekonomik alanını oluştur-

maya devam ediyor. Bu açıdan, Türkiye’nin ihracatı ve eko-

nomik büyümesi açısından, AB’nin büyük önem taşımaya de-

vam ettiği açıktır. Bundan sonraki hedef, Türkiye’nin tam üye-

lik amacı doğrultusunda Avrupa iç pazarına entegre olarak,

AB ekonomisinin karar alma ve politika oluşturma sürecinde

etkili bir aktör olmasıdır. AB’nin bazı ülkelerindeki vizyonsuz

ve kısa vadeli popülist politikalara kapılmış bazı siyasetçilerin

engellemelerine rağmen, bu hedefe ulaşılacağından kimse-

nin şüphesi olmamalıdır.

Page 7 - İktisadi Kalkınma Vakfı Dergisi - Ekim 2012