Page 58 - İktisadi Kalkınma Vakfı Dergisi

Ü L K E L E R D O S Y A S I

58

19

65

tü. 2010 yılı Nisan ayında yapılan seçimlerde Fidesz (merkez

sağ) ve KDNP (Hıristiyan Demokrat) ittifakının büyük bir za-

fer kazanarak, Parlamento’da üçte iki çoğunluğu elde etme-

si sonucu Fidesz/KDNP hükümeti, Viktor Orban’ın Başbakan-

lığı altında 29 Mayıs 2010 tarihinde kuruldu. Son sekiz yıl-

dır ülkeyi yöneten Macar Sosyalist Partisi’nin (MSZP) yerine

sağ partilerin iktidara gelmesi ve solun yenilgisi, ülkede si-

yasi yapının yeniden düzenlenmesine yol açmıştır. Yıllardan

beri merkez sağda konumlanmış olan Fidesz ve son seçimle-

re onunla birlikte ittifak yaparak katılan Hıristiyan Demok-

ratların oluşturduğu bugünkü Macar Hükümeti, milliyetçi ve

baskıcı politikalar uyguladığı yönünde AB’den eleştiriler al-

maya da devam ediyor

1

.

Yeni Macar Hükümeti 21 Aralık 2010 tarihinde, yazılı

basın, görsel basın ve İnternet haberciliği olmak üzere tüm

basın organlarını denetlemek amacıyla, beş üyesi iktidardaki

Fidesz Partisi’nden oluşan denetleme kurulunun oluşturul-

masını öngören bir yasa kabul etti. Söz konusu yasayla kuru-

lan Basın Yayın Üst Kurulu’nun basın yayın araçlarını denet-

leme hakkına sahip olması ve yasayı ihlal eden medya kuru-

luşlarına yüksek para cezası verme yetkisi verilemesi öngö-

rülüyordu. Macaristan Medya Yasası’na karşı, basın ve yayın

özgürlüğünüğ kısıtladığı gerekçesiyle AB’den eleştiriler ge-

lirken, söz konusu yasanın Lizbon Antlaşması ve AB’nin te-

mel belgeleri arasına giren Avrupa Temel Haklar Şartı ile çe-

liştiğine dikkat çekildi. Bu tepkiler üzerine Macaristan Par-

lamentosu, Avrupa Komisyonu tarafından talep edilen de-

ğişiklikleri 7 Mart 2011’de kabul etti ancak Avrupa Parla-

mentosu, Macaristan’ın yaptığı değişikliklere rağmen yasa-

nın daha fazla gözden geçirilmesi gerektiğini, AB yasaları ve

konvansiyonlarına uymayan kanunları ve kanunlarda bulu-

nan hükümleri iptal etmesini ve uygulamamasını istedi.

Macaristan, İspanya ve Belçika’dan sonra 1 Ocak -1

Haziran 2011 tarihleri arasında AB Dönem Başkanlığı’nı da

yürüttü. Macaristan’ın AB Dönem Başkanlığı döneminde

gerçekleştirilen önemli etkinliklerden biri, 3 Mayıs 2011 ta-

rihinde Gödöllo şehrinde yapılan AB Gayri Resmi Bakanlar

Toplantısı’ydı. AB Enerji Bakanları tarafından“2050 EnerjiYol

Haritası”nın toplumsal ve ekonomik etkilerinin tartışıldığı

toplantıda, AB üye ülke Enerji Bakanları, yenilenebilir ener-

ji kaynakları konusu üzerinde durdular. İspanya ve Belçika

AB Dönem Başkanları tarafından yapılan hazırlık çalışmala-

rı neticesinde AB Kültür Konseyi ise 19 Mayıs 2011 tarihinde

AB Dönem Başkanı Macaristan’ın girişimiyle, Avrupa Mirası

Etiketi üzerinde siyasi uzlaşmaya vardı. Avrupa Mirası Etike-

ti (

European Heritage Label

), ilk olarak hükümetlerarası bir

girişim olarak 2006’da başlatılan Avrupa Komisyonu, Avrupa

tarihi ve kültürü açısından önemli yerlere Avrupa Mirası Eti-

keti ünvanı veren bu girişimin kalitesi ve etkinliğini artırmak

ve sürdürülebilir kılmak için 2010 yılı Mart ayında AB resmi

girişimi haline getirmeyi önermişti. Aralarında Macaristan’ın

da bulunduğu Hazar Bölgesi, Orta Asya ve Irak’taki doğalga-

zı Avrupa’ya taşımak üzere inşa edilecek Nabucco Doğalgaz

Boru Hattı’nın yasal çerçevesine nihai şeklini veren proje des-

tek anlaşmaları da 8 Haziran 2011 tarihinde imzalandı. Her

bir transit ülke (Avusturya, Bulgaristan, Macaristan, Roman-

ya ve Türkiye) hükümeti ve Nabucco Projesi’ni yürütmek için

kurulan şirket arasında imzalanan proje destek anlaşmaları,

Nabucco Boru Hattı Projesi’nin gelişim sürecinde atılmış en

önemli adımlardan biri olarak görülüyor.

Macaristan, 2011 yılı Kasım ayında ise AB ve IMF’den

20 milyar dolarlık tedbir yardımı talep etti. IMF ve AB arasın-

da yardıma dair gayrıresmi görüşmeler, Macaristan’ın Mer-

kez Bankası’nı düzenleyen kanunlarını değiştirme planla-

rının ortaya çıkmasının ardından askıya alınmıştı. Avrupa

Komisyonu, 17 Ocak 2012 tarihinde, Macaristan’da Merkez

Bankası, veri koruma ve adalet konularında getirilen yeni

düzenlemelere karşı Macaristan’a hızlandırılmış ihlal takiba-

tı başlattı. 22 Şubat’ta ise Avrupa Komisyonu, bütçe açığını

azaltmayı başaramayanMacaristan’ın uyum fonu kapsamın-

daki 2013 yılı ödeneği olan 495 milyon avroluk fona erişimi-

ni askıya alacağını açıkladı.

Bir dizi ekonomi ve dış politika tedbirleri aldıktan son-

ra geniş çaplı bir anayasa değişikliği gerçekleştiren Macar

Hükümeti, AB’nin büyük tepkisini çekti. Büyük tartışma ya-

ratan ve Macaristan Merkez Bankası, yargı ve medyanın ba-

ğımsızlığına gölge düşürülebileceğinden endişe edilen yeni

Anayasa 1 Ocak 2012 tarihinde Macaristan’da yürürlüğe gir-

1

The Economist,“Hungarian

Eurosceptism, BrusselsV Budapest”,

2012,

http://www.economist.com

/

blogs/easternapproaches/2012/04/

hungarian-euroscepticism,

ErişimTarihi: 23.10.2012.

Page 58 - İktisadi Kalkınma Vakfı Dergisi - Ekim 2012