Page 13 - İktisadi Kalkınma Vakfı Dergisi - Ekim 2012

13
Söyleşimizde, iq-consult’ın kendi içerisinde ürettiği
projeleri Almanya çapına yaydığından bahsediyor
Norbert. Örneğin Alman Mikro Kredi Sistemi’nin
oluşmasında ön ayak olmuşlar. Son yıllarda da özellikle
sosyal kuluçka merkezlerinin kurulması ve gelişmesine
çalışıyorlarmış. Bir diğer ilgi alanları da yerel kalkınmada
sosyal girişimcilik…
Norbert, destekledikleri sosyal işletmelerde başa-
rı oranının yüzde 70-80 olduğunu söylüyor. Ve asıl soruya
geliyoruz… Norbert’e Berlin’i soruyorum, Berlin’i yaratıcı
ekonominin cazibe merkezi olarak görüp, görmediğini ve
bakın nasıl bir cevap alıyorum:“Bugün Berlin, dünyanın en
heyecan verici şehirlerinden biri. İnsanlar açık görüşlü, tole-
rans sahibi ve yaratıcı…Herkes özgür, yeni fikirlere ve yeni
hizmetlere açık…Sonuç olarak Berlin, yaratıcılığın merke-
zi ve bu kadar farklılığı bir arada bulunduran bu şehirde, hiç
şüphesiz yaratıcı insanlar daha fazla soru soruyor; Ekono-
mi, ekoloji, sosyal sorunlar sürekli sorgulanıyor ve sosyal iş-
letme olarak karşımıza çıkıyor.”
Bu ilk işbirliği değil hiç şüphesiz. Bu seferki neden
farklı? Sosyal girişimcilik neden özel?
Sosyal girişimciler, mevcut sistem içerisinde mevcut
sorunlara ilginç bir alternatif geliştiriyor. Bu yüzden sosyal
girişimciler özel ve farklı. Bahsettiğim alternatif yol, şim-
diye kadar kimse tarafından denenmemiş bir yol. Sorun-
ları görüyorlar, çözüm için siyasi iradeyi beklemiyorlar ve
kendileri harekete geçiyorlar (start to act). Fakat iş dünyası
daha hantal: Başka amaçları ön plana çıkarmaya çalışıyor,
dolayısıyla inandırıcılıklarını azaltıyorlar.
Sosyal işletme, yeni bir iş yapma modeli mi? Sorunla-
ra çözüm bulmakta nasıl yardımcı oluyor?
Kesinlikle... Sosyal işletme ve sosyal girişimler, yep-
yeni bir ticari model. Temel olarak iki şeye bağlılar: Birin-
cisi ahlaki ve inanç olarak “homo sociologicus”a bağlılık.
Başka bir deyişle ortak sorumluluk sahibiler ve yardım et-
meye çalışıyorlar. İkincisi ise bireysellik: Tüm sosyal giri-
şimciler aslında ‘özel’ olmanın peşinde. Bu büyük bir arzu
ama bunu olurken ahlaki ve ortak değerleri unutmuyor-
lar. Belki de sosyal girişimciyi herhangi bir ticari girişimci-
den ayıran da budur.
Ekonomi her şeyin önünde, dolayısıyla kriz de. Kri-
zi nasıl görüyorsunuz? Özellikle de Almanya’da? Sosyal gi-
rişimler ve ekonomik kriz, bu ikisi hangi noktada kesişiyor?
Eğer krizi aşmak istiyorsak, yeni bir modele ihti-
yacımız var. Ama bu görüş Almanya’da pek popüler de-
ğil. Çünkü bizler krizi Yunanlılar, İspanyollar ve Portekizli-
ler gibi hissetmiyoruz. Kriz ile sosyal işletme mantığı ilginç
bir kesişimde duruyor. En basit haliyle bile her bir sosyal
girişim, girişimci için iş demek. Ancak şu anda Almanya’da
krize çözüm olsun diye sosyal girişimciliğe önem verilmesi
gibi bir durumdan bahsedemeyiz.
Yeteri kadar ilgi var mı peki?
Hiçbir zaman yeterli diye bir şey yoktur. İlgi var ama
daha fazla olması lazım, özellikle de bazı kesimler için. Sos-
yal girişimcilik siyasetçilerin ve CEO’ların, yani asıl karar alı-
cıların merceğinin dışında. Bunu değiştirmek gerekiyor.
Berlin’i girişimcilik alanında özel yapan faktör nedir?
Berlin’de hayat ucuz. Üstelik Münih veya Frankfurt ile
karşılaştırılınca çok daha ucuz. Ayrıca Berlin’de zengin ile fa-
kir arasındaki fark çok fazla görülmez. Dolayısıyla yeni Ber-
linli olmak isteyenler hiçbir engelle karşılaşmıyor. Bir başka
nedense Berlin’in hızla, özellikle genç nüfus için çekim mer-
kezi haline gelmesi. Genç nüfus yetenekli, yaratıcı ama en
önemlisi tutkulu…
Berlin, sosyal işletmelerin Silikon Vadisi olabilir mi?
Bence çoktan oldu bile. Başarılı olmak isteyen girişim-
cilerin Berlin’i seçmesi tesadüf değil. Başarılı olmaları da te-
sadüf değil…
MATTHIAS SCHEFFELMEIER:
“BERLİN, SİLİKON VADİSİ’NDEN BİLE BÜYÜK”
2012 yılında Türkiye’de yerelleşen Ashoka’nın Türkiye
Temsilcisi olan Matthias Scheffelmeier, Zeynep Meydanoğ-
lu ile birlikte, Türkiye’de ve bölgede sosyal değişimin merke-
zi olmak için çalışıyorlar. Matthias Scheffelmeier’ın özelliği,
kendisinin de Berlinli bir sosyal girişimci olması: pocketvilla-
ge.com isimli startup’ın kurucu ortaklarından olan Scheffel-
meier, Berlin’deki ve Türkiye’deki sosyal işletme girişimcilik
ortamlarını çok iyi bilen uzmanlardan biri.
Matthias Scheffelmeier