Page 59 - İktisadi Kalkınma Vakfı Dergisi - Ekim 2012
Basic HTML Version
59
di. Avrupa Komisyonu tarafından Macaristan’ın yeni Anaya-
sasının AB Antlaşmalarıyla uyuşmaması halinde bu ülkeye
karşı hukuki girişimde bulunulabileceği belirtilirken, yeni
anayasa AB dışında ABD, IMF ve birçok hükümet dışı kurum
tarafından da eleştirilerin hedefi oldu. Eleştirilerde Başba-
kan Victor Orban’ın Anayasa Mahkemesi’nin yetkilerini sınır-
landırdığı, medyanın çoksesliliğinin tehdit altında olduğu ve
adalet sisteminin bağımsızlığını yitirdiği ileri sürüldü.
Avrupa Komisyonu, 22 Mart 2012 tarihinde, teleko-
münikasyon operatörlerinin cirolarından aldığı spesifik ver-
gilerin kaldırılması için yaptığı uyarıları dikkate almayan
Macaristan’a karşı Adalet Divanı’nda dava açmaya karar
verdi. Hatırlanacağı üzere Macaristan, 2010 yılı Ekim ayın-
da, bütçe dengelerini sağlamak üzere ekonominin üç te-
mel sektörde (perakende, telekom ve enerji) faaliyet gös-
teren şirketlerin ciroları üzerinden spesifik nitelikte “kriz
vergisi”alınmasına karar vermişti. Avrupa Komisyonu, yap-
tığı soruşturma sonunda, AB telekomünikasyon kuralları-
nın genel bütçeye kaynak yaratmaktan yerine sadece sektö-
rü düzenlemek için gerekli olan maliyetleri karşılamak ama-
cıyla sektöre özel vergilerin uygulanmasına izin verdiği ge-
rekçesiyle, bu vergileri hukuka aykırı buldu.
Macaristan, son olarak, borçlanmamaliyetlerinin yük-
sek düzeylere çıkması sonucu bu yılın Temmuz ayında IMF ve
AB ile kredi görüşmelerine tekrar başladı. IMF’nin üzerinde
duracağı konuların başında 2014’teki seçimlere hazırlanan
Başbakan Victor Orban’ın, Merkez Bankası’nın bağımsızlığı-
nı azaltan adımları olması bekleniyor.
TÜRKİYE – MACARİSTAN İLİŞKİLERİ
Ortak bir geçmişe sahip olan iki ülke arasında, bu geç-
mişin birikimi ve bilinciyle köklü bir dosluk ilişikisi mevcut.
Türkiye ve Macaristan arasındaki ilişkiler iş birliği ve karşılıklı
çıkarlar temelinde gelişiyor ve derinleşiyor. NATO çatısı altın-
da müttefik olan iki ülke arasında önemli bir siyasi sorun bu-
lunmuyor ve ikili ilişkiler olumlu bir yönde ilerliyor.
İkili ekonomik ve ticari ilişkiler, özellikle iki ülke ara-
sında Gümrük Birliği’nin kurulduğu 2004 yılı sonrasında, ön-
ceki döneme göre hızla artış göstererek 856 milyon dolar-
dan, 2008 yılında yaklaşık 2 milyar dolara ulaştı. 2009 yılın-
da, uluslararası ekonomik krizin etkisiyle bir gerileme yaşan-
sa da krizin olumsuz yansımalarının zaman içinde azalma-
sıyla, ikili ticaret yeniden canlanmaktadır. Macaristan’ın ül-
kemizden ithalatı 2010 yılında, bir önceki yıla göre yüzde
9,8 oranında artarak 318,4 milyon avro düzeyinde gerçek-
leşirken,Türkiye’ye ihracatı yüzde 57,5 oranında artarak 1,21
milyar avroya çıkmıştır.
Türkiye, AB ülkeleri ayrı ayrı ele alındığında,
Macaristan’ın toplam ihracat ve ithalatında 17’nci ve 26’ncı
sırada, AB ülkeleri tek bir bölge olarak kabul edildiğinde ise
5’inci ve 10’uncu sıralarda yer alıyor
2
. Enerji konusu her iki
ülke için de büyük önem taşırken, Nabucco projesinin önemli
ortakları olanTürkiye ve Macaristan, bu konuda da iş birliğini
sürdürüyor. 1998 yılında yürürlüğe giren Türkiye-Macaristan
Serbest Ticaret Anlaşması ile 2001 yılı itibarıyla iki ülke ara-
sındaki sanayi ürünleri ticareti de tamamen liberalize edildi.
Türkiye’nin Macaristan’a ihracatında başlıca kalemle-
ri otomotiv ve yan sanayi ürünleri, elektrikli makineler, hava
taşıtları, kazanlar, makineler, demir-çelik eşya, plastikler,
örme giyim eşyası ve pamuk oluşturuyor. Türkiye’nin ithal
ettiği ürünlerde ise elektrikli makineler, plastikler, kazanlar,
makineler, organik ve inorganik kimyasallar ve otomotiv ve
yan sanayi ürünleri ile otomotiv motorlu taşıtlar başlıca ka-
lemlerdir.Türkiye ile Macaristan arasında, sanayi ekipmanla-
rı, otomotiv ana ve yan sanayi, lojisitk ve taşımacılık, inşaat
ve dekorasyon malzemeleri, tarım ve gıda ürünleri, tekstil ve
deri, turizm ve termal kaynaklar alanlarında da ticari işbirliği
imkânlarının geliştirilmesi potansiyeli bulunuyor.
2
macaristan-siyasi-iliskileri-.
tr.mfa, ErişimTarihi: 23.10.2012.
